Dürdane Ünver
Dürdana Ünver | |
|---|---|
| Doğum | 5 Nisan 1948 Eskişehir |
| Eğitim | İstanbul Üniversitesi Gazetecilik bölümü |
| Meslek | Kaatı sanatçısı |
| Tanınma nedeni | Kaatı sanatındaki üretimleri ve tanıtmak için çabaları |
| Evlilik | Aydın Ünver |
| Akraba(lar) | Süheyl Ünver Gülbün Mesara |
| Ödüller | 2024 Yaşayan İnsan Hazinesi Ödülü |
Dürdane Ünver (d. 5 Nisan 1948, Eskişehir), Kaat'ı (kağıt oymacılığı) sanatçısı.
Kat'ı (kağıt oyması) sanatını tanıtmak için çabaları ile tanınmıştır. Çalışmalarına resim ve kaatı'yı birlikte kullanır. Yurtiçi ve yurtdışı koleksiyonlarda eserleri bulunur. Türkiye'de kat'ı sanatının Türk süsleme sanatları içinde ayrı bir branş olarak kabul edilip yaygınlaşmasında rol oynamıştır. 2020'de Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinesi ünvanına layık görülmüştür.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]1948 yılında Eskişehir'de doğdu. Yükseköğrenimini 1967-1971 yılları arasında İstanbul Üniversitesi'nin Gazetecilik bölümünde tamamladı. Okul yıllarında geleneksel sanattan çok modern batı sanatı ile ilgilendi.[1] Mezuniyetinin sonra özel bir şirkette asistanlık yaptı.[2] Bu görevi sırasında tanıştığı Aydın Ünver ile1976'da evlendi ve aynı yıl kayınpederi Süheyl Ünver Başkanlığı'ndaki Topkapı Sarayı Nakışhanesi'ndeki tezhip derslerine katıldı. Azade Akar, Cahide Keskiner, Melek Antel, Semih İrteş'ten tezhip eğitimi aldı.
Kat'ı ve minyatür eğitimini Gülbün Mesara nezaretinde sürdürdü. 1976-2006 tarihleri arasında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Deontoloji Kürsüsü'ndeki Süheyl Ünver Nakışhanesi'ne bağlı olarak çalışmalar yaptı. 1986 senesinde tezyinattaki çalışmalarına binaen kendisine hocası Süheyl Ünver tarafından icazet verildi.
Ünver, 2006'da TBMM Milli Saraylar bünyesindeki Türk süsleme sanatları atölyesinde kat'ı eğitmenliği yapmaya başladı. Çalışmaları sonucu kat'ı da ebru sanatı gibi ayrı bir branş olarak değerlendirildi. 2006'da hazırladığı 3 senelik kat'ı müfredatı bakanlık tarafından kabul gördü ve Halk Eğitim Merkezlerindeki programlarına konuldu.
14 kişilik ekibiyle sadece kaatı’ eserlerinden oluşan sergiler hazırladı. Ekibin mezar taşları üzerine yaptığı çalışmalardan 80 adedi 2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti Bieanali'nde, yazma eserlerin kapları üzerine çalışmaları 2012'deki uluslararası cilt sempozyumunda sergilendi. 2011 yılından itibaren İstanbul'da kurulan Mimsanat Akademisi'nde kaatı' eğitimcisi olarak projelerini sürdüdü.
1978'den itibaren 4 kişisel sergi açtı; 250'den fazla karma sergiye katıldı. 2015 yılında davet edildiği Floransa'daki Uluslararası Çağdaş Sanat Bienali ile New York'taki Suffern Free Library'deki karma sergi, 2018'de Dolmabahçe Sarayı Sanat Galerisinde öğrencileri ile açtığı "Kaatı' Sanatı ile YazıYORUM" isimli sergisi içlerinden bazılarıdır.
Ünver, 2017 yılında Olgunlaşma Enstitüleri bünyesinde hayata geçirilmek üzere 5 yıllık bir kaatı’ müfredatı hazırladı.[3] Müfredaat, 2021 yılında bir meslek lisesinde programa kondu.
Çalışmalarının 50'si yurt dışında, 200'den fazlası yurtiçi koleksiyonlardadır. Ünver, 2024'te UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında verilen Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü.[4] Yaşayan İnsan Hazinesi Ödülü, 27 Kasım 2024'te Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi`nde düzenlenen Yaşayan İnsan Hazineleri Ödül Töreni'nde kendisine takdim edildi.[5]
Ödüller
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Dürdane Ünver ile Kaatı' Sanatı TRT 2 (Hayat Sanat) Mimsanat Akademisi, 6 Ağustos 2019, 14 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Şubat 2025
- ^ Kamut Aktürk, Belkıs (24 Eylül 2023). "Sabırla bezenmiş bir sanatın, gerçek İstanbul hanımefendisi: Dürdane Ünver". İthaf Dergisi. 2 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.
- ^ "Dürdane Ünver – Mimsanat Akademisi". 14 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.
- ^ "Dürdane Ünver". Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü. 4 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.
- ^ "Yaşayan İnsan Hazineleri Ödülleri sahiplerini buldu". TRT Haber. 27 Kasım 2024. 26 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.
