Nahya Güzelyurt
Nahya Güzelyurt | |
|---|---|
| Doğum | 1963 Hatay, Türkiye |
| Meslek | Yorgancı |
| Ödüller | 2021 Yaşayan İnsan Hazinesi |
Nahya Güzelyurt (d. 1937, Hatay), Türk yorgancı.
Türkiye'nin tek kadın yorgan yapım ustasıdır.[1] Kendi çizdiği işleme motifleri ve desenlerle süslediği özgün yorganlar üretir. Unutulmaya yüz tutmuş bir sanat olan geleneksel yorgan yapımının yaşatılmasını sağlamak için çalışır. 2024'te yorgan geleneği alanında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri'nde girmiştir.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]1963'te Hatay'da doğdu.[2] Altı çocuklu bir ailenin en büyük evladı idi.[1] Yorgancılık mesleğini usta-çırak ilişkisi içinde ilkokul yıllarında öğrendi. Her bir yorgan için ayrı tasarım yapıp zerindeki işlemelerin çizimi için kendi kalıplarını üretti ve yorganlarına farklı isimler verdi.[2] Kız meslek lisesinde, giyim bölümünde öğrenim gördü.[1]
Liseden mezun olduktan sonra, 1987'de usta öğretici oldu. Halk Eğitim Merkezi'nde yorgancılık eğitimlerini başlattı. Halk Eğitim Merkezi'nde eğitim vermeyi 2017'ye kadar sürdürdü. 2018'de Kültür ve Turizm Bakanlığı El ve Türk Süsleme Sanatları Sanatkarları arasına girdi; birçok fuara katıldı.[3] Güzelyurt yorgancılığın yanı sıra kardeşi Atra Güzelyurt ile birlikte Hatay yöresine ait defne yağı üretimi ile de uğraştı.[4]
2021 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında UNESCO Bilim Kurulu tarafından verilen Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü. 11 Ocak 2022'dde Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen törenle ödülünü aldı.[1]
Hatay'ın Defne ilçesine bağlı Samankaya mahallesinde atölye olarak kullandığı evinde kardeşi ile birlikte atlas yorgan üretimine devam etti. Evi, Kahramanmaraş depremlerinden hasar gördü. Üretime, 2024'te Çekmece mahallesinde kurulan Kültür ve Sanat Çarşısı'nda atölyesinde devam etti.[5] Güzelyurt, yorganlarını organik malzemelerden üretmekte, geniş iğne yöntemi yanında sık iğne (ince iş) yönetimini de kullanmaktadır.[2]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d "Yaşayan İnsan Hazinesi: Nahya Güzelyurt". www.trthaber.com. 13 Ocak 2022. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025.
- ^ a b c "Nahya Güzelyurt". Yaşayan Kültürel Miras ve Etkinlikler Genel Müdürlüğü. 26 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025.
- ^ Türkoğlu, Erdal (18 Ocak 2022). "Yaşayan İnsan Hazinesi: Nahya Güzelyurt haberi". Arkeolojik Haber. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025.
- ^ ntv.com.tr (19 Kasım 2020). "Binbir zahmetle yapılıyor, litresi 100 TL'ye satılıyor: Defne yağı". NTV Haber. 26 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025.
- ^ Mehmet Bayrak. "Ödüllü yorgan ustası Kültür ve Sanat Çarşısı ile tezgahına kavuştu". Anadolu Ajansı. 26 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025.
