Hoşköy, Şenkaya
| Hoşköy | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Hoşköy Hoşköy'ün Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°39′37″N 42°19′11″E / 40.66039°K 42.31983°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Şenkaya |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 1565 m |
| Nüfus | 119 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25360 |
Hoşköy, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Hoş, bu mahallenin bilinen en eski adıdır. Farsça olan bu kelime Gürcü diline de Hoşi (ხოში) şeklinde girmiştir.[5] Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Hoş (خوش) olarak geçer.[6]
Yerleşim Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan bölgelerden Tao içerisinde yer almaktaydı. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferini izleyen yıllarda Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde bulunan megalit yapı ve kilise kalıntısı, buranın eski bir Hristiyan yerleşimi olduğunu göstermektedir.[7]
1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti sınırları içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlı bir köydü. Osmanlı yönetimine sırasında köyün boşaldığı bu kayıttan anlaşılmaktadır.[6]
93 Harbi ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakmıştır. Rus idaresinin 1886 yılında Hoş (Хошъ) olarak kaydettiği köyün yeniden meskun hale gelmiş olduğu görülmektedir. Ancak bu nüfus sayımında 6 hanede, 15'i erkek ve 12'si kadın olmak üzere sadece 27 kişinin yaşıyor olması, köyün yakın tarihlerde iskan edildiğini düşündürmektedir. Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı olan köyün bu nüfusu, Kaskanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu.[8] Hoş köyünün nüfusu 1896 yılında 50 kişi, 1906 yılında ise 69 kişi olarak tespit edilmiştir.[9]
Yerleşim, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hoş (خوش) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı.[10] Köy, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 110 kişiden oluşuyordu.[11] 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ile birlikte bu ilçeye bağlandı. Yerleşimde 1965 yılında 218 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 9 kişi okuma yazma biliyordu.[12]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[13]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 168 km, Şenkaya ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır.[14] Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinda olup, D.060 numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, 1,1 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.[15]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 119[2] |
| 2021 | 114[2] |
| 2020 | 110[2] |
| 2019 | 113[2] |
| 2018 | 116[2] |
| 2017 | 96[2] |
| 2016 | 104[2] |
| 2015 | 103[2] |
| 2014 | 103[2] |
| 2013 | 110[2] |
| 2012 | 119[3] |
| 2011 | 117[3] |
| 2010 | 110[3] |
| 2009 | 113[3] |
| 2008 | 127[3] |
| 2007 | 119[3] |
| 2000 | 109[3] |
| 1990 | 175[16] |
| 1985 | 263[17] |
| 1965 | 218[18] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Şenkaya Hoşköy Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 22 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Hoskoy, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 20 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2023.
- ^ "ხოში" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5
- ^ a b "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 573". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025.
- ^ 2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 45, 73. 31 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-9-4
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, Sıra no: 707". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2023.
- ^ Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 120, ISBN 9786052100271.
- ^ "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 226". 5 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2023.
- ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 247.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Hoşköy Mahallesi". YerelNet.org.tr. 3 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2023.
- ^ "Hoşköy to Hoşköy Köyü Yolu". Hoşköy to Hoşköy Köyü Yolu. 5 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.