Ayten Tiryaki
Ayten Tiryaki | |
|---|---|
| Doğum | 1961 Ordu, Türkiye |
| Meslek | Hattat |
| Ödüller | Yaşayan İnsan Hazinesi |
Ayten Tiryaki (1961, Ordu), Türk hattat, müzehhip.
Cumhuriyet tarihinin ilk kadın hattatıdır. Hat sanatı alanında 2021'de Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinesi ünvanına layık görülmüştür.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]1961'de Ordu ilinde doğdu.[1] İlk ve orta öğrenimini Ordu’da tamamladı. Resme ilgisi ilkokul yıllarında ortaya çıktı.[2] Lise öğrenimini Amasya Lisesi'nde; yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi'nde İlahiyat Fakültesi'nde tamamladı. Klasik sanatlarla ilgili çalışmalarına 1978 yılında Ankara’da başladı.
Yükseköğrenimini tamamladıktan sonra hat alanında kendini geliştirmek için İstanbul'a gitmeye karar verdi ve Diyanet İşleri Başkanlığı'na İstanbul'a tayini için talepte bulundu.[2] Talebi kabul edildi; yirmi yıl boyunca Üsküdar ve Ümraniye ilçelerinde Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Kur’an kurslarında öğretmenlik yaptı.[3]
1983'te Hasan Çelebi'den hat dersleri almaya başladı; bir yandan da hat dersleri verdi.[4] 1984'te Kubbealtı Akademisi'nde düzenlenen tezhip kurslarına katıldı. 1989'da Hasan Çelebi’den hat icazeti aldı ve cumhuriyet döneminde icazet alan ilk kadın hattat ünvanını kazandı.[4] Aynı yıl Tezhip alanında icazetini Fatma Çiçek Derman ve İnci Ayan Birol’dan aldı.[5] Birçok sergiye katıldı, hat ve tezhip sanatçısı olarak Türkiye'yi çeşitli uluslararası yarışmalarda temsil etti.[6] Eşi Özkan Tiryaki ile birlikte 1983'te hat ve tezhip ile ilgili el yapımı kağıt, defter gibi sanatsal malzemeler temin eden bir atölye kurdu.[7]
Hat ve tezhip kursları düzenleyerek öğrenci yetiştiren sanatçı, 2021 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında UNESCO Bilim Kurulu tarafından verilen Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü. 11 Ocak 2022'de Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen törenle ödülünü aldı.[3]
Ödüller
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2021 - Yaşayan İnsan Hazinesi Ödülü
- 2015 -Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an-ı Kerim Yazma Yarışması Üçüncülük Ödülü[8]
- 2012 - Albaraka Türk Geleneksel Hat Yarışması Sülüs Teşvik Ödülü
- 2012 - Albaraka Türk Geleneksel Hat Yarışması Celî Sülüs Teşvik Ödülü
- 2008 - Albaraka Türk Geleneksel Hat Yarışması Sülüs Teşvik Ödülü
- 2008 - Albaraka Türk Geleneksel Hat Yarışması Sülüs-Nesih Teşvik Ödülü
- 2006 - IRCICA 7. Hat Uluslararası Yarışması Nesih Mansiyon Ödülü
- 2005 - Albaraka Türk Geleneksel Hat Yarışması Teşvik Ödülü (sülüs ve sülüs-nesih dallarında)
- 2001 -IRCICA 5. Uluslararası Hat Yarışması Nesih Teşvik Ödülü
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri". Kütür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğü web sitesi. 24 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2020.
- ^ a b "Hat Sanatçısı (Ayten Tiryaki)". Yaşayan Hazineler 18. bölüm. Diyanet TV.
- ^ a b Şengül, Fazıl (13 Ocak 2022). "Ordulu Hat Sanatçısı Ayten Tiryaki'ye anlamlı ödül". Ordu Bakış. 6 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2025.
- ^ a b "Türkiye'nin ilk kadın hattatı". Yeni Şafak. 31 Ocak 2010. Erişim tarihi: 13 Nisan 2025.
- ^ Saral, Kübra (3 Nisan 2013). "Başarılı Bir Sanatçı, Türkiye'nin İlk Hanım Hattatı Ayten Tiryaki". Kocaeli Aydınlar Ocağı. 14 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2025.
- ^ "Hattat Ayten Tiryaki". Kalem Güzeli.
- ^ Üner, Elif (27 Kasım 2018). "Hat Sanatı, Tezhip Sanatı Nedir? Nasıl Yapılır? | Aysha". Aysha Dergi. 14 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2025.
- ^ "15. Uluslararası Geleneksel Sanatçılar Buluşması Özel Sergisi" (PDF). Pendik Belediyesi. 2020. ISBN 978-605-2138-58-8.[ölü/kırık bağlantı]
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Hat sanatçısı (Ayten Tiryaki), Yaşayan Hazineler 18. bölüm
