Karataş, Oltu
| Karataş | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Karataş Karataş'ın Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°40′00″N 42°11′49″E / 40.6667°K 42.1969°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Oltu |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 1144 m |
| Nüfus | 63 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25400 |
Karataş, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Karataş, bu yerleşim merkezinin kayıtlardan bilinen en eski adıdır. Nitekim 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Karataş (Караташъ) olarak geçer.[5] 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Tavusker nahiyesine bağlı "Karatus" köyünün Karataş olabileceği belirtilmiştir.[6]
Karataş, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.
Karataş'ın 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Karatus" adıyla kaydedilmiş köy olduğu tahmin edilmektedir. Sonradan Karataş'a dönüşmüş olabileceği varsayılan bu yerleşim merkezi Ardahan- Büzürg livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 25 Hristiyan haneden oluşuyordu.[6]
Karataş köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Karataş (Караташъ) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Beritan nahiyesinin 16 köyünden biriydi. Nüfusu, 25'i erke ve 31'i kadın olmak üzere, 7 hanede yaşayan ve tamamı Kürt olan 56 kişiden oluşuyordu.[5]
Karataş köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Kara Taş" (قارە طاش) olarak geçer. Bu sırada bu yerleşim merkezi Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin sınırları içinde yer alıyordu.[7] 1940 genel nüfus sayımında "Karataş" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı kazanın Kömürlü nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 105 kişiden oluşuyordu.[8] 1965 nüfus sayımında Karataş köyünde 224 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 24 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte Kömürlü nahiyesi ve Karataş köyü Şenkaya ilçesine bağlanmıştı.[9]
Mahallenin eski adı 1913 yılı kayıtlarında İsrail Kışlası olarak geçmektedir.[10] Daha önceleri Erzurum ili Şenkaya ilçesine bağlı olan köy, 1996 yılında, ayni ilin Oltu ilçesine bağlanmıştır.[11]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[12]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 145 km, Oltu ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.[13] Mahalle, Oltu'nun kuzeydoğusunda olup, D.060 numaralı Olur-Oltu devlet yolunun kenarındadır.[14]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 225[2] |
| 2021 | 231[2] |
| 2020 | 270[2] |
| 2019 | 233[2] |
| 2018 | 233[2] |
| 2017 | 203[2] |
| 2016 | 212[2] |
| 2015 | 210[2] |
| 2014 | 218[2] |
| 2013 | 223[2] |
| 2012 | 220[3] |
| 2011 | 246[3] |
| 2010 | 251[3] |
| 2009 | 263[3] |
| 2008 | 275[3] |
| 2007 | 263[3] |
| 2000 | 321[3] |
| 1990 | 513[15] |
| 1985 | 501[16] |
| 1965 | 346[9] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Oltu Karataş Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 7 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Karatas, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı": 678". 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.
- ^ a b Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 87. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 226.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1940). "1940 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). tuik.gov.tr. 27 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Temmuz 2022.
- ^ a b Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1965). "1965 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). tuik.gov.tr. 31 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ağustos 2022. Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi: "TÜİK1965" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Nişanyan, Sevan. "Index-Anatolicus: Türkiye yerleşim birimleri envanteri". nisanyanmap.com. 14 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2023.
- ^ "5442 sayılı Kanun". Resmî Gazete. 24 Ekim 1996. 15 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2023.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Karataş Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ "Google Maps detay". Google Maps. Erişim tarihi: 4 Ocak 2024.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.