António Guterres
| António Guterres | |
|---|---|
| |
| 2023'te Guterres | |
| 9. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri | |
| Görevde | |
| Makama geliş 1 Ocak 2017 | |
| Yerine geldiği | Ban Ki-moon |
| 10. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri | |
| Görev süresi 15 Haziran 2005 - 31 Aralık 2015 | |
| Yerine geldiği | Ruud Lubbers |
| Yerine gelen | Filippo Grandi |
| 114. Portekiz Başbakanı | |
| Görev süresi 28 Ekim 1995 - 6 Nisan 2002 | |
| Cumhurbaşkanı | Mário Soares Jorge Sampaio |
| Yerine geldiği | Aníbal Cavaco Silva |
| Yerine gelen | Durão Barroso |
| Sosyalist Enternasyonal Başkanı | |
| Görev süresi Kasım 1999 - Haziran 2005 | |
| Yerine geldiği | Pierre Mauroy |
| Yerine gelen | Yorgo Papandreu |
| Sosyalist Parti Genel Sekreteri | |
| Görev süresi 23 Şubat 1992 - 20 Ocak 2002 | |
| Yerine geldiği | Jorge Sampaio |
| Yerine gelen | Eduardo Ferro Rodrigues |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | António Manuel de Oliveira Guterres 30 Nisan 1949 Lizbon, Portekiz |
| Partisi | Sosyalist Parti |
| Evlilik(ler) | Luísa Guimarães e Melo (m. 1972–1998); öldü Catarina Vaz Pinto (e. 2001–günümüz) |
| Çocuk(lar) | Pedro Mariana |
| Bitirdiği okul | Instituto Superior Técnico |
| Dini | Roma Katoliği |
| İmzası | 
|
António Manuel de Oliveira Guterres (Portekizce telaffuz: [ɐ̃ˈtɔnju ɣuˈtɛʁɨʃ] /ɡʊˈtɛrəs/; d. 30 Nisan 1949),[1] Portekizli siyasetçi ve diplomattır. 2017 yılından bu yana Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri olarak görev yapmaktadır. Portekiz Sosyalist Partisi üyesi olan Guterres, 1995-2002 yılları arasında Portekiz başbakanı olarak görev yaptı.
Guterres, 1992-2002 yılları arasında Sosyalist Parti'nin genel sekreteri olarak görev yaptı. 1995'te başbakan seçildi ve partisinin 2001 Portekiz yerel seçimlerinde yenilgiye uğramasının ardından 2002'de istifasını açıkladı. Altı yıl boyunca mutlak çoğunluğa sahip olmadan ve kötü bir ekonomi ile yönetilen Sosyalist Parti, anketlerin önde olduğunu gösterdiği Lizbon ve Porto'daki kayıplar nedeniyle beklenenden daha kötü bir performans sergiledi. Eduardo Ferro Rodrigues, Ocak 2002'de Sosyalist Parti liderliğini üstlendi, ancak Guterres genel seçimleri José Manuel Barroso liderliğindeki Sosyal Demokrat Parti'ye kaybedene kadar başbakan olarak kalacaktı. Bu yenilgiye rağmen, 2012 ve 2014 yıllarında Portekiz'de yapılan kamuoyu yoklamaları Guterres'i son 30 yılın en iyi başbakanı olarak gösterdi.[2][3]
1999-2005 yılları arasında Sosyalist Enternasyonal'in başkanlığını yaptı ve 2005-2015 yılları arasında Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği görevini yürüttü.[4] Guterres, Ekim 2016'da genel sekreter seçilerek bir sonraki yılın başında Ban Ki-mun'un yerine geçti ve 1981'de Kurt Waldheim'dan bu yana bu görevi yürüten ilk Avrupalı oldu.
İlk yılları ve eğitimi
[değiştir | kaynağı değiştir]Virgílio Dias Guterres (1913-2009) ve Ilda Cândida dos Reis Oliveira Guterres'in (1923-2021) oğlu olan Guterres, Parede'de doğdu ve Portekiz'in Lizbon kentinde büyüdü.[5]
Camões Lisesi'ne (şimdiki adıyla Camões Ortaokulu) gitti ve 1965 yılında ülkedeki en iyi öğrenci olarak Ulusal Lise Ödülü'nü (Prémio Nacional dos Liceus) kazanarak mezun oldu. Lizbon'daki Instituto Superior Técnico - Lizbon Teknik Üniversitesi'nde fizik ve elektrik mühendisliği okudu. 1971'de mezun oldu ve sistem teorisi ve telekomünikasyon sinyalleri dersleri veren bir yardımcı doçent olarak akademik kariyerine başladı, ardından siyasi bir kariyere başlamak üzere akademik hayattan ayrıldı.[6] Üniversite yıllarında, genç Katolikler için bir kulüp olan Işık Grubu'na katıldı ve burada yakın bir arkadaşı ve sırdaşı olan önde gelen bir Fransisken rahip ve kilise yöneticisi olan Peder Vítor Melícias ile tanıştı.[7]
Kişisel hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]1972 yılında çocuk psikiyatristi Luísa Amélia Guimarães e Melo ile evlendi[7] ve çiftin, Pedro Guimarães e Melo Guterres (d. 1977) ve Mariana Guimarães e Melo de Oliveira Guterres (d. 1985) adlarında iki çocuğu oldu. Eşi 1998 yılında 51 yaşındayken Londra'daki Royal Free Hastanesi'nde kanserden öldü.[1][8][9]
2001 yılında Guterres, Portekiz'in eski kültürden sorumlu devlet sekreteri ve Lizbon Şehir Konseyi kültür sekreteri Catarina Marques de Almeida Vaz Pinto (d. 1960) ile evlendi.[10][11]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Who is Antonio Guterres? Meet the UN's next secretary-general". BBC News (İngilizce). 26 Ekim 2016. 30 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2021.
- ^ "E o prémio de melhor primeiro-ministro português vai para..." [Ve en iyi Portekiz Başbakanı ödülü...] (Portekizce). Notícias ao Minuto. 28 Kasım 2012. 26 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2018.
- ^ "António Guterres o melhor primeiro-ministro da democracia e Durão Barroso o pior" [Guterres demokrasinin en iyi başbakanı, Durão Barroso ise en kötüsüydü] (Portekizce). i. 10 Nisan 2014. 26 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2018.
- ^ "New UN chief Guterres pledges to make 2017 'a year for peace'". UN News Centre. United Nations. 1 Ocak 2017. 2 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2017.
- ^ "Antonio Guterres Fast Facts". CNN (İngilizce). 7 Kasım 2016. 29 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2021.
- ^ SAPO. "António Guterres: católico, socialista e político por acréscimo - Atualidade - SAPO 24". sapo.pt (Portekizce). 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2016.
- ^ a b Wise, Peter (6 Ekim 2016). "5 things to know: Portuguese who said no to EU but yes to UN". Financial Times. London, England: Nikkei, Inc. 22 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi18 Ekim 2016.
- ^ "Portuguese honor Guterres". 14 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2017.
- ^ Hume, Tim (5 Ekim 2016). "Portugal's Antonio Guterres poised to become next UN secretary-general". cnn.com. 14 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2018.
- ^ "Catarina Vaz Pinto". UNESCO - World Forum On Culture and Cultural Industries - Florence 2 - 4 October 2014. 14 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2016.
- ^ teixeira, patricia. "Catarina Vaz Pinto". Artemrede. 14 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2016.
| Diplomatik görevi | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: Ban Ki-moon |
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri 2017– devam ediyor |
Sonra gelen: Görevde |
| Önce gelen: Ruud Lubbers |
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri 2005–2015 |
Sonra gelen: Filippo Grandi |
| Siyasi görevi | ||
| Önce gelen: Aníbal Cavaco Silva |
Portekiz Başbakanı 1995–2002 |
Sonra gelen: Durão Barroso |
| Parti siyasi görevi | ||
| Önce gelen: Jorge Sampaio |
Sosyalist Parti Genel Sekreteri 1992–2002 |
Sonra gelen: Eduardo Ferro Rodrigues |
| Önce gelen: Pierre Mauroy |
Sosyalist Enternasyonal Başkanı 1992–2005 |
Sonra gelen: Yorgo Papandreu |
| Milletler Cemiyeti (1919–1945) |   | |
|---|---|---|
| Birleşmiş Milletler (1945'ten beri) | Gladwyn Jebb (Birleşik Krallık)* · Trygve Lie (Norveç) · Dag Hammarskjöld (İsveç) · U Thant (Myanmar) · Kurt Waldheim (Avusturya) Javier Pérez de Cuéllar (Peru) · Butros Butros-Gali (Mısır) · Kofi Annan (Gana) · Ban Ki-mun (Güney Kore) · António Guterres (Portekiz) | |
* Gladwyn Jebb, Trygve Lie seçilene kadar vekaleten genel sekreterlik yaptı. | ||
| Birinci Cumhuriyet |
|
|---|---|
| İkinci Cumhuriyet | |
| Üçüncü Cumhuriyet | |
| 1995-2009 |
|  |
|---|---|---|
| 2010-2014 |
| |
| 2015-2020 |
| |
| 2021-günümüz |
| |
