Hasan Çelebi (hattat)
Hasan Çelebi | |
|---|---|
| Doğum | 1 Aralık 1937 İnci, Oltu, Erzurum, Türkiye |
| Ölüm | 24 Şubat 2025 (87 yaşında) Kadıköy, İstanbul, Türkiye |
| Defin yeri | Karacaahmet Mezarlığı |
| Meslek | Hattat |
| Ödüller | Yaşayan İnsan Hazinesi Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü (2011) Necip Fazıl Saygı Ödülü (2024) |
Hasan Çelebi (1 Aralık 1937, Erzurum - 24 Şubat 2025, İstanbul), Türk hattat.
Yazıları birçok caminin kubbe, mihrap, cümle kapısı ve duvarlarında, ulusal ve uluslararası koleksiyonlarda yer alır. Kimi anıtsal camilerin tamiratında yazıları ıslah etmiştir. Sultanahmet Camii'nin kubbe yazıları, Hırka-i Şerif Camii kubbe yazısı en önemli eserlerindendir.
UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında hazırlanan Türkiye'deki "Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri"'nde yer almaktadır.[1]
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]1 Aralık 1937'de Erzurum'un Oltu ilçesine bağlı İnciköy'de doğdu.[2] Babası Tahsin Efendi, annesi Sâkine Hanım'dır.
Okumayı kendi gayreti ile öğrendi.[3] Dayısı Yusuf Altaş'tan Kur'an öğrendi.[4] Hat sanatına ilgisi, köylerindeki caminin yazılarına ilgi duyması ve onları taklit etmesiyle başladı. 1954 yılında İstanbul'a giderek Üçbaş ve Çinili medreselerinde Arapça ve din dersleri aldı.
1956'dan itibaren Üsküdar'da müezzinlik ve imamlık yaptı. 1960 İhtilali'nden sonra İstanbul'dan ayrılarak, müezzinlik yapmak üzere Artvin'in Yusufeli ilçesine gitti. 1963 yılında İstanbul'a döndü ve 1987 yılında emekli oluncaya kadar imamlık yaptı.[5]
İstanbul'a dönüşünden sonra hattat Halim Özyazıcı'dan dört ay ders alan Hasan Çelebi, 1964'te Hamit Aytaç'ın öğrencisi oldu ve beraberlikleri Hamid Bey'in ölümüne kadar 18 yıl devam etti. 1975 yılında Hamit Bey'den sülüs ve nesih, icazeti adlı. Bunun yanı sıra 1981 yılın Kemal Batanay'dan ta'lik ve rik'a icazetini aldı.[3]
Sanatçı, 1960 sonunda Atik Ali Paşa Camii'nin cümle kapısındaki Mustafa Rakım Efendi'nin bir yazısını ıslah etmiş, 1974 yılında Sultanahmet Camii'nin tamiratı sırasında yan kubbe yazılarıyla köşe pandantiflerdeki Esmâ-ül Hüsnâ'ları düzeltmiştir.[3] 1981 yılında İslam Konferansı Teşkilatı'nın yazılarını yazmak için Cidde'de görevlendirildi.
İlk kişisel sergisini 1982 yılında İslâm Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA)'nda açtı. Aynı yıl Suudi Arabistan hükûmeti tarafından Ravza-i Mutahhara'daki bütün yazıların ıslahı için davet edilmesi üzerine, Bakanlar Kurulu kararı ile yurt dışına ücretsiz izinli çıkma izni alması gerekti ancak gerekli izinler zamanında temin edilemediğinden bu tamirat gerçekleşemedi.[3] 1984 yılında Kuala Lumpur'da, 1985 yılında da Amman'da sergi açtı. 1987'de yeniden Suudi Arabistan'a davet edildi ve emekli olarak Arabistan'a gitti. Kuba Mescidi ile Kıbleteyn Mescidi'nin kubbe kuşak ve diğer yazılarını bir yıl süren çalışma sonunda tamamladı. 1992 yılında Kuala Lumpur'da bir kişisel sergi açtı. 1994 yılında IRCICA'da "Hat Sanatında 30. Yıl" sergisini açtı.
1976 yılından beri hat dersleri vermekte olan Hasan Çelebi, elliden fazla hat sanatçısı yetiştirmiştir.[6] 1992 yılından itibaren IRCICA tarafından düzenlenen uluslararası hat yarışmalarında jüri üyesi olarak yer almaktadır.[4]
Rahatsızlığı sebebiyle bir süredir Koşuyolu İstanbul Medipol Hastanesi'nde tedavi gören Hasan Çelebi, 24 Şubat 2025'te 87 yaşında İstanbul'un Kadıköy ilçesinde hayatını kaybetti.[7] 25 Şubat 2025'te Çamlıca Camii'nde kılınan cenaze namazı sonrası Karacaahmet Mezarlığı Hattatlar Sofrasına defnedildi.[8]
Eserleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Yurtiçi[değiştir | kaynağı değiştir]
|
Yurtdışı[değiştir | kaynağı değiştir]
|
Ödüller
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2007-Geleneksel Sanatlar Derneği Hüsn-i Hat Buluşması Gümüş Lale Ödülü[9]
- 2008-Kültür Bakanlığı Sanata Hizmet Ödülü
- 2011: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
- 2013 - Erzurum Atatürk Üniversitesi "Fahri Doktor" unvanı[10]
- 2016 - Bayburt Üniversitesi Dede Korkut Geleneksel Sanatlar Ödülü
- 2024 - Necip Fazıl Saygı Ödülü [11]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri". Kütür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğü web sitesi. 24 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2020.
- ^ Arslanbenzer, Hakan (5 Aralık 2015). "Hasan Çelebi: Old-school mashq in the age of avant-garde". Daily Sabah (İngilizce). 22 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2025.
- ^ a b c d "Hattat Hasan Çelebi". İzmitdiyanet-sen.org sitesi. 28 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2020.
- ^ a b Bilen, Yusuf. "Reîsü'l-Hattatîn Hattat Hasan Çelebi 37". Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi Sayı 37, 2016. 26 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2020.
- ^ "Hasan Çelebi". Ketebe.org sitesi. 27 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2020.
- ^ "Hasan Çelebi". Geleneksel Sanatlar Derneği Türkiye'nin Ustaları Projesi web sitesi. 31 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2020.
- ^ Akgün, Aişe Hümeyra; Altaş, Mümin (24 Şubat 2025). "Hattat Hasan Çelebi vefat etti". Anadolu Ajansı. 24 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2025.
- ^ "Hasan Çelebi dualarla defnedildi | STAR". Star.com.tr. 25 Şubat 2025. 25 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2025.
- ^ "Hüsn-i Hat Buluşması 2007". Geleneksel Sanatlar Derneği web sitesi. 7 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2020.
- ^ "Hattat Hasan Çelebi ye Fahri Doktora". Milli gazete web sitesi, 5 Mayıs 2013. 17 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2020.
- ^ Aişe Hümeyra Akgün (1 Kasım 2024). ""2024 Necip Fazıl Ödülleri" açıklandı". Anadolu Ajansı. 2 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2025.
