Sami Şekeroğlu

Sami Şekeroğlu
Sami Şekeroğlu
Doğum	26 Şubat 1937; Ulukent, Harput, Elazığ, Türkiye
Ölüm	24 Kasım 2024 (87 yaşında); İstanbul, Türkiye
Defin yeri	Hasdal Mezarlığı
Milliyet	Türk
Mezun olduğu okul(lar)	İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi
Meslek	Akademisyen, film yönetmeni
Etkin yıllar	1962-2024
Evlilik	Duygu Şekeroğlu
Çocuk(lar)	Ayşe, Turgut
Ebeveyn(ler)	Bedriye, Ali Feyzi

Sami Şekeroğlu (26 Şubat 1937, Elazığ - 24 Kasım 2024, İstanbul), Türk sinema profesörü ve yönetmendir.^[2] Türkiye'nin ilk sinema profesörlerinden biri olan Şekeroğlu,^[3]^[4] aynı zamanda Türkiye'nin ilk sinema kulübü olan Kulüp Sinema 7'nin ve Türk Film Arşivi'nin de kurucusudur.^[5]

Hayatı

Sami Şekeroğlu, 26 Şubat 1937'de Harput'un o dönemki adıyla Hüseynik köyünde dünyaya geldi.^[2] Annesi Bedriye, babası ise bölgede sesiyle tanınan Ali Feyzi Efendi'dir.^[6] Şekeroğlu'nun çocukluğu ailesinin Elazığ'daki üzüm bağlarında geçti. İlkokulu Hüseynik'te okuyan Şekeroğlu, ortaokulu Elazığ'da ve bir dönem de Ankara Atatürk Lisesi'nin ortaokul kısmında okumuştur. Ortaokul eğitiminin ardından Elazığ Lisesi'ndeki eğitimine başlayan Şekeroğlu, burada Muhibbe Darga, Memnune Bildik, Vahap Kışoğlu, Şükrü Kapucu gibi eğitimcilerden dersler aldı.^[7] Lisede birçok tiyatro oyunu sahneleyen Şekeroğlu aynı zamanda sinema, edebiyat ve resimle de ilgilendi.^[8]

Lise eğitiminin ardından İstanbul'a gelen Şekeroğlu, burada o dönemki adıyla İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin açtığı sınavı kazanarak "Yüksek Resim Bölümü"ne kaydoldu.^[9] Burada Bedri Rahmi Eyüpoğlu, Ahmet Kutsi Tecer ve Ali Avni Çelebi gibi isimlerden dersler aldı.^[9] Üniversite eğitimi sırasında Fazıl Hüsnü Dağlarca, Abdi İpekçi gibi isimlerle tanışarak Yön Dergisi'nde yazılar yazmaya başladı. Şekeroğlu bu dönemde birçok konferans ve şiir matineleri de düzenledi.^[9] Atilla İlhan'ın davet edildiği bir şiir matinesi üzerine İlhan bu davet ile ilgili: "Yirmi-yirmi beş şiir okudum zannederim, neredeyse omuzlar üstünde çıktık. Bana sorarsan bir Atilla İlhan mitosu varsa orada başladı." diyerek Sami Şekeroğlu'nun düzenleyicileri arasında olduğu matinenin kendisi için olan önemini vurgulamıştır.^[10]^[11]

Kurucusu olduğu "Türk Film Arşivi"ni 1969'da tüm mal varlığıyla karşılıksız olarak Akademiye devrederek "Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Film Arşivi"nin de kurucusu oldu. 1967'de Uluslararası Film Arşivleri Federasyonuna (FIAF) üye olan kurum, 1973'te yetkili ve asil üye olarak kabul edildi.

1974'te ilk sinema eğitimini başlattı. İDGSA'da Sinema Televizyon Enstitüsü olarak başlayan okul, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Bölümü olarak devam etmektedir.

1982'de Neşet Günal'ın resimlerinden ilham alarak yönettiği "Toprak Adamları" adlı deneysel kısa filmiyle 1985'te Kültür Bakanlığı Sinema Başarı Ödülünü aldı.

Hazırlayıp yönettiği "Türk Sinema Tarihi" ve "Dünya Sinema Tarihi" belgeselleri TRT'de yayımlandı.

Mimar Sinan Üniversitesi Sinema-TV Merkezi bünyesinde ilk Sinema Müzesini kurdu.

İki dönem MSGSÜ Rektör Yardımcılığı ve Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanlığı görevlerini üstlendi. MSGSÜ Senatosu bir vefa borcu olarak, 53 yıllık emeğinin ürünü olan Sinema-TV Merkezi'nin isminin “Prof. Sami Şekeroğlu Sinema-TV Merkezi” olarak değiştirilmesi kararını aldı. 12 Mart 2013'te yapılan törenle isim değişikliği açıklandı.

2023 yılında sinema alanında Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri'ne layık görüldü.^[12]

Şekeroğlu, 24 Kasım 2024'te 87 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti.^[13] 26 Kasım 2024'te Levent Afet Yolal Camii'nde kılınan cenaze namazı sonrası Hasdal Mezarlığına defnedildi.^[14]

Ödüller

1985: "Toprak Adamları, Neşet Günal" filmiyle Kültür Bakanlığı Sinema Başarı Ödülü
1992: Altın Koza Film Festivali – Yaşam Boyu Onur Ödülü
1997: MSÜ Rektörlüğü Takdir Belgesi
2000: Show TV & CINE 5, Geçmişi Geleceğe Bağlayan Kişi Ödülü
2000: 33. Sinema Yazarları Derneği Onur Ödülü
2002: İFSAK Sinema Onur Ödülü^[15]
2002: İBB Türk Dünyası Kültür Sanat Onur Ödülü
2003: Truva Folklor Araştırmaları Derneği Sinema Ödülü^[16]
2004: Türk Sinemasının 90. Yılı Kutlamaları Onur Plaketi
2005: STM-DER Sinema-Televizyon Mensupları Derneği Teşekkür Belgesi
2007: 7. Frankfurt Türk Film Festivali Onur Ödülü
2007: 2. Dadaş Film Festivali Onur Ödülü^[17]
2008: Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) etkinlikleri, Kültür Sanat Hizmet Ödülü
2009: Adalar Kültür Derneği Onur Ödülü
2014: 5. Malatya Uluslararası Film Festivali Emek Ödülü
2016: 19. Randevu İstanbul Uluslararası Film Festivali Onur Ödülü
2017: 24. Uluslararası Adana Film Festivali Onur Ödülü
2018: Sabah Yıldızı Kültür ve Sanat Ödülleri, Sinemaya En Yüksek Katkıda Bulunan Kurum, Prof. Sami Şekeroğlu Sinema TV Merkezi Film Arşivi^[18]
2018: Van İpekyolu Kısa Film Festivali Onur Ödülü^[19]
2019: 9. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali, Sinemaya Katkı Ödülü^[20]
2020: 52. Sinema Yazarları Derneği Emek Ödülü^[21]
2023: Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri

Kaynakça

Özel

^ İdrisoğlu 2017, s. 232.
^ ^a ^b İdrisoğlu 2017, s. 2.
^ "Prof. Sami Şekeroğlu'ndan iyi haber". Cumhuriyet. 31 Ağustos 2018. 1 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ "Türk Sineması'nın ustaları ödüllendirildi". Hürriyet. DHA. 26 Eylül 2017. 1 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2018.
^ İdrisoğlu 2017, s. 14.
^ İshak Sunguroğlu (18 Aralık 2013). Harput Yolarında. İstanbul: İşaret Yayınları. s. Cilt:1, 190. ISBN 9789753502634.
^ İdrisoğlu 2017, s. 3.
^ Emine Çaykara (Mart 2007). Arkeolojinin Delikanlısı Muhibbe Darga. İstanbul: Can Yayınları. s. 372. ISBN 9789750709029.
^ ^a ^b ^c İdrisoğlu 2017, s. 8.
^ Belgin Sarmaşık (2005). Attila İlhan: "Söyletme Kötüyü!.."/Röportajlar-2 (1983-1987). Bilgi Yayınevi. s. 293. ISBN 9752201342.
^ Selim İleri (2002). Nâm-ı diğer kaptan: Attilâ İlhan'ı dinledim. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. s. 118. ISBN 9754583404.
^ "Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri". TRT. 8 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2023.
^ "Sinema emektarı Prof. Dr. Sami Şekeroğlu vefat etti". NTV. 24 Kasım 2024. 24 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2024.
^ Yıldırım, Hasan (26 Kasım 2024). "Prof. Dr. Sami Şekeroğlu son yolculuğuna uğurlandı". Demirören Haber Ajansı. Erişim tarihi: 27 Kasım 2024.
^ "İFSAK Yılın Fotoğraf ve Sinema Ödülleri". İstanbul Fotoğraf ve Sinema Amatörleri Derneği. 22 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.
^ "Truva Ödülleri beli oldu". Hürriyet gazetesi. 13 Aralık 2002.
^ "2. Dadaş Film Festivali". Kamera Arkası. Kasım 2007. 17 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.
^ "'Sabah Yıldızı Kültür Sanat Ödülleri' sahiplerini buldu". Sabah gazetesi. 14 Mayıs 2018. 14 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.
^ "Van İpekyolu Belediyesi Kısa Film Festivali Onur Ödülleri". Prof. Sami Şekeroğlu Sinema-TV Merkezi. 23 Mayıs 2018.
^ "9. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali başladı". Hürriyet gazetesi. 22 Kasım 2019. 18 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.
^ "52. SİYAD Ödülleri sahiplerini buldu". Box Office Türkiye. 24 Ağustos 2020. 21 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.

Genel

Mimar Sinan GSÜ (2017). İdrisoğlu, Alev (Ed.). Yeşilçam Sinemasının Bir Mucize Olduğunu Keşfeden Adam Prof. Sami Şekeroğlu (2017 bas.). Adana: Adana Büyükşehir Belediyesi. s. 260.

Dış bağlantılar

[FOOTNOTEİdrisoğlu2017232-1] İdrisoğlu 2017, s. 232.

[FOOTNOTEİdrisoğlu20172-2] İdrisoğlu 2017, s. 2.

[3] "Prof. Sami Şekeroğlu'ndan iyi haber". Cumhuriyet. 31 Ağustos 2018. 1 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[4] "Türk Sineması'nın ustaları ödüllendirildi". Hürriyet. DHA. 26 Eylül 2017. 1 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2018.

[FOOTNOTEİdrisoğlu201714-5] İdrisoğlu 2017, s. 14.

[6] İshak Sunguroğlu (18 Aralık 2013). Harput Yolarında. İstanbul: İşaret Yayınları. s. Cilt:1, 190. ISBN 9789753502634.

[FOOTNOTEİdrisoğlu20173-7] İdrisoğlu 2017, s. 3.

[8] Emine Çaykara (Mart 2007). Arkeolojinin Delikanlısı Muhibbe Darga. İstanbul: Can Yayınları. s. 372. ISBN 9789750709029.

[FOOTNOTEİdrisoğlu20178-9] İdrisoğlu 2017, s. 8.

[10] Belgin Sarmaşık (2005). Attila İlhan: "Söyletme Kötüyü!.."/Röportajlar-2 (1983-1987). Bilgi Yayınevi. s. 293. ISBN 9752201342.

[11] Selim İleri (2002). Nâm-ı diğer kaptan: Attilâ İlhan'ı dinledim. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. s. 118. ISBN 9754583404.

[12] "Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri". TRT. 8 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2023.

[13] "Sinema emektarı Prof. Dr. Sami Şekeroğlu vefat etti". NTV. 24 Kasım 2024. 24 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2024.

[14] Yıldırım, Hasan (26 Kasım 2024). "Prof. Dr. Sami Şekeroğlu son yolculuğuna uğurlandı". Demirören Haber Ajansı. Erişim tarihi: 27 Kasım 2024.

[15] "İFSAK Yılın Fotoğraf ve Sinema Ödülleri". İstanbul Fotoğraf ve Sinema Amatörleri Derneği. 22 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.

[16] "Truva Ödülleri beli oldu". Hürriyet gazetesi. 13 Aralık 2002.

[17] "2. Dadaş Film Festivali". Kamera Arkası. Kasım 2007. 17 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.

[18] "'Sabah Yıldızı Kültür Sanat Ödülleri' sahiplerini buldu". Sabah gazetesi. 14 Mayıs 2018. 14 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.

[19] "Van İpekyolu Belediyesi Kısa Film Festivali Onur Ödülleri". Prof. Sami Şekeroğlu Sinema-TV Merkezi. 23 Mayıs 2018.

[20] "9. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali başladı". Hürriyet gazetesi. 22 Kasım 2019. 18 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.

[21] "52. SİYAD Ödülleri sahiplerini buldu". Box Office Türkiye. 24 Ağustos 2020. 21 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

g t d Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahipleri
1995-2009	Adalet Ağaoğlu, Burhan Doğançay, Şefika Kutluer (1995) Yekta Kara, Cahit Külebi, Arif Sağ (1996) Lütfi Ömer Akad, Hayrettin Karaca, Turhan Selçuk (1997) İstanbul Kültür Sanat Vakfı, Yıldız Kenter, Fikret Otyam (1998) Nevzat Atlığ, Turgut Özakman, Rengim Gökmen (1999) Halil İnalcık, Oktay Akbal, Ferruh Başağa, Ara Güler, Sevda - Cenap And Müzik Vakfı (2005) Turgut Cansever, Yaşar Kemal, Alâeddin Yavaşca (2008) Uğur Derman, Nuri Bilge Ceylan, Sakıp Sabancı Müzesi (2009)
2010-2014	Cemal Kafadar, Ergin İnan & İstanbul Modern Sanat Müzesi (2010) Semavi Eyice, Sezai Karakoç, Doğan Hızlan, Hasan Çelebi (2011) Zeugma Antik Kenti ve Zeugma Mozaik Müzesi, Selim İleri, Şükrü Hanioğlu, Ahmet Hatipoğlu (2012) Fuat Sezgin, Daron Acemoğlu, İskender Pala, Bekir Karlığa, Tarihi Kentler Birliği, Ahmet Kaya (2013) Hülya Koçyiğit, Niyazi Sayın, Alev Alatlı, Engin Akarlı, TDV İslâm Ansiklopedisi (2014)
2015-2020	Münir Özkul, Rasim Özdenören, Orhan Gencebay, Mehmet Genç, Hüseyin Kutlu, Cemil Meriç (2015) Mustafa Kutlu, Kemal Karpat, Erol Parlak, Şener Şen, Feridun Özgören, Süheyl Ünver (2016) İlber Ortaylı, Göksel Baktagir, Yavuz Turgul, Ali Toy, Selahattin Kara, Nurettin Topçu (2017) Mehmet İpşirli, Türker İnanoğlu, Erol Sayan, İzzet Keribar, Mehmet Âkif Ersoy (2018) Nuri Pakdil, MFÖ, Mesut Uçakan, Devrim Erbil, Fuat Başar, Doğan Kuban, Ahmet Yaşar Ocak, Ahmet Halûk Dursun (2019) Mehmet Çebi, Necmeddin Okyay, Sadettin Ökten, İsmail Kara, İbrahim Tenekeci, Derviş Zaim, Özdemir Erdoğan (2020)
2021-günümüz	Teoman Duralı, İdil Biret, Alev Ebüzziya, Cüneyt Arkın, Gürbüz Azak, Etem Çalışkan, İbrahim Manav, Kemal Tahir (2021) Âşık Veysel, Ajda Pekkan, Süleyman Saim Tekcan, Yılmaz Erdoğan, Ayla Algan, Hayrettin Karaman, Yavuz Bülent Bâkiler, Varol Yaşaroğlu, Ömür Akkor, Yunus Emre Akkor, Tan Sağtürk, Hilmi Şenalp, Sevan Bıçakçı, Gülbün Mesara (2022) Süleyman Uludağ, Ali Birinci, Emel Sayın, İlhami Atalay, Hasan Aycın, Sami Şekeroğlu, Refik Anadol, Sinan Genim, Nazan Bekiroğlu, Attilâ İlhan, Sâmiha Ayverdi, Barış Manço, İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Muhsin Ertuğrul (2023) Günay Kut, Gönül Tekin, Fatma Barbarosoğlu, Ramazan Minder, Ahmet Özhan, Göksel Arsoy, Turan Oflazoğlu, Salih Balakbabalar, Halit Refiğ (2024) Süleyman Seyfi Öğün, Yalçın Gökçebağ, Yalçın Tura, Fahri Işık, Ali Jadallah, António Guterres (2025)