Nuray Kıvanç
Nuray Kıvanç | |
|---|---|
| Doğum | 1966 Kocaeli |
| Meslek | Halı dokumacı |
| Tanınma nedeni | Hereke halı dokumacılığının son temsilcilerindendir ve dünyanın en hafif ipek halılarını dokuyan dokumacılardan birisidir. |
| Ödüller | 2024 Yaşayan İnsan Hazinesi |
Nuray Kıvanç (d. 1966, Kocaeli), Türk halı dokumacı.
Hereke halı dokumacılığının son temsilcilerindendir. 26 ayrı renk kullanarak işlediği "otuz ikili" ipek halı ile tanınmaktadır. 2024'te halı dokuma geleneği alanında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri'nde girmiştir.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]1966'da Kocaeli'de doğdu. Kalabalık bir ailenin en büyük çocuğudur.[1] İlkokulu bitirdikten sonra mahallesinde açılan kurslarda Hereke halı dokumacılığını öğrendi.[2][3] Kurslara yedi yıl devam eden Nuray Hanım, evlendikten sonra da dokumacılık yaparak aile bütçesine katkı sağladı; mahalle arkadaşlarına ve komşularına da halı dokumacılığını öğretti.[4][5]
Üzerinde dört halifenin ismi, Ayetü’l–Kürsi, Nur Suresi’nin 35. ayeti ve tekbir gibi ifadeler yer alan, Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferinden dönüşte Kahire'den getirdiği "Topkapı Deseni" denen motifi, 26 ayrı renk kullanarak işlediği halı ile tanındı. Halıyı, halıcı İbrahim Astam'ın siparişi üzerine, İzmit'in Hatipköy mahallesindeki evinde, ısısı sabit tutulan bir odada günde sekiz saat çalışarak beş yılda dokudu.[6] 1999'da tamamlanan 15 gram ağırlığında, 49 santimetre eninde, 76 santimetre boyundaki bu saf ipek halıda 38 milyon düğüm bulunur; santimetrekaresinde 1024 düğüm vardır. Çeşitli uluslararası fuarlarda sergilenmiş ve dünyanın en ince ipek halısı olarak Guinness Rekorlar Kitabı için aday olarak sunulmuştur.[7][8]
Kıvanç 2024 yılında, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında UNESCO Bilim Kurulu tarafından verilen, Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü.[4] 27 Kasım 2024'te Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen törenle ödülünü aldı.[9]
2025'te, Kapadokya'da büyük bir halı koleksiyonuna sahip Carpet House adlı mağaza bünyesinde "Nuray Kıvanç Atölyesi" adıyla kurulan halı atölyesinde genç nesil dokumacıları eğitmeye başladı.[10]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Nuray Kıvanç". Yaşayan Kültürel Miras ve Etkinlikler Genel Müdürlüğü. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2025.
- ^ "12 oteli bulunan Dorak Holding, Türk kültür mirasına sahip çıkıyor". 18 Haziran 2025.
- ^ "İlmek ilmek kültür mirası". Milliyet. 19 Haziran 2025. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2025.
- ^ a b "35 yıldır Hereke halısı dokumacısı: "Yaşayan İnsan Hazinesi" unvanı". Ege Telgraf. 3 Aralık 2024. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2025.
- ^ "Hereke halısı dokumacısı Nuray Kıvanç, ipek ilmeklerle "Yaşayan İnsan Hazineleri"nden biri oldu". www.aa.com.tr. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2025.
- ^ Bahar KAYMAKÇI (2 Haziran 2002). "Dünyanın en ince halısını dokudu". Hürriyet. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2025.
- ^ "GUINESS REKORLAR KİTABINA GİREN DÜNYANIN EN İNCE HALISI EMITT FUARI`NDA İhlas Haber Ajansı". IHA. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2025.
- ^ Kahraman, İsmail. "Dünyanın en ince halısı: Hereke ipek halı". Birlik Haber Ajansı - Türkiye'nin Haber Ağı. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2025.
- ^ "Yaşayan İnsan Hazineleri Ödülleri sahiplerini buldu". www.trthaber.com. 27 Kasım 2024. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2025.
- ^ "Dorak Holding ve Nuray Kıvanç halı sanatını yaşatıyor". Son Dakikam. 12 Haziran 2025. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2025.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Dünyanın En İnce Halısı -Nuray Kıvanç ve İbrahim Astam ile Röportaj, Devri Alem TV, 28 Ocak 2019
