Çatak, Oltu
| Çatak | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Çatak Çatak'ın Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°24′03″N 42°10′35″E / 40.4008°K 42.1764°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Oltu |
| Coğrafi bölge | Doğu Anadolu Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 2350 m |
| Nüfus | 115 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25400 |
Çatak, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Çatak bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. Nitekim Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Çatak (چتاق) olarak geçer.[5][6]
Çatak köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün sınırları içinde bulunan megalit yapı kalıntısı da buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.[7]
Çatak köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Oltu livasının Bardız nahiyesine bağlıydı. Hicri 1113 (1701/1702) tarihinde 5.999 akçe karşılığında Ali adında birine tahsis edilmişti.[8]
Çatak köyü, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkekleri kaydettiği 1835 yılındaki nüfus tespiti sırasında da Oltu sancağının köylerinden biriydi. Köyde 13 hanede 33 erkek tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 66 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.[9]
Çatak köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Pitkir nahiyesine bağlı köylerden biriydi.[6] 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 274 kişiden oluşuyordu.[10] 1965 genel nüfus sayımında Çatak köyünün nüfusu 465 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde 101 kişi okuma yazma biliyordu.[11]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[12]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 154 km, Oltu ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır.[13] Mahalle, Oltu'nun güneydoğusunda olup, bir köy yoluyla, Süleymenlı, Nüğürcük, Çayüstü ve Obayayla mahalleleri üzerinden, ilçe merkezine bağlıdır.[14]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 115[2] |
| 2021 | 138[2] |
| 2020 | 148[2] |
| 2019 | 146[2] |
| 2018 | 138[2] |
| 2017 | 146[2] |
| 2016 | 141[2] |
| 2015 | 149[2] |
| 2014 | 170[2] |
| 2013 | 172[2] |
| 2012 | 173[3] |
| 2011 | 174[3] |
| 2010 | 178[3] |
| 2009 | 181[3] |
| 2008 | 167[3] |
| 2007 | 171[3] |
| 2000 | 237[3] |
| 1990 | 372[15] |
| 1985 | 489[16] |
| 1965 | 465[17] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Oltu XXX Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Çatak, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 29 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, 323". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2025.
- ^ a b "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225". 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2025.
- ^ 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2017, s. 210 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
- ^ "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, 104, 323". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2025.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 81. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ "1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 249" (PDF). 27 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Temmuz 2025.
- ^ "1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 259" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Ekim 2023.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Çatak Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ "Google Maps detay". Google Maps. Erişim tarihi: 4 Ocak 2024.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.