Olurdere, Olur
| Olurdere | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Olurdere Olurdere'nin Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°48′25″N 42°09′45″E / 40.8069°K 42.1625°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Olur |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 1532 m |
| Nüfus | 71 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25650 |
Olurdere, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı kırsal bir mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Olurdere'nin eski adı Olorishevi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Olorishevi (ოლორისხევი), "Olor deresi" anlamına gelir.[5]
Olorishevi köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir paçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde yıkık haldeki kiliseler ve Gürcüce yazılı taş da bu dönemden kalmıştır.[6]
Olorishevi köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Ardanuç livasının İşhani nahiyesine bağlıydı. Nüfusu sadece 5 Hristiyan haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla 1835 yılında yaptığı tespitte de Müslim defterine göre 5 hanede 11 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenice, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 22 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu tarihte Olurdere köyü Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı.[7]
Olurdere köyü, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında "Kışlak" olarak "Olor Darasi" (Олор-дараси) adıyla kaydedilmiş olan köy, Oltu sancağının Oltu kazsına (uçastok) bağlı Dodikanlı nahiyesinin 10 köyünden biriydi. Köyde, 42'si erkek ve 44'ü kadın olmak üzere, 10 hanede 86 kişi yaşıyordu. Hem köyün hem de nahiyenin nüfusu Dodikanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu.[8]
Olurdere, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Olurdere (اولوردرە) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı.[9] 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 101 kişiden oluşuyordu.[10] Olurdere köyünün nüfusu 1965 yılında 194 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 28 kişi okuma yazma biliyordu.[11]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[12]
Olurdere'deki kiliselerden biri, yerleşimin 1,3 km güneydoğusunda küçük bir vadide bir kaya üzerinde yer alır. Kayaya bitişik inşa edildiği bugüne kalan kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bu yapıdan geriye harçlı duvar kalıntıları, kesme taşlar kalmıştır. Kilisenin bulunduğu yer “Kiliseler Deresi” olarak adlandırılmaktadır. İkinci kilise ise, yerleşimin 1,5 km güneybatısında, derenin sol kıyısında bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. Kayadaki izler, bu yapının kayaya bitişik inşa edildiğini göstermektedir. Yapının kabaca yontulmuş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edildiği kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bu kiliselerden birine ait olduğu tahmin edilen ve üzerinde Gürcü alfabesinin Nushuri karakteriyle bir yazının kazınmış olduğu taş, köyün camisinin 50 metre doğusunda, yıkılmış olan eski bir evin şöminesinde yapı malzemesi olarak kullanılmıştır.[6]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 171 km, Olur ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.[13] Mahalle, Olur'un güneydoğusunda olup, 25.06 numaralı Olur-Oltu il yolu kenarındadır.[14]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 71[2] |
| 2021 | 74[2] |
| 2020 | 75[2] |
| 2019 | 76[2] |
| 2018 | 87[2] |
| 2017 | 67[2] |
| 2016 | 66[2] |
| 2015 | 71[2] |
| 2014 | 77[2] |
| 2013 | 78[2] |
| 2012 | 84[3] |
| 2011 | 88[3] |
| 2010 | 87[3] |
| 2009 | 99[3] |
| 2008 | 105[3] |
| 2007 | 107[3] |
| 2000 | 108[3] |
| 1990 | 249[15] |
| 1985 | 273[16] |
| 1965 | 194[17] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Olur Olurdere Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 30 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Olurdere, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 17 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 70. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ a b 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 260-261 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 70, 91. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 780". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2022.
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225.
- ^ "1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 249" (PDF). 27 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Ocak 2024.
- ^ "1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 260" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Ekim 2023.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Olurdere Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ "Google Maps". Google Maps. Erişim tarihi: 16 Kasım 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.