Hüsamettin Yivlik
Hüsamettin Yivlik | |
|---|---|
| Doğum | 1947 Zonguldak |
| Meslek | Ahşap oyma ustası |
| Ödüller | Yaşayan İnsan Hazinesi |
Hüsamettin Yivlik (d. 23 Nisan 1947[1], Zonguldak), Türk sedefkâr, ahşap oyma ustası.
Yazılmış hattı, çizilmiş tezhibi bütün özelliklerini koruyarak sert malzemelere uygulamada ustalaşmıtır. Ahşap malzeme üzerine hat ve tezhip uyguladığı takı ve süs eşyaları tasarlar. 2021'de ahşap oymacılığı alanında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri'ne girmiştir.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]1947 yılında, memur olan babasının görev yaptığı Zonguldak'ta doğdu. Babası, Ahmet Sadık Yivlik'tir. Ailesi, o dört yaşında iken İstanbul' taşındı. Tüm hayatını Sultanahmet-Beyazıt civarında geçirdi.[2] İlkokulu Cağaloğlu'nda Büyük Reşitpaşa İlkokulunda, liseyi Fatih Draman İmam Hatip Lisesi'nde ve Mecidiyeköy Lisesi'nde okudu.[1]
Lise öğrenimi sırasında İstanbul Sağlık Müzesi atölyesinde memurluğa başladı. Bu görevi sırasında mülaj, alçı kalıp, şablon çıkarma, pistole şablon yazma, ahşap oyma ve ajur sanatında kendini geliştirdi. 1974'te ailesi Kara Baba Tekkesi'ne yerleşti. Yivlik, bu tekkede düzenlenen sohbetlere, dinî ve sanatsal toplantılara katıldı.[1]
1982'de memurluktan ayrıldı; bir süre ahşap ustası ve sedefkâr olan daysı Mazhar Anacan'a işlerinde yardım etti.[3] Ardından Karababa Tekkesi'nin alt katında atölye kurdu.[4] 1985 - 1995 arasında timer (zaman ayarlayıcı) tamiri ve imalatı yaptı. 1995'ten itibaren tamamen sanata yöneldi; profesyonel olarak ahşap oyma, ajur ve kakma üzerine çalıştı.[5] Sanatını öğrettiği ilk öğrencisi, Abraham Justin Batchelder adında bir ABD'li oldu.[3]
1996'da Hikmet Barutçugil'in önerisi ile Habitat II sırasında İstanbul'da Tarık Zafer Tunaya Sergi Salonu'nda ilk sergisini yaptı ve geleneksel sanatlara ilgi duyan insanlar tarafından tanındı. 2001'den itibaren kendi tasarım ve uygulamalarını üretti.
2002'de babasının ölümünden sonra tekkenin faaliyetlerini aynı mekanda 2008'e kadar sürdürdü. 2008'de tekke kapanınca sohbetleri başka mekanda sürdürdü. Sanat çalışmalarına Fatih'teki Kara Baba tekkesinin tam karşısında Selçuklu Atölyesi adını verdiği atölyesinde devam etti. Özel derslerle öğrenci yetiştirmenin yanı sıra Sakarya Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Meslek Eğitimi Kursları^nda ahşap oyma ve sedef kakma sanatı üzerine eğitimler verdi.[3] 2010'd a Hırka-i Şerif'in gümüş kutularının onarım temizlemesi, 2015'te Eyüp Sultan'da sanduka etrafındaki gümüş panoların onarımı ve temizlenmesinde görev aldı. Bu restorasyon çalışmalarında doğan bir düşüncele Hırka-i Şerif'i 80x50 cm ebatlarında ahşaba aktardı.[3] Selçuklu dönemi eserlerini anımsatan kapı şeklinde Hilye-i Şerifler tasarladı.[3]
2021'de UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında verilen Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü. Yaşaya İnsan Hazinesi Ödülü, 11 Ocak 2022'de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi`nde düzenlenen Yaşayan İnsan Hazineleri Ödül Töreni'nde kendisine takdim edildi.
Cağaloğlu'nda Lisan Mektebi binasında hizmet veren Cağaloğlu Geleneksel Türk Sanatları Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ne adı verilmiştir.[6]
Ödüller
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c "Hüsamettin Yivlik ile Sözlü Tarih Görüşmesi". Fatih Belediyesi Zeyrek Akademi Youtube Kanalı. 26 Nisan 2023. 22 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2025.
- ^ "Hüsamettin Yivlik". Yaşayan İnsan Hazineleri ve Etkinlikler Genel Müdürlüğü. 16 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b c d e "'Marifethane'nin Usta Sanakârı: Hüsamettin Yivlik" (PDF). İSMEK El Sanatları, 24. 2017. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)21 Temmuz 2025.
- ^ "Hüsamettin Yivlik". Türkiye'nin Ustaları. 19 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2025-07-21.
- ^ "Hüsamettin Yivlik". Klasik Türk Sanatları Vakfı. 3 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2025-07-21.
- ^ "Cağaloğlu Hüsamettin Yivlik Geleneksel Türk Sanatları Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi". cgtsmtal.meb.k12.tr. 27 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2025-07-21.
