Göllet, Şenkaya
| Göllet | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Göllet Göllet'in Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°44′07″N 42°17′17″E / 40.73539°K 42.28819°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Şenkaya |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 1615 m |
| Nüfus | 144 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25360 |
Göllet, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Göllet'in eski adı Gelati'dir. Evbakan köyünde bulunan bir kilisedeki yazıtta köyün adı Gelati (გელათი) olarak geçer.[5] Bu yerleşim Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye'nin 1914 tarihli haritasında Gelat (كەلات) biçiminde kaydedilmiştir.[6]
Gelati'nin yer aldığı Tao, Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferini takiben Gürcülerden ele geçirmiştir.
Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde yerleşim merkezinin adı "Gelyad" (كلیاد) olarak geçer. Bu sırada köy, Oltu livasının Anzavi nahiyesine bağlıydı. Hicri 1115 (1703/1704) tarihinde hasılası 6.000 akçeden oluşan köy, Ahmed adında birine tahsis edilmişti.[7]
Gelati köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına savaş tazminatının bir parçası olarak bırakıldı. 1886 tarihli nüfus sayımında Rus idaresi köyün adını Türkçeye uyarlayıp "Gellyat" (Геллятъ) biçiminde kaydedilmiştir. Bu sırada köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı ve nüfusu, 46'sı erkek ve 49'u kadın olmak üzere, 15 hanede yaşayan ve tamamı Türk olarak yazılmış 95 kişiden oluşuyordu.[8][9] Gelati köyünün nüfusu 1896 yılında 164 kişiye, 1906 yılında ise 183 kişiye yükselmiştir.[10]
Galati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Göllük" (كولك) adıyla kaydedilmiştir. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı.[11] Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında Göllet adıyla Kömürlü nahiyesinin idari merkeziydi ve nüfusu 256 kişiden oluşuyordu.[12] 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi vile birlikte bu ilçeye bağlandı. Köyde 1965 yılında 424 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 171 kişi okuma yazma biliyordu.[13] Sonraki bir tarihte Göllet olan adı Kömürlü olarak değiştirilmiş, ancak yakın bir zamanda köye eski adı iade edilmiştir.
Göllet mahallesi, 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm belde ve köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[14]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 151 km, Şenkaya ilçe merkezine 36 km uzaklıktadır.[15] Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinda olup, D.060 numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Susuz ve Deliktaş mahalleleri üzerinden, 11 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 144[2] |
| 2021 | 155[2] |
| 2020 | 143[2] |
| 2019 | 148[2] |
| 2018 | 179[2] |
| 2017 | 205[2] |
| 2016 | 163[2] |
| 2015 | 150[2] |
| 2014 | 148[2] |
| 2013 | 165[2] |
| 2012 | 166[3] |
| 2011 | 181[3] |
| 2010 | 190[3] |
| 2009 | 213[3] |
| 2008 | 230[3] |
| 2007 | 207[3] |
| 2000 | 336[3] |
| 1990 | 596[16] |
| 1985 | 605[17] |
| 1965 | 424[18] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Şenkaya Göllet Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 26 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Gollet, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. Erişim tarihi: 22 Kasım 2023.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli'de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 32". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2025.
- ^ ""Oltu" (Harita) - Erkan-ı Harbiye-i Umumiye, 1330". 26 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2023.
- ^ "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი: 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, s. 108, 319". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, Sıra no: 740". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2023.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 800. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 120, ISBN 9786052100271.
- ^ "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 226". 5 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2023.
- ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 262.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Göllet Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.