Şirazi
Şirazi (Gürcüce: შირაზი), tarihî Artani bölgesinde, Ardahan ilinin merkez ilçesinde ortadan kalkmış bir köydür.[1]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Şirazi (შირაზი), Farsça kökenli bir yer adıdır. Nitekim Gürcü Türkolog Sergi Cikia, yayıma hazırladığı Osmanlı mufassal defterinde, Şirazi dışında, Anuşivani ile Kirmani'nin Farsça kökenli yer adları olduğunu belirtmiştir.[2]
Şirazi köyünün bulunduğu tarihî Artani bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir.
Şirazi köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Şiraz (شیراز) şeklinde geçer. Bu sırada bu yerleşim, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 7 Müslüman haneden oluşuyordu. Köyde buğday ve arpa tarımı ile arıcılık yapılıyor ve koyun besleniyordu.[2][3]
Şirazi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Şiraz (شیراز) şeklinde kaydedilmişti ve aynı idarî konuma sahipti. Köy, Hicri 1130 (1717/1718) tarihinde, önce 12.999 akçe hasılayla Yusuf adında birine, sonra 7.999 akçe hasılayla Halil adında birine tahsis edilmişti.[4]
Osmanlı mufassal defterini yayımlayan Gürcü Türkolog Sergi Cikia'nın verdiği bilgiye göre, 1878 yılında Şirazi köyünde sadece bir hane bulunuyordu.[2] Bu yerleşimin kısa süre sonra köy olmaktan çıktığı, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Ardahan sancağının Ardahan kazasında yer almamış olmasından anlaşılmaktadır.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 191. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-7362-5
- ^ a b c "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 526". 27 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2025.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: თარგმანი : წიგნი II), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; II. cilt (1941), s. 458". 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2025.
- ^ "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, Sıra no: 446, 447". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2025.
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı": 262-347". 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2025.