Topkaynak, Oltu
| Topkaynak | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Topkaynak Topkaynak'ın Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°33′21″N 42°02′55″E / 40.5558°K 42.0486°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Oltu |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 1532 m |
| Nüfus | 87 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25400 |
Topkaynak, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Topkaynak mahallesinin eski adı Bocukli veya Bocuklu'dur. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Bocukli (بوجكلی) olarak geçer. Ancak Osmanlıca yazılış biçimi "Böcekli" şeklinde okunmuştur.[5] Ancak bu yer adının "Böcekli" olarak okunamayacağı, 1330 (1914/1915) tarihli Osmanlıca haritadaki "Bocukli" (بوجوقلی) şeklindeki yazılıştan da anlaşılmaktadır.[6] Bu yer adındaki "bocuk" kelimesi, Ortodokslarca kutlanan Hz. İsa'nın doğum yortusu olmakla birlikte, Türkçede domuz anlamında kullanılmaktadır ve bu yer adı "Domuzlu" anlamına gelir. Nitekim 1835 nüfus defterinde köyün adı "Bocukli Çiftiliği" olarak da geçer.[7][8] 1928 tarihli mülki teşkilatta ise yerleşim merkezinin adı, "Pocukli" (پجوكلی) şeklinde yazılmıştır.[9]
Bocuklu köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.[10]
Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Bocuklu köyü, Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı. Bu sırada köyde 12 hane bulunuyordu ve 51 erkek tespit edilmişti. Köyün toplam nüfusunun ise, erkek sayısının yaklaşık iki katı olduğu söylenebilir.[11][12]
Bocuklu köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak, Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında "Becuhli" (Беджухлы) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Avdost nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Nüfusu, 27'si erkek ve 16'sı kadın olmak üzere, 9 hanede yaşayan ve tamamı Türk olarak yazılmış 43 kişiden oluşuyordu.[13]
Bocuklu köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.[9] 1940 genel nüfus sayımında "Böcekli" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 181 kişiden oluşuyordu.[14] Bocuklu yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı gerekçesiyle köyün adı 1959 yılında Topkaynak şeklinde değiştirilmiştir.[15] 1965 genel nüfus sayımında Topkaynak köyünde 344 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 105 kişi okuma yazma biliyordu.[16]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[17]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 126 km, Oltu ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.[18] Mahalle, Oltu'nun doğusunda olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.[19]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 87[2] |
| 2021 | 87[2] |
| 2020 | 108[2] |
| 2019 | 42[2] |
| 2018 | 54[2] |
| 2017 | 57[2] |
| 2016 | 44[2] |
| 2015 | 23[2] |
| 2014 | 29[2] |
| 2013 | 42[2] |
| 2012 | 46[3] |
| 2011 | 48[3] |
| 2010 | 42[3] |
| 2009 | 40[3] |
| 2008 | 42[3] |
| 2007 | 36[3] |
| 2000 | 62[3] |
| 1990 | 233[20] |
| 1985 | 215[21] |
| 1965 | 344[16] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Oltu Topkaynak Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Topkaynak, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 20 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 139, 265. 29 Kasım 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Yüksek lisans tezi
- ^ "Oltu (Harita)", Erkan-ı Harbiye-i Umumiye, 1330
- ^ Türk Dil Kurumu Sözlüğü
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 81, 798. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 224.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 81. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 139-140. 29 Kasım 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Yüksek lisans tezi
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı": 662". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2024.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1940). "1940 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). tuik.gov.tr. 27 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Temmuz 2022.
- ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 624". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2021.
- ^ a b Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1965). "1965 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). tuik.gov.tr. 31 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ağustos 2022. Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi: "TÜİK1965" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Topkaynak Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ "25400 to Oltu". 25400 to Oltu. 16 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.