Yaşar Güç
Yaşar Güç | |
|---|---|
| Doğum | 10 Nisan 1968 Erikbelen, Başçiftlik, Tokat |
| Meslek | Kaval ustası |
| Ödüller | Yaşayan İnsan Hazinesi |
Yaşar Güç (d. 10 Nisan 1968[1], Erikbelen, Tokat), Türk kaval yapımı ustası ve kaval icracısı.
Tokat bölgesinde icra edilen horlatmalı dilli kaval üretir ve icra eder. 2009'da kaval yapımı ve icracılığı alanında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri'ne girmiş bir kültürel miras taşıyıcısıdır.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]1968'de Tokat'ın Başçiftlik ilçesine bağlı Erikbelen Köyü’nde doğdu.[2] Babası, kaval ustası Hasan Hüseyin Güç, annesi Fatma Hanım'dır. İlköğretimi Erikbelen Köyü'nde tamamladıktan sonra babasının yanında çıraklık yaptı.[3] Erikbelen'le özdeşleşen horlatmalı dilli kaval yapımını babasından öğrendi.
Horlatmalı dilli kaval, 1940'larda komşu Çevrecik köyünde Ali Usta tarafından yapılıyorken amcası Dursun Güç aracılığı ile Erikbelen'de üretilmeye ve icra edilme başlamıştı. 52 haneli köyün tamamı horlatmalı dilli kaval üretmekte idi.[4] Tokat köy pazarlarında satılan ve çobanlar tarafından icra edilen horlatmalı dilli kavalın üretimini, babası Hasan Hüseyin Güç bir sanat haline getirmiş ve TRT programlarında kullanılmak üzere çeşitli tonlarda kaval üretmişti. Yaşar Güç, babasının yanında kaval üretmenin yanı sıra yörenin müzik kültürünü öğrendi ve kaval üfledi. Atölyeye gelen icracılarla birlikte meşk ederek icracılıkta kendini geliştirdi. Çeşitli etkinliklerde, televizyon ve radyo programlarında horlatmalı dilli kaval icra etti.[4]
Sanatını bir süre köyünde sürdürdükten sonra 2002'de ailesiyle Tokat’ın Niksar ilçesine taşındı. İki oğluna da mesleki bilgisini aktararak geleneğin taşıyıcısı oldu.[5] Kavallarını Türklerin yaşadığı Almanya, Hollanda, Fransa, İsviçre gibi ülkelere ihraç etti.[3] TRT 'de ve birçok başka televizyon kanalındaki programlarda kavalı tanıttı.[6] Horlatmalı dilli kavalın yanı sıra dilsiz kaval, kısa dilli kaval, zurna, mey ve ney üretti.[4]
2009'da bağlama yapımı alanında Yaşayan İnsan Hazinesi ilan edildi. Ödülünü, Kasım 2010'da UNESCO ve Kültür Bakanlığı tarafından İstanbul'da Lütfi Kırdar Kongre Merkezi'nde düzenlenen törenle aldı. Niksar'ın 50. Yıl mahallesinde, bir bölümünü atölye olarak kullandığı evinin bulunduğu sokağa belediye tarafından ‘Kavalcı Sokak’ adı verildi.[6]
Yaşar Güç'ün Tokat Valiliği tarafından hazırlanan ve tamamı horlatmalı kaval ile seslendirilmiş 18 eser içeren bir albümü bulunur.[4]
Ödüller
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Erikbelen'den UNESCO'ya Uzanan Bir Başarı Öyküsü; Yaşar GÜÇ". Tokattan.net | Tokat'tan Dünyaya... Erişim tarihi: 15 Şubat 2025.
- ^ "Yaşar Güç - Kaval Yapımı ve İcrası". yasarguc.com. 12 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2025.
- ^ a b "Ödüllü kaval ustasının sanatını yaşatma mücadelesi". Anadolu Ajansı. 2 Kasım 2018. Erişim tarihi: 31 Ocak 2025.
- ^ a b c d Aytun, Aytunç (2020). "Yaşayan insan hazinelerinden Tokatlı Yaşar Güç ve dilli kaval icrâcılığının tahlîli". Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü doktora tezi.
- ^ "Yaşar Güç". Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü. 3 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2025.
- ^ a b Açıkel, Hasan (15 Nisan 2015). "Erikbelen'den UNESCO'ya Uzanan Bir Başarı Öyküsü; Yaşar GÜÇ". tokattan.net. Erişim tarihi: 31 Ocak 2025.
