Tayvan-Türkiye ilişkileri

Tayvan-Türkiye ilişkileri, Tayvan ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir. Türkiye, 1971'den beri Tayvan ile hükûmet dışı, çalışma düzeyinde ilişkiler sürdürmektedir.

Siyasi ilişkiler

1683'ten 1895'e kadar Çing Hanedanı, Tayvan'ı Fujian'ın bir parçası olarak yönetti.^[1] Çing Hanedanı, Osmanlı İmparatorluğu'nun da tanıdığı 1895 Şimonoseki Antlaşması'nda Tayvan'ı Japon İmparatorluğu'na verdi.^[2]^[3] Japonya'nın II. Dünya Savaşı'ndaki yenilgisinin ardından Tayvan, 25 Ekim 1945'te Çin Cumhuriyeti'ne geri verildi. 1947-1949 arasında Çan Kay Şek'in Kuomintang güçleri Mao Zedong'nun ordularına yenilmesinin ardından Tayvan'a kaçtı.

1968'de, ABD başkanı Richard Nixon'ın Vietnam Savaşı'ndan "onurlu bir şekilde" çıkmak için Çin'in yardımına ihtiyacı olduğu için bir Çin-Amerika yakınlaşma dönemi yaşandı.^[4] Bu yakınlaşmanın ardından Mao'nun hükûmeti Çan Kay Şek'in yerine Birleşmiş Milletler'e kabul etti. Daha sonra Türkiye, Çin ile diplomatik ilişkiler kurmaya çabucak geçerek Tayvan ile diplomatik ilişkilerini askıya aldı.^[5] Çin'in Tek Çin politikasına bağlı kalmasına rağmen, Türkiye Tayvan ile resmi olmayan ilişkilerini sürdürmektedir.

31 Ekim 2020'de, Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Tayvan'a 2020 İzmir depreminde yaptığı yardımlar için teşekkür eden bir tweet attı, ancak bu tweeti sildi ve yerine teşekkürlerin gittiği bir tweet attı. Pek çok Tayvanlı yetkili tweet ile ilgili memnuniyetsizliklerini dile getirdi. Tayvan dışişleri bakanı Joseph Wu, bunun Çin'in müdahalesi ve baskısından kaynaklandığını açıkladı.^[6]

Ekonomik ilişkiler

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2017'de 1,4 milyar ABD dolarıdır (Türkiye'nin ihracatı/ithalatı: 0,2 / 1,2 milyar dolar).^[7]
Mart 2015'ten beri İstanbul ile Taipei arasında direkt uçuşlar düzenlenmektedir.^[7]

Kaynakça

^ Hung Chien-chao. A History of Taiwan. Rimini, Italy: Il Cerchio, 2000.
^ Li, Victor C., ed. The Future of Taiwan: A Difference of Opinion. Armonk, NY: M. E. Sharpe, 1980.
^ Copper, John F. Taiwan: Nation-State or Province? 4th ed. Boulder, CO: Westview Press, 2003.
^ Han, Lih-wu. Taiwan Today. Taipei: Institute of International Relations, 1974.
^ Hsiung, James, ed. The Taiwan Experience, 1950-1980. New York: American Association for Chinese Studies, 1981.
^ "Turkish flag move regrettable: officials". Taipei Times. 5 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.
^ ^a ^b "Turkey–Taiwan Relations". Taiwan Insight. 5 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Konuyla ilgili yayınlar

Aspalter, Christian. Understanding Modern Taiwan: Essays in Economics, Politics, and Social Policy. Burlington, VT: Ashgate, 2003.
Chaffee, Frederic H. Area Handbook for the Republic of China. Washington, DC: U.S. Government Printing Office, 1983.
Chang, Cecilia, ed. The Republic of China on Taiwan, 1949-1988. New York: St. John’s University Press, 1991.
Chien, Frederick F. Opportunity and Challenge. Tempe: Arizona Historical Foundation, Arizona State University, 1995.
Clough, Ralph N. Island China. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
Cohen, Marc J. Taiwan at the Crossroads: Human Rights, Political Development and Social Change on the Beautiful Island. Washington, DC: Asia Resource Center, 1988.
Copper, John F. Taiwan: Nation-State or Province? 4th ed. Boulder, CO: Westview Press, 2003.
Edmonds, L. G. Taiwan—the Other China. New York: Bobbs-Merrill, 1971.
Furuya, Keiji. Chiang Kai-Shek: His Life and Times. New York: St. John’s University Press, 1981.
Gates, Hill. Chinese Working-Class Lives: Getting By in Taiwan. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1987.
Han, Lih-wu. Taiwan Today. Taipei: Institute of International Relations, 1974.
Hsiung, James, ed. Contemporary Republic of China: The Taiwan Experience, 1950-1980. New York: Praeger, 1981.
Hsiung, James, ed. The Taiwan Experience, 1950-1980. New York: American Association for Chinese Studies, 1981.
Hung Chien-chao. A History of Taiwan. Rimini, Italy: Il Cerchio, 2000. Jo, Yung-hwan, ed. Taiwan’s Future. Tempe: Arizona State University, 1974.
Kubek, Anthony. Modernizing China: A Comparative Analysis of the Two Chinas. Washington, DC: Regency Gateway, 1987.
Lee, Wei-chin. Taiwan in Perspective. Boston: Brill, 2000.
Li, Victor C., ed. The Future of Taiwan: A Difference of Opinion. Armonk, NY: M. E. Sharpe, 1980.
Li, Xiaobing, and Zuohong Pan. Taiwan in the Twenty-first Century. Lanham, MD: University Press of America, 2003.
Liu, Alan P. L. Phoenix and the Lame Lion. Stanford, CA: Hoover Institution Press, 1987.
The Republic of China on Taiwan Today: Views from Abroad. Taipei: Kwang Hwa Publishing Company, 1989.
Sutter, Robert G. Taiwan: Entering the 21st Century. Lanham, MD: University Press of America, 1988.
Taiwan 2005 Yearbook. Taipei: Government Information Office, 2005.

[1] Hung Chien-chao. A History of Taiwan. Rimini, Italy: Il Cerchio, 2000.

[2] Li, Victor C., ed. The Future of Taiwan: A Difference of Opinion. Armonk, NY: M. E. Sharpe, 1980.

[auto3-3] Copper, John F. Taiwan: Nation-State or Province? 4th ed. Boulder, CO: Westview Press, 2003.

[auto-4] Han, Lih-wu. Taiwan Today. Taipei: Institute of International Relations, 1974.

[auto4-5] Hsiung, James, ed. The Taiwan Experience, 1950-1980. New York: American Association for Chinese Studies, 1981.

[6] "Turkish flag move regrettable: officials". Taipei Times. 5 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.

[auto1-7] "Turkey–Taiwan Relations". Taiwan Insight. 5 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

g t d Tayvan'ın (Çin Cumhuriyeti) dış ilişkileri
Afrika	Burkina Faso Çad Esvatini Gambiya Güney Afrika Cumhuriyeti Malavi São Tomé ve Príncipe Somaliland
Amerika	Amerika Birleşik Devletleri Taiwan Relations Act Taiwan Travel Act TAIPEI Act Belize Brezilya Dominik Cumhuriyeti Haiti Kanada Meksika Paraguay Şili Venezuela
Asya	Bangladeş Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Endonezya Filipinler Güney Kore Hindistan İsrail Japonya Kuzey Kore Malezya Moğolistan Myanmar Pakistan Singapur Suudi Arabistan Türkiye Vietnam
Avrupa	Almanya Birleşik Krallık Çek Cumhuriyeti Danimarka Finlandiya Fransa Hollanda İspanya İtalya Kutsal Makam Letonya Litvanya Norveç Polonya Rusya Sovyetler Birliği Ukrayna
Okyanusya	Avustralya Kiribati Nauru Palau Solomon Adaları
Çokyönlü ilişkiler	Avrupa Birliği
İlgili konular	Dışişleri Bakanlığı Taipei Ekonomi ve Kültür Temsilci Ofisi Tayvan'ın dış temsilcilikleri / Tayvan'daki diplomatik temsilcilikler listesi Tayvan pasaportu Tayvan'ın siyasi durumu Tayvan'ın vize politikası Tayvan vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları Çin Taipeisi

g t d Türkiye'nin dış ilişkileri
Hakan Fidan (Dışişleri Bakanı), Burak Akçapar, Mehmet Kemal Bozay ve Yasin Ekrem Serim (Bakan Yardımcıları)
Afrika	Angola Benin Botsvana Burkina Faso Burundi Cezayir Cibuti Çad Ekvator Ginesi Eritre Esvatini Etiyopya Fas Fildişi Sahili Gabon Gambiya Gana Gine Gine-Bissau Güney Afrika Güney Sudan Kamerun Kenya Komorlar Kongo Cumhuriyeti Kongo Demokratik Cumhuriyeti Lesotho Liberya Libya Madagaskar Malavi Mali Mauritius Mısır Moritanya Mozambik Namibya Nijer Nijerya Orta Afrika Cumhuriyeti Ruanda São Tomé ve Príncipe Senegal Seyşeller Sierra Leone Somali Sudan Tanzanya Togo Tunus Uganda Yeşil Burun Adaları Zambiya Zimbabve
Kuzey ve Güney Amerika	Amerika Birleşik Devletleri Antigua ve Barbuda Arjantin Bahamalar Barbados Belize Bolivya Brezilya Dominika Dominik Cumhuriyeti Ekvador El Salvador Grenada Guatemala Guyana Haiti Honduras Jamaika Kanada Kolombiya Kosta Rika Küba Meksika Nikaragua Panama Paraguay Peru St. Kitts ve Nevis St. Lucia St. Vincent ve Grenadinler Surinam Şili Trinidad ve Tobago Uruguay Venezuela
Asya	Afganistan Bahreyn Bangladeş Bhutan Birleşik Arap Emirlikleri Brunei Çin Hong Kong Makao Tayvan Doğu Timor Endonezya Filipinler Filistin Güney Kore Hindistan Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi İran İsrail Japonya Kamboçya Katar Kırgızistan Kuveyt Kuzey Kore Laos Lübnan Maldivler Malezya Moğolistan Myanmar Nepal Özbekistan Pakistan Singapur Sri Lanka Suriye Suudi Arabistan Tacikistan Tayland Türkmenistan Umman Ürdün Vietnam Yemen
Avrupa	Andorra Almanya Arnavutluk Avusturya Azerbaycan Nahçıvan Belarus Belçika Birleşik Krallık Bosna-Hersek Bulgaristan Çekya Danimarka Ermenistan Estonya Finlandiya Fransa Gürcistan Abhazya Hırvatistan Hollanda İrlanda İspanya İsveç İsviçre İtalya İzlanda Karadağ Kazakistan Kıbrıs Cumhuriyeti Kosova Kuzey Kıbrıs Kuzey Makedonya Letonya Lihtenştayn Litvanya Lüksemburg Macaristan Malta Monako Moldova Gagavuzya Norveç Polonya Portekiz Romanya Rusya Çeçenistan Tataristan San Marino Sırbistan Slovakya Slovenya Ukrayna Vatikan Yunanistan
Okyanusya	Avustralya Fiji Kiribati Marshall Adaları Mikronezya Federal Devletleri Nauru Palau Papua Yeni Gine Samoa Solomon Adaları Tonga Tuvalu Vanuatu Yeni Zelanda Cook Adaları Niue
Uluslararası örgütler	AiB Arap Birliği Avrupa Birliği üyelik süreci BM BRICS D-8 İİT MIKTA NATO
Eski ülkeler	Çekoslovakya Sovyetler Birliği Ukrayna SSC Yugoslavya
Ayrıca bakınız	Dışişleri Bakanlığı liste Türkiye'nin diplomatik temsilcilikleri Türkiye'deki diplomatik temsilcilikler Diplomatlar Diaspora Göç Kurtuluş Savaşı döneminde SSCB-Türkiye ilişkileri Cumhurbaşkanı Gül'ün dış ziyaretleri Başbakan Erdoğan'ın dış ziyaretleri Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın dış ziyaretleri