Yolboyu, Oltu
| Yolboyu | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Yolboyu Yolboyu'nun Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°38′56″N 42°08′40″E / 40.6489°K 42.1444°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Oltu |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 1276 m |
| Nüfus | 57 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25400 |
Yolboyu, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Yolboyu mahallesinin eski adı Dolgah'tır. Nitekim 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Dolgah (Долгах) adıyla kaydetmiştir.[5] Eski Osmanlı kayıtlarında geçmeyen bu yer adı Gürcüce kaynaklarda "Dolga" (Gürcüce: დოლგა) şeklinde yazılmıştır.[6] Şenkaya ilçesine bağlı Bereketli mahallesinin eski adı da Dolgah'tır.
Dolgah, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.[7] Mahallenin bugünkü sınırları içinde tespit edilmiş olan kale bu dönemden kalmış olmalıdır.[6]
Dolgah köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak, Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Dolgah (Долгах) adıyla kaydettiği yerleşim merkezi, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Kaskanlı nahiyesinin 14 köyünden biriydi. Nüfusu, 25'i erkek ve 26'sı kadın olmak üzere, 6 hanede yaşayan ve tamamı Kürt olarak yazılmış 51 kişiden oluşuyordu..[5]
Köyün adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Dolgah (دولكاه) olarak geçer. Bu tarihte Dolgah, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü.[8] 1935 genel nüfus sayımında Erzurum vilayetinin Oltu kazasında Kömürlü nahiyesine bağlı olan köyde 119 kişi yaşıyordu.[9] Dolgah Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yolboyu olarak değiştirilmiştir.[10] 1965 genel nüfus sayımında Yolboyu köyünün nüfusu 167 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 6 kişi okuma yazma biliyordu.[11]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[12]
Yolboyu mahallesindeki kale, yerleşim merkezinin 1 kilometre kuzeybatısında bulunmaktadır. Yapı, orta irilikte taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Günümüze kalan duvarların yüksekliği 4 metreyi bulur. Kale ilk kez 2016 yılında bir Gürcü araştırma grubu tarafından tanımlanmıştır.[6]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 140 km, Oltu ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.[13] Mahalle, Oltu'nun kuzeydoğusunda olup, D.060 numaralı Olur-Göle ve D.955 numaralı Göle-Oltu devlet yollarının kavşağındadır.[14]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 57[2] |
| 2021 | 57[2] |
| 2020 | 56[2] |
| 2019 | 58[2] |
| 2018 | 76[2] |
| 2017 | 61[2] |
| 2016 | 53[2] |
| 2015 | 61[2] |
| 2014 | 57[2] |
| 2013 | 61[2] |
| 2012 | 72[3] |
| 2011 | 74[3] |
| 2010 | 75[3] |
| 2009 | 7[3] |
| 2008 | 85[3] |
| 2007 | 90[3] |
| 2000 | 193[3] |
| 1990 | 295[15] |
| 1985 | 276[16] |
| 1965 | 167[17] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Oltu Yolboyu Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 21 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Yolboyu, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 24 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı": 700". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2024.
- ^ a b c 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 241 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 224.
- ^ "1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 113" (PDF). 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021.
- ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, 1968, Ankara, s. 644". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 259.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Yolboyu Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ "Google Maps detay". Google Maps. Erişim tarihi: 4 Ocak 2024.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.