Ahmet Yaşar Ocak

Ahmet Yaşar Ocak
Doğum	1945 (79-80 yaşında) Yozgat, Türkiye
Milliyet	Türk
Vatandaşlık	Türkiye
Mezun olduğu okul(lar)	İstanbul Üniversitesi Strasbourg Üniversitesi
Kariyeri
Dalı	Tarih
Çalıştığı kurumlar	İstanbul Üniversitesi Strasbourg Üniversitesi Hacettepe Üniversitesi
Doktora danışmanı	Irène Mélikoff

Ahmet Yaşar Ocak, (d. 1945, Yozgat, Türkiye) Türk akademisyen, tarihçi, yazar. Türk Tarih Kurumu ve Türkiye Bilimler Akademisi şeref üyesi olan profesör doktordur.

Yaşamı

1945 yılında Yozgat'ta doğan Ahmet Yaşar Ocak, yüksek tahsilini İstanbul İlahiyat Fakültesinde tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünü bitirdi. Aynı fakültede asistan oldu. Doktorasını Strasbourg Üniversitesinde, doçentlik ve profesörlüğünü ise Hacettepe Üniversitesi Tarih bölümünde yaptı. Ocak, TOBB ETÜ Tarih Bölümünde öğretim görevliliği vazifesini devam ettirmektedir.

Akademisyen Kimliği

Ahmet Yaşar Ocak, Strasbourg Üniversitesi Beşerî Bilimler Fakültesi'nde Prof. Dr. Irène Mélikoff yönetiminde doktora çalışmalarına 1974 yılında başlamış ve 1978'de "La Révolte des Babais: Un Mouvement Socio-religieux en Anatolie au XIIIe Siècle" başlıklı teziyle doktorasını tamamlamıştır.

Ocak, 1983'ten beri Türk Tarih Kurumu ve Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1997'den beri Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı üyeliği 1993-1997 arası H.Ü. Türkiyat Araştırmaları Merkezi Başkanlığında bulundu. 1998'den bu yana, Brill (Leiden) Yayınevi'nin Halil İnalcık ve Suraiya Faroqhi yönetiminde yayımlamakta olduğu The Ottoman Heritage dizisinin ve 1997'den beri Journal of the History of Sufism dergisinin danışma kurulu üyesidir.

Ocak İslam tarihindeki grupları, kişilikleri ve yapıları sosyal tarih perspektifinden incelemekte ve günümüzde fazlasıyla ve tamamen siyasi angajmanlarla değerlendirilen bir takım konulara akademik yaklaşımla yorumlar getirmektedir.

Eserleri

Osmanlı Toplumunda Zındıklar ve Mülhidler

Kitapları

• Babailer İsyanı yahut Aleviliğin Tarihsel Altyapısı, Dergâh Yay., İstanbul 1996, 2000
• Bektaşi Menakibnamelerinde İslâm Öncesi İnanç Motifleri, İletişim Yay. 2002.
• İslam Türk İnançlarında Hızır yahut Hızır İlyas Kültü, TKAE. Yay., Ankara, 1999.
• Osmanlı İmparatorluğunda Marjinal Sûfîlik: Kalenderîler, TTK. Yay., Ankara 1992, 1999.
• Türkler, Türkiye ve İslâm, İletişim Yay., İstanbul, 2003
• Türk Sufîliğine Bakışlar, İletişim Yay., İstanbul, 2003
• Osmanlı Toplumunda Zındıklar ve Mülhidler, Tarih Vakfı Yurt Yay., İstanbul, 2003.
• Alevi ve Bektaşi İnançlarının İslâm Öncesi Temelleri, İletişim Yay., 2002
• Türk Folkloründe Kesik Baş, TKAE. Yay., Ankara 1989.
• Osmanlı Toplumunda Tasavvuf ve Sufiler (Edit.), T.T.K. Yayınları, Ankara, 2006
• Sarı Saltık: Popüler İslamın Balkanlar'daki Destânî Öncüsü, TTK. Yay., Ankara 2003.
• Osmanlı İmparatorluğu ve İslam, Alfa Yayınları, 2021
• Tasavvuf, Velâyet ve Kâinatın Görünmez Yöneticileri, Alfa Yayınları, 2021
• Tarihçinin Yolculuğu, Timaş Tarih, 2024
• Siyasal, Toplumsal, Kültürel Kırılmalar ve Dönüşümler Işığında Farklı Bir İslam Tarihi, İletişim Yay., 2025

Not: Yazarın pek çok baskısı yapılan kitapları yukarıda son baskı tarihleriyle verilmiştir.

Makaleleri

Türk Sufiliğine Bakışlar

• "Zaviyeler:Dini, sosyal ve kültürel tarih açısından bir deneme", VD, Xll(1978), 247-269.
• "Les Menaqibu'l-Qudsîya fi Menâsibi'l-Unsîya: Une source importante pour l'histoire religieuse de l'Anatolie au XIIIe siècle" JA, CCLXVll (1979), 345-356.â
• "Kalenderîler ve Bektaşilik",Doğumunun 100. Yılında Atatürk'e Armağan, İÜ.Edebiyat Fakültesi, İstanbul 1981, 297-308.
• "Türk heterodoksi tarihinde zındık, hâricî, rafizî, mülhid ve ehl-i bid'at deyimlerine dair bazı düşünceler",TED, Xll (1981-1982), 507-520.
• "XVll.yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda dinde tasfiye (puritanizm) teşebbüslerine bir bakış: Kadızâdeliler hareketi",TKA, XVll-XXl(1979-1983), 208-225.
• "Anadolu sufiliğinde Ahmed-i Yesevi ve Yesevilik", Türk Dili, sayı: 204, Aralık 1993, 581-587.
• "Kalenderi dervishes and Ottoman administration from the fourteenth to the sixteenth centuries", Manifestations of Sainthood in Islam, ed.by G.M.Smith-C.W.Ernst, The Isis Press, İstanbul 1994, 239- 255
• "İslam, tasavvuf ve tarikatlar: sosyal tarih perspektifinden bir bakış", TG, sayı: 45, Mart-Nisan 1997, 5-10
• "Les Melamis-Bayramis (Hamzavi) et l'administration ottomane au XVIe et XVIIe siecles", Melamis-Bayramis: Etudes sur Trois Mouvements Mystiques Musulmans, ed. N. Clayer-A. Popovic-Th. Zarcone, İstanbul 1998, Les Editions İsis, 99-114.
• "Sufism, sufis and tariqah, private dervishes lodges", Ottoman Civilisation, eds. H. İnalcık, G. Renda, Ministry of Culture, Ankara 2003, I, 266-287

Ödüller

• 2019: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü