Mısır Seferî Kuvveti
| Mısır Seferi Kuvveti | |
|---|---|
 Romani, Sina. 1916. Mısır Seferi Kuvveti birliklerinin kullandığı QF-18 topçu silahı. | |
| Etkin | 1916–19 |
| Ülkeler |  Britanya İmparatorluğu Fransız Cumhuriyeti İtalya Krallığı |
| Tipi | Seferi kuvvet |
| Savaşları | I. Dünya Savaşı |
| Komutanlar | |
| Ünlü komutanları | Archibald Murray (1916–1917) Edmund Allenby (1917–1919) |
Mısır Seferi Kuvveti veya Mısır Seferi Kuvvetleri (EEF), Birinci Dünya Savaşı'nın Sina ve Filistin Cephesinin başlangıcında, 10 Mart 1916'da General Archibald Murray komutasında Akdeniz Seferi Kuvveti ve Mısır'daki İngiliz Kuvvetlerinden (1914-1915) oluşturulan Britanya İmparatorluğu'nun bir askerî birimi idi.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]
İngiliz himayesindeki Mısır Sultanlığı'nda kurulan bu küçük kuvvet başlangıçta Süveyş Kanalı ve Mısır'ı korumak için yetiştirildi. Gelibolu'ndan çekildikten sonra kuvvet, Batı Cephesi'ne takviye sağlamak için büyük bir yedeğe dönüşürken, Batı Sınır Kuvveti 1915'ten 1917'ye kadar Senûsi Cephesi'nde savaştı ve Doğu Kuvveti (EF) Ağustos 1916'da Romani Muharebesi'nde kanalı savundu.[1][2][3][4] Romani zaferinin ardından Doğu Kuvvetleri'nin bir kısmı Aralık 1916'daki Magdabe Muharebesi ve Ocak 1917'deki Rafa Muharebesi zaferlerinden sonra Osmanlı kuvvetlerini Filistin'e kadar takip etti ve bu sırada EF bünyesinde Çöl Kolordusu oluşturuldu. Bu zaferler Mısır topraklarının önemli bir kısmının geri alınmasıyla sonuçlansa da Doğu Kuvveti, Mart ve Nisan aylarında Filistin'in güneyinde gerçekleşen Birinci Gazze Muharebesi ve İkinci Gazze Muharebesi'nde Osmanlı 4. Ordu'suna yenik düştü.[5]
Nisan'dan Ekim 1917'ye kadar süren Güney Filistin Çıkmazı sırasında Murray, Doğu Kuvveti'nin konumunu sağlamlaştırdı ve Haziran ayında General Edmund Allenby komutayı ele aldı. Amacı manevra savaşı yaparak taarruza geçmekti ve bunun için hazırlıklara başladı. Kuvvetleri XX. Kolordu, XXI. Kolordu ve Çöl Atlı Kolordusu (eski adıyla Çöl Kolordusu) olarak yeniden düzenledi.[6][7] 31 Ekim'de iki kolordu, Gelibolu'da savaşmış olan Osmanlı 3. Kolordusu tarafından savunulan Birüssebi'yi ele geçirerek Gazze'den Birüssebi'ye kadar neredeyse kesintisiz uzanan Osmanlı savunmasını zayıflattı. Bunu Tel Huveylife Muharebesi, Üçüncü Gazze Muharebesi ve Hureyra ve Şeria Muharebesi takip etti. 6/7 Kasım gecesinde ise Osmanlı kuvvetlerini Gazze'den çekilmeye zorladı ve Kudüs'e doğru takip başladı. Sonraki operasyonlar sırasında, El Mughar Muharebesi (10-14 Kasım) ve Kudüs Muharebesi'ndeki (8-26 Aralık) zaferlerin sonucunda Osmanlı topraklarının yaklaşık elli mi (80 km)'i ele geçirildi.[8]
Mart 1918'de Almanların bahar taarruzu sırasında Batı Cephesi'nde yaşanan ciddi kayıplar, İngilizleri seferi kuvvetten takviye almak zorunda bıraktı. Bu süre zarfında, Mart ve Nisan 1918'de Allenby'nin kuvvetleri Megiddo Muharebesi'nde manevra savaşı ile yeniden taarruza geçmeden önce, Birinci Ürdün taarruzu ve İkinci Ürdün taarruzu olmak üzere iki başarısız taarruz yapıldı. Tulkarm Muharebesi ve Tabsor Muharebesi'ndeki başarılı piyade taarruzları Osmanlı savunmasında boşluklar yarattı, Çöl Atlı Kolordusu'nun Nasıre Muharebesinde, Afulah ve Beisan'ın ele geçirilmesinde, Cenin'in ele geçirilmesinde, Samah Muharebesinde, Tiberias'ın ele geçirilmesinde ve Yahudiye Tepeleri'nde savaşan Osmanlı birliklerini çevrelemesini sağladı. Mısır Seferi Kuvveti, Şaron Muharebesi, Nablus Muharebesi ve Üçüncü Ürdün Muharebesi sırasında üç Osmanlı ordusunu imha etmiş, binlerce esir ve büyük miktarda teçhizat ele geçirmiştir. Seferi Kuvvet, hayatta kalan Alman ve Osmanlı kuvvetlerini Şam ve Halep'e kadar takip etti ve Osmanlı İmparatorluğu 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi'ni kabul ederek Sina ve Filistin Cephesini sona erdirdi. Ele geçirilen bölgelerde İngiliz Filistin Mandası ve Fransız Suriye ve Lübnan Mandası kuruldu.[9]
Silahlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Dipnot
- ^ Bruce 2002, s. 34.
- ^ Keogh & Graham 1955, s. 32.
- ^ Wavell 1968, s. 41.
- ^ Falls & Becke 1930, ss. 69–204.
- ^ Falls & Becke 1930, ss. 242-350.
- ^ Falls & Becke 1930, ss. 351-372.
- ^ Falls & Becke 1930a, ss. 1-43.
- ^ Falls & Becke 1930a, ss. 44-647.
- ^ Falls & Becke 1930a, ss. 244-647.
Alıntı
- Bruce, Anthony (2002). The Last Crusade: The Palestine Campaign in the First World War. Londra: John Murray. ISBN 978-0-7195-5432-2.
- Falls, Cyril; Becke, A. F. (maps) (1930). Military Operations Egypt & Palestine from June 1917 to the End of the War (Part I). Official History of the Great War Based on Official Documents by Direction of the Historical Section of the Committee of Imperial Defence. II. Londra: HMSO. OCLC 644354483.
- Falls, Cyril; Becke, A. F. (maps) (1930a). Military Operations Egypt & Palestine from June 1917 to the End of the War (Part II). Official History of the Great War Based on Official Documents by Direction of the Historical Section of the Committee of Imperial Defence. II. Londra: HMSO. OCLC 256950972.
- Keogh, E. G.; Graham, J. (1955). Suez to Aleppo. Melbourne: Directorate of Military Training by Wilkie. OCLC 220029983.
- Wavell, Field Marshal Earl (1968) [1933]. "The Palestine Campaigns". Sheppard, Eric William (Ed.). A Short History of the British Army. 4th. Londra: Constable. OCLC 35621223.
Konuya ilgili diğer yazılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- "1st Light Horse Brigade War Diary". Canberra: Avustralya Savaş Anıtı resmî sitesi. March 1917. 21 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- Battaglia, Antonello (2005). Da Suez ad Aleppo. La campagna Alleata e il Distaccamento italiano in Siria e Palestina (1917–1921) [From Suez to Aleppo. The Allied campaign and the Italian detachment in Syria and Palestine (1917–1921)]. Roma: Nuova Cultura. ISBN 978-88-6812-560-8.
- Bowman–Manifold, M. G. E. (1923). An Outline of the Egyptian and Palestine Campaigns, 1914 to 1918. 2nd. Chatham: W. & J. Mackay for The Institution of Royal Engineers. OCLC 224893679.
- Carver, Michael (2003). The National Army Museum Book of The Turkish Front 1914–1918 The Campaigns at Gallipoli, in Mesopotamia and in Palestine. Londra: Pan Macmillan. ISBN 978-0-283-07347-2.
- Coulthard-Clark, Chris (1998). Where Australians Fought: The Encyclopaedia of Australia's Battles. St Leonards: Allen and Unwin. ISBN 1-86448-611-2.
- Cutlack, Frederic Morley (1941). The Australian Flying Corps in the Western and Eastern Theatres of War, 1914–1918 (online scan). 11th. VIII. Canberra, ACT: Avustralya Savaş Anıtı resmî sitesi. OCLC 220900299.
- "General Staff General Headquarters Egyptian Expeditionary Force". Canberra: Avustralya Savaş Anıtı resmî sitesi. February 1918. 19 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- "General Staff Headquarters Anzac Mounted Division War Diary". Canberra: Avustralya Savaş Anıtı resmî sitesi. December 1916. 21 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- Gullett, Henry S. (1941). The Australian Imperial Force in Sinai and Palestine, 1914–1918 (online scan). 11th. VII. Canberra: Avustralya Savaş Anıtı resmî sitesi. OCLC 220900153.
- Jones, Ian (1987). Australians at War: The Australian Light Horse. North Sydney: Time-Life Books (Australia). ISBN 978-0-949118-06-6.
- Massey, William T. (1920). Allenby's Final Triumph. online scan. Londra: Constable. OCLC 345306 – Archive Foundation vasıtasıyla.
- McGuirk, Russell (2007). The Sanusi's Little War: The Amazing Story of a Forgotten Conflict in the Western Desert, 1915–1917. Londra: Arabian Publishing. ISBN 978-0-9544772-7-1.
- Powles, C. Guy; Wilkie, A. (1922). The New Zealanders in Sinai and Palestine (online scan). Official History New Zealand's Effort in the Great War. III. Auckland: Whitcombe & Tombs. OCLC 2959465 – New Zealand Electronic Text Collection vasıtasıyla.
- Preston, R. M. P. (1921). Çöl Atlı Kolordusu: Filistin ve Suriye'de 1917-1918 Süvari Harekatlarının Bir Değerlendirmesi (online scan). Londra: Constable. OCLC 3900439 – Archive Foundation vasıtasıyla.
- Woodward, David R. (2006). Hell in the Holy Land: World War I in the Middle East. Lexington: The University Press of Kentucky. ISBN 978-0-8131-2383-7.
