Yürüyen merdiven

Yürüyen merdiven, basamakları sürekli olarak dönen bir düzenek üzerine yerleştirilmiş, elektrikle çalışan merdivendir. İnsanları yukarı ya da aşağı taşımaya yararlar. Asansörlere göre daha fazla insan taşıyabilirler. Başlıca kullanım alanları oteller, alışveriş merkezleri, tren ve metro istasyonları ile havaalanlarıdır.

Tarih

[değiştir | kaynağı değiştir]

Terim olarak yürüyen merdiven anlamına gelen İngilizce "Escalator" ismi ilk kez 1912'de Otis Asansör Şirketi tarafından bir reklam broşünde kullanılmıştır. 9 Ağustos 1859'da ilk yürüyen merdiven patenti "Revolving Stairs (orj İngilizce:Dönen Merdivenler) ismiyle Nathan Ames tarafından 25076 Birleşik Devletkler Pantent Numarası ile Amerika'da alınmıştır. Bu tasarımda yürüyen merdiven, tırnaklı basamakların tahrik edilmesi prensibine dayanmaktaydı ve sabit trabzanlara sahipti. Ancak bu patent ile üretim yapılmamıştır.^[1]^[2]

1800'lü yılların sonuna kadar hiçbir hareketli merdivene patent verilmedi. Daha sonra verilen üç patent ise 1891 Jesse W. Reno, 1892 George H. Wheeler ve 1898 Charles D. Seeberger tarafından alındı. 15 Mart 1892'de yürüyen merdivenin mucidi Jesse W. Reno (Amerikan İç Savaşı generallerinden Jesse L. Reno'nun oğlu), buluşu için patent aldı. Bu taşıma aracının ilk örneği, patent tarihinden 3 yıl sonra (Eylül 1895) New York'taki Coney Island eğlence merkezinde, 25 derecelik eğimli bir düzenekle kullanıma sunuldu. Yaklaşık 6 yıl sonra Otis Asansör Şirketi, Reno'yla yaptığı anlaşmayla ticari bir ürün olarak yürüyen merdiveni de ürün yelpazesine kattı. Şirket ilk yürüyen merdivenini, 1900'de Fransa'da düzenlenen Paris Dünya Fuarı'nda sergiledi ve ardından yürüyen merdiveni ilk kez Philadelphia'daki çok katlı bir mağazaya kurdu.^[3]

Galeri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'nin başkenti Ankara'da Çayyolu metrosu Necatibey istasyonunda yer alan yürüyen merdivenler.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]

^ "Ulusal Tez Merkezi | Anasayfa". tez.yok.gov.tr. 3 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2024.
^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2024.
^ ARAT, Aydın (2 Şubat 2021). "SURFACE DISINFECTION OF ELEVATOR CABINET AND ESCALATOR HANDRAİLS WITH ULTRAVIOLATED RADIOS". Mühendis ve Makina. doi:10.46399/muhendismakina.845348. ISSN 1300-3402.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]

g t d Toplu ulaşım
Özel ulaşım · İnsan gücüyle ulaşım · At arabaları
Toplu taşıma hizmeti	Dolmuş Otobüs sürücü liste Metrobüs Charabanc Kılavuzlu otobüs Şehirlerarası otobüs servisi Ekspres otobüs Şehirlerarası otobüs Marşrutka Üstü açık otobüs Pesero Işıklı otobüs Demiryolu değiştirme otobüsü Taksiyi/Taksiyi paylaş Servis otobüsü Şehir otobüsü Troleybüs
Demiryolu ulaşımı	Yolcu demiryolu terminolojisi sözlük Havaalanı demiryolu bağlantısı Teleferik Banliyö treni Şehirlerarası rota Yükseltilmiş demiryolu Füniküler Ağır ray Nostaljik demiryolu Nostaljik tramvay Yüksek hızlı demiryolu Yüksek standartlı demiryolu At arabası Şehirlerarası demiryolu Interurban Hafif raylı sistem Maglev Treni Orta kapasiteli raylı sistem Monoray Dar hat açıklığı İnsan taşıma sistemi Platform ekran kapıları Raybüs Metro/Hızlı Toplu Taşıma Lastik tekerlekli metro Bölgesel tren Sokak treni Asma demiryolu Tramvay Tramvay-tren
Kiralık araçlar	Otomatik çekçek taksisi Boda boda Kombine otobüs Döngü Çekcek Talebe duyarlı taşıma Mikrotransit Paratransit Dolar minibüsü Dolmuş Gondol Hackney arabası Jeepney Limuzin Motosiklet taksisi Marşrutka Dadı minibüsü Kişisel hızlı ulaşım Pesero Işıklı otobüs Çekilmiş çekçek Taksi paylaşımı Songthaew Taksi Tuk-Tuk
Su araçları	Deniz otobüsü Deniz taksisi Hava yastıklı tekne Okyanus gemisi Transatlantik Vapur Yük gemisi Kablolu feribot Feribot Vaporetto
Yolculuk paylaşımı	Araba jokeyi Esnek araç paylaşımı Gerçek zamanlı araç paylaşımı Slugging Vanpool
Kablo	Hava tramvayı Kablolu feribot Kablolu demiryolu Asansör Füniküler Gondol lifti iki kablolu üç kablolu Eğimli asansör
Bina ulaşımı	Asansör Yürüyen merdiven Yürüyen bant Eğimli asansör
Diğer ulaşım araçları	Havayolu Yolcu uçağı Araç paylaşımı Bisiklet paylaşımı Scooter paylaşımı Asansör Yürüyen merdiven Atlı araç Hyperloop Eğimli asansör Hareketli geçit Kişisel taşıyıcı Robotaksi Shweeb Eğimli araba Traktör treni Basınçsız tren At arabası Atlı tramvay Çarabanc Çekçek Fayton Posta arabası Telesiyej Teleferik
Konumlar	Havaalanı Otobüs ampulü Otobüs garajı Otobüs şeridi Otobüs sehpası Otobüs durağı Otobüs katılımı (otobüs bölmesi) Kuru havuz Feribot terminali Hangar Havan Değişim istasyonu Kassel kaldırımı Layover Metro istasyonu Park and ride Liman Taksi durağı Gar Tren istasyonu Tramvay durağı Transit alışveriş merkezi Taşıma merkezi
Biletleme	Otomatik ücret toplama Otobüs reklamı Taşıma kontratı Ölü kilometre Çıkış ücreti Ücretten kaçınma Ücret sınırı Ücret kaçırma Farebox kurtarma oranı Ücretsiz toplu taşıma Ücretsiz seyahat kartı Entegre biletleme Manuel ücret toplama Para treni Ücretli alan Ceza ücreti Ödeme belgesi İndirimli ücret programı Akıllı kartlar (CIPURSE, Calypso) Bilet makinesi Transfer Transit geçişi
Yönlendirme	Şehirlerarası rota Ağ uzunluğu Gelir dışı yol Radyal rota Ulaşım ağı
Tesisler	Kayıtlı bagaj Birinci sınıf Yataklı vagon Ayakta duran yolcu Seyahat sınıfları
Planlama	Veri yolu gruplama Saat kadranı planlama Gece (baykuş) servisi Toplu taşıma tarifesi Kısa dönüş
Politika	Havaalanı güvenliği Sokakların tamamlanması Yeşil aktarım hiyerarşisi Demiryolu sübvansiyonları Güvenlik Sokak hiyerarşisi Transit bölgesi Transit polisi Transit odaklı geliştirme (TOD) Ulaşım yetkilisi Ulaşım talep yönetimi Ulaşım planlaması
Teknoloji ve tabelalar	Varış işareti Yolcu bilgilendirme sistemi Peron ayırıcı kapılar Platform ekranı Tarife
Diğer konular	Biniş Otobüs hızlı transit kayması Ezilme yükü Varış işareti Bekleme süresi Selam ve sürüş Kara ulaşımı Taşımanın ana hatları Yolcu yük faktörü Kamu yararı Durdurma iste Hizmet Sürdürülebilir ulaşım Zamanlama noktası Toplu taşıma haritası Ulaştırma ekonomisi Mikromobilite Lojistik Gitgel Yarı paletli araç Yaya geçidi Ulaşım planlaması Trafik kazası Süpersonik taşıma Yol türleri Trafik işaretleri Yürüme

Ulaşım ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.