İrrasyonel sayı - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Kaynakça
  • 2 Ayrıca bakınız

İrrasyonel sayı

  • Afrikaans
  • العربية
  • অসমীয়া
  • Asturianu
  • Azərbaycanca
  • Башҡортса
  • Беларуская
  • Български
  • বাংলা
  • Bosanski
  • Català
  • کوردی
  • Čeština
  • Чӑвашла
  • Cymraeg
  • Dansk
  • Deutsch
  • Ελληνικά
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Eesti
  • Euskara
  • فارسی
  • Suomi
  • Võro
  • Føroyskt
  • Français
  • Gaeilge
  • Galego
  • עברית
  • हिन्दी
  • Hrvatski
  • Magyar
  • Հայերեն
  • Bahasa Indonesia
  • Ido
  • Íslenska
  • İtaliano
  • 日本語
  • ქართული
  • Қазақша
  • 한국어
  • Kurdî
  • Кыргызча
  • Latina
  • Lombard
  • ລາວ
  • Lietuvių
  • Latviešu
  • Malagasy
  • Македонски
  • മലയാളം
  • Монгол
  • मराठी
  • Bahasa Melayu
  • Malti
  • Nederlands
  • Norsk nynorsk
  • Norsk bokmål
  • ଓଡ଼ିଆ
  • ਪੰਜਾਬੀ
  • Polski
  • Português
  • Română
  • Русский
  • Sicilianu
  • Srpskohrvatski / српскохрватски
  • Simple English
  • Slovenčina
  • Slovenščina
  • Anarâškielâ
  • Shqip
  • Српски / srpski
  • Svenska
  • Kiswahili
  • தமிழ்
  • తెలుగు
  • Тоҷикӣ
  • ไทย
  • Українська
  • اردو
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • Tiếng Việt
  • West-Vlams
  • Yorùbá
  • 中文
  • 閩南語 / Bân-lâm-gí
  • 粵語
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
2 {\displaystyle {\sqrt {2}}} {\displaystyle {\sqrt {2}}} sayısı irrasyoneldir

İrrasyonel sayılar, rasyonel sayılar kümesine dahil olmayan gerçek sayılardır. Payı ve paydası birer tam sayı olan bir kesir olarak ifade edilemeyen bu sayılara π {\displaystyle \pi } {\displaystyle \pi } (pi sayısı), e {\displaystyle e} {\displaystyle e} (e sabiti), 2 {\displaystyle {\sqrt {2}}} {\displaystyle {\sqrt {2}}} (2'nin karekökü) ve 3 {\displaystyle {\sqrt {3}}} {\displaystyle {\sqrt {3}}} (3'ün karekökü) örnek verilebilir. Q ′ {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {Q} '} {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {Q} '} veya I {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {I} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {I} } ile gösterilir.[1] Bu sayıların ondalık açılımı, kendini tekrar etmeden, sonsuza kadar sürer. Bu açılım irrasyonel sayıların hemen hemen hepsinde (örneğin pi sayısında, π = 3 , 141592653589 … {\displaystyle \pi =3,141592653589\ldots } {\displaystyle \pi =3,141592653589\ldots }) düzensizdir; ancak bir düzen de gösterebilir, örneğin bütün sayıların sırayla yazılmasıyla edilecek 0,12345678910111213... sayısı irrasyoneldir. İrrasyonel sayıların ilk gerçek değerini Archimedes kullanmıştır.

Bir dik üçgenin dik kenarları aynı uzunluktaysa ve rasyonel sayı ile ifade edilebiliyorsa, hipotenüs her zaman irrasyoneldir. Dik kenar χ {\displaystyle \chi } {\displaystyle \chi } ise, hipotenüs χ 2 {\displaystyle \chi {\sqrt {2}}} {\displaystyle \chi {\sqrt {2}}} olacaktır.

Örnekler
Matematik sabiti pi sayısı (π), popüler kültürde sıkça rastlanan bir irrasyonel sayıdır.
  • 5 ( 9 / 8 ) {\displaystyle ^{5}{\sqrt {(9/8)}}} {\displaystyle ^{5}{\sqrt {(9/8)}}} irrasyonel sayıdır
  • 2 {\displaystyle {\sqrt {2}}} {\displaystyle {\sqrt {2}}} irrasyonel sayıdır
  • 3 {\displaystyle {\sqrt {3}}} {\displaystyle {\sqrt {3}}} irrasyonel sayıdır
  • 3 7 {\displaystyle ^{3}{\sqrt {7}}} {\displaystyle ^{3}{\sqrt {7}}} irrasyonel sayıdır
  • 3 6 4 {\displaystyle ^{3}{\sqrt {6}}4} {\displaystyle ^{3}{\sqrt {6}}4} irrasyonel sayı değildir çünkü rasyonel karşılığı vardır 3 6 4 = 4 {\displaystyle ^{3}{\sqrt {6}}4=4} {\displaystyle ^{3}{\sqrt {6}}4=4}
  • ( 4 / 9 ) {\displaystyle {\sqrt {(4/9)}}} {\displaystyle {\sqrt {(4/9)}}} irrasyonel sayı değildir çünkü rasyonel karşılığı vardır ( 4 / 9 ) = 2 3 {\displaystyle {\sqrt {(4/9)}}={\frac {2}{3}}} {\displaystyle {\sqrt {(4/9)}}={\frac {2}{3}}}

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Weisstein, Eric W. "Irrational Number". mathworld.wolfram.com (İngilizce). 29 Şubat 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2021. 

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Karekök 3
Sayı sistemleri
Karmaşık : C {\displaystyle :\;\mathbb {C} } {\displaystyle :\;\mathbb {C} }
Reel : R {\displaystyle :\;\mathbb {R} } {\displaystyle :\;\mathbb {R} }
Rasyonel : Q {\displaystyle :\;\mathbb {Q} } {\displaystyle :\;\mathbb {Q} }
Tam sayı : Z {\displaystyle :\;\mathbb {Z} } {\displaystyle :\;\mathbb {Z} }
Doğal : N {\displaystyle :\;\mathbb {N} } {\displaystyle :\;\mathbb {N} }
Sıfır: 0
Bir: 1
Asal sayılar
Bileşik sayılar
Negatif tam sayılar
Kesir
Sonlu ondalık sayı
İkili (sonlu ikili)
Devirli ondalık sayı
İrrasyonel
Cebirsel irrasyonel
Aşkın
Sanal
  • g
  • t
  • d
Sayılar
Sayılabilir küme
  • Doğal sayılar ( N {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {N} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {N} })
  • Tam sayı ( Z {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {Z} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {Z} })
  • Rasyonel sayılar ( Q {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {Q} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {Q} })
  • Çizilebilir sayılar
  • Cebirsel sayılar ( A {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {A} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {A} })
  • Periyotlar
  • Hesaplanabilir sayılar
  • Tanımlanabilir gerçel sayılar
  • Aritmetik sayılar
  • Gaussyen tam sayılar
Kompozisyon cebiri
  • Bölüm cebiri: Reel sayılar ( R {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {R} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {R} })
  • Karmaşık sayılar ( C {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {C} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {C} })
  • Dördey ( H {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {H} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {H} })
  • Sekizeyler ( O {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {O} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {O} })
Split türleri
  • R {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {R} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {R} } üzerinde:  • Split-karmaşık sayılar  • Split-dördeyler

C {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {C} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {C} } üzerinde:  • Split-sekizeyler  • Bikompleksler  • Bidördeyler  • Bisekizeyler

Diğer hiperkarmaşık sayılar
  • İkil sayılar
  • İkil dördeyler
  • İkil-karmaşık sayılar
  • Hiperbolik dördeyler
  • Onaltıyeyler ( S {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {S} } {\displaystyle \scriptstyle \mathbb {S} })
  • Split-bidördeyler
  • Çoklukarmaşık sayılar
  • Geometrik cebir
    • Fiziksel uzay cebri
    • Uzay-zaman cebri
Diğer türler
  • Kardinal sayılar
  • Genişletilmiş gerçek sayılar
  • İrrasyonel sayılar
  • Bulanık sayılar
  • Hiper gerçek sayılar
  • Levi-Civita cismi
  • Surreal sayılar
  • Aşkın sayılar
  • Ordinal sayılar
  • p-sel sayılar (p-sel solenoidler)
  • Süperdoğal sayılar
  • Süper gerçek sayılar
İlgili diğer kavramlar
  • Çift ve tek sayılar
  • Devirli sayılar
  • Hiperbolik sayılar
  • Sonluötesi sayılar
  • Cayley–Dickson yapısı
  • Tessarine
  • Musean hipersayısı
  • ∞ (sonsuz)
  • Tam sayı dizileri
  • Büyük sayılar (Googol)
  • Matematik sabitleri
  • Nominal sayılar
  • Asal sayılar
  • Bileşik sayılar
  • Sanal sayılar
  • Arkadaş sayılar
  • Mükemmel sayılar
  • Eksik sayılar
  • Artık sayılar
  • Üçgensel sayılar
  • Karesel sayılar
  • Kare-üçgensel sayılar
  • Beşgensel sayılar
  • Dörtyüzlüsel sayılar
  • Harshad sayıları
  • Yarım tam sayılar
  • Palindromik sayılar
  • Lasa sayısı
  • Sınıflandırma
  • Liste Liste
  • g
  • t
  • d
Sayılar teorisi
Alanlar
  • Cebirsel sayı teorisi
  • Analitik sayı teorisi
  • Geometrik sayı teorisi
  • Hesaplamalı sayı teorisi
  • Transandantal sayı teorisi
  • Diophantine geometrisi
  • Aritmetik kombinatorikler
  • Aritmetik geometri
  • Aritmetik topoloji
  • Aritmetik dinamikler
Anahtar kavramlar
  • Sayılar
  • Doğal sayılar
  • Asal sayılar
  • Rasyonel sayılar
  • İrrasyonel sayılar
  • Cebirsel sayılar
  • Transandantal sayılar
  • p-sel sayılar
  • Aritmetik
  • Modüler aritmetik
  • Çin kalan teoremi
  • Aritmetik fonksiyonlar
Gelişmiş kavramlar
  • İkinci derece (Kuadratik) biçimler
  • Modüler biçimler
  • L-fonskiyonları
  • Diophantine denklemleri
  • Diophantine yaklaştırımı
  • Sürekli kesirler
  • Kategori Kategori
  • Liste Konuların listesi
  • Liste Rekreasyonel konuların listesi
  • Vikikitap sayfası Wikibook (en)
  • Vikiversite sayfası Wikversity (en)
  • g
  • t
  • d
İrrasyonel sayılar
  • Chaitin (Ω)
  • Liouville
  • Asal (ρ)
  • 2'nin doğal logaritması ( ln ⁡ 2 {\displaystyle \ln 2} {\displaystyle \ln 2})
  • Gauss (G)
  • 2'nin on ikinci dereceden kökü (12√2)
  • Apéry (ζ(3))
  • Plastik (ρ)
  • 2'nin karekökü (√2)
  • Süper altın oran (ψ)
  • Erdős–Borwein (E)
  • Altın oran (φ)
  • 3'ün karekökü (√3)
  • 5'in karekökü (√5)
  • Gümüş oran (δS)
  • Euler (e)
  • Pi (π)
  • Şizofrenik
  • Aşkın (Transandantal)
  • Trigonometrik
  • g
  • t
  • d
Antik Yunan matematiği
Matematikçiler
(Zaman Çizelgesi)
  • Anaksagoras
  • Antemios
  • Apollonios
  • Arkhytas
  • Aristaios
  • Aristarkos
  • Arşimet
  • Autolykos
  • Bion
  • Boethius
  • Brison
  • Kallippos
  • Karpos
  • Kleomedes
  • Konon
  • Ktesibios
  • Demokritos
  • Dikaiarkhos
  • Diokles
  • Diophantos
  • Dinostratus
  • Dionisodoros
  • Domninus
  • Elealı Zenon
  • Eratosthenes
  • Eudemos
  • Eudoksos
  • Eutokios
  • Geminus
  • Heliodoros
  • İskenderiyeli Heron
  • Khrysippos
  • Hipparkhos
  • Hippasos
  • Hippias
  • Hipokrat
  • Hipatia
  • Hipsikles
  • İsidoros
  • Matematikçi Leo
  • Leon
  • Marinos
  • Melissa
  • Menaikhmos
  • Menelaos
  • Metrodoros
  • Nikomakhos
  • Nikomedes
  • Nikoteles
  • Oenopides
  • Euklides
  • Pappos
  • Perseus
  • Philolaos
  • Philon
  • Laodikyalı Philonides
  • Porphyrios
  • Poseidonios
  • Proklos
  • Batlamyus
  • Pisagor
  • Serenus
  • Simplikios
  • Sosigenes
  • Sporus
  • Thales
  • Theaitetos
  • Theano
  • Teodoros
  • Theodosios
  • İskenderiyeli Theon
  • Smirnalı Theon
  • Timaridas
  • Ksenokrates
  • Sidonlu Zenon
  • Zenodoros
Yapıtlar
  • Almagest
  • Arşimet Parşömeni
  • Arithmetika
  • Konikler (Apollonius)
  • Katoptrik (Yansımalar)
  • Data (Öklid)
  • Elemanlar (Öklid)
  • Bir Çemberin Ölçümü
  • Konikler ve Sferoidler Üzerine
  • Büyüklükler ve Uzaklıklar Üzerine (Aristarkhos)
  • Büyüklükler ve Uzaklıklar Üzerine (Hipparkhos)
  • Hareketli Küre Üzerine (Autolykos)
  • Öklid'in Optiği
  • Sarmallar Üzerine
  • Küre ve Silindir Üzerine
  • Ostomachion (Syntomachion)
  • Planisphaerium
  • Sphaerics
  • Parabolün Dörtgenleştirilmesi
  • Kum Sayacı
  • Sonsuz Küçükler Hesabı
Merkezler
Platon Akademisi · Kirene · İskenderiye Kütüphanesi
Etkilendikleri
Babil matematiği · Eski Mısır matematiği
Etkiledikleri
Avrupa matematiği · Hint matematiği · Orta Çağ İslam matematiği
Problemler
Apollonios problemi · Daireyi kareleştirme · Küpü iki katına çıkarma · Açıyı üçe bölme
Kavramlar/Tanımlar
  • Apollonius çemberi
  • Diyofantus denklemi
  • Çevrel çember
  • Eşölçülebilirlik
  • Orantılılık ilkesi
  • Altın oran
  • Yunan rakamları
  • Bir üçgenin iç ve dış çemberleri
  • Tükenme yöntemi
  • Paralellik postülatı
  • Platonik katılar
  • Hipokrat ayı
  • Hippias kuadratiksi
  • Düzgün çokgen
  • Cetvel ve pergelle yapılan çizimler
  • Üçgen merkezi
Bulgular
  • Açıortay teoremi
  • Dış açı teoremi
  • Öklid algoritması
  • Öklid teoremi
  • Geometrik ortalama teoremi
  • Yunan geometrik cebiri
  • Menteşe teoremi
  • Çevre açı teoremi
  • Kesişme teoremi
  • Pons asinorum
  • Pisagor teoremi
  • Thales teoremi
  • Gnomon teoremi
  • Apollonius teoremi
  • Aristarkus eşitsizliği
  • Crossbar (Pasch) teoremi
  • Heron formülü
  • İrrasyonel sayılar
  • Menelaus teoremi
  • Pappus'un alan teoremi
  • Batlamyus eşitsizliği
  • Batlamyus kirişler tablosu
  • Batlamyus teoremi
  • Theodorus sarmalı
Antik Yunan matematikçilerinin zaman çizelgesi
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • GND: 4162426-9
  • LCCN: sh85093213
  • NKC: ph812800
  • NLI: 987007538749205171
Taslak simgesiMatematik ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=İrrasyonel_sayı&oldid=36061240" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Matematik taslakları
  • Oransız sayılar
Gizli kategoriler:
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • Tüm taslak maddeler
  • Sayfa en son 17.36, 24 Eylül 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
İrrasyonel sayı
Konu ekle