Olgun, Olur
| Olgun | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Olgun Olgun'un Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°52′17″N 42°06′34″E / 40.8714°K 42.1094°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Olur |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 1788 m |
| Nüfus | 81 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25650 |
Olgun, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Olgun mahallesinin eski adı Akurtisi'dir. Gürcüceye özgü "-is-i (–ის-ი) sonekine sahip bir yer adı olan Akurtisi (აქურთისი), 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Akurtis (اكورتس) olarak geçer.[5][6]
Akurtisi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.
Akurtisi, 15595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardanuç livasının Tavusker (Taoskari) nahiyesinde, "Akurdis-i Süfla" (Aşağı Akurdis) ve "Akurdis-i Ulya" (Yukarı Akurdis) olma üzere, iki köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada iki yerleşimin nüfusu 43 Hristiyan haneden oluşuyordu. Bu yerleşim, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde ise tek köy olarak geçer. Vergi toplama ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusu tespit edildiği bu sırada köyde 30 hanede 80 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 160 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.[7]
Akurtisi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Akurtis (Акуртисъ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasının Olor nahiyesinin 18 köyünden biri ve bu nahiyenin idarî merkeziydi. Nüfusu, 111'i erkek ve 120'si kadın olmak üzere, 35 hanede yaşayan 231 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.[8]
Akurtisi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı.[6] 1940 genel nüfus sayımında "Akurtis" şeklinde geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 264 kişiden oluşuyordu.[9] Akurtisi veya Akurtis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Olgun olarak değiştirilmiştir.[10] Olgun köyünün nüfusu 1965 yılında 339 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 79 kişi okuma yazma biliyordu.[11]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[12]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 180 km, Olur ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.[13] Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, 25.06 numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.[14]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 81[2] |
| 2021 | 83[2] |
| 2020 | 85[2] |
| 2019 | 84[2] |
| 2018 | 83[2] |
| 2017 | 80[2] |
| 2016 | 82[2] |
| 2015 | 83[2] |
| 2014 | 85[2] |
| 2013 | 89[2] |
| 2012 | 93[3] |
| 2011 | 82[3] |
| 2010 | 79[3] |
| 2009 | 88[3] |
| 2008 | 87[3] |
| 2007 | 88[3] |
| 2000 | 99[3] |
| 1990 | 174[15] |
| 1985 | 225[16] |
| 1965 | 333[17] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Olur Olgun Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 1 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Olgun, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 8 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 69, 799. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ a b "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225". 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 69, 72. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 770". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025.
- ^ "1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 248" (PDF). 27 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Haziran 2025.
- ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 599". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025.
- ^ "1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 260" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 25 Ekim 2023.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Olgun Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ "Olgun to Erzurum". Olgun to Erzurum. Erişim tarihi: 16 Kasım 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.