Türkiye-Ukrayna ilişkileri

Türkiye-Ukrayna ilişkileri
Diplomatik Misyon
Türkiye'nin Kiev Büyükelçiliği [en]	Ukrayna'nın Ankara Büyükelçiliği

Türkiye-Ukrayna ilişkileri, Türkiye ile Ukrayna'nın süregelen uluslararası politikalarını içerir. Türkiye ile Ukrayna'nın tarih boyunca tarihî, coğrafî ve kültürel yakınlıkları oldu. İki ülke arası diplomatik ilişkiler 1990'larda Türkiye'nin, Ukrayna'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biri olmasıyla başladı. Türkiye'nin Kiev'de büyükelçiliği, Odessa'da konsolosluğu vardır. Ukrayna'nın Ankara'da büyükelçiliği, İstanbul'da konsolosluğu vardır. Türkiye NATO'ya tam üye, Ukrayna ise NATO adayıdır. İki ülke Karadeniz Donanma İş Birliği Görev Grubu ve KEİ üyeleridir. Ukrayna Avrupa Birliği'ne üye değildir. Türkiye ise AB'ye aday ülke konumundadır. Türkiye ile Ukrayna arasındaki ilişkilerde Kırım Tatarları'nın da önemli bir rolü vardır.^[1]

2017'den itibaren iki ülke de sınır geçişlerinde birbirlerinden pasaport veya vize talep etmemektedirler. Çipli kimlik kartları ile geçiş yapılabilmektedir.

İlişkilerin tarihçesi

Sovyetler Birliği'nin dağılması

Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrasında Ukrayna'daki rejim değişikliği ile kurulan yeni Ukrayna devletini 16 Aralık 1991 tarihinde ilk tanıyan ülkelerden biri Türkiye Cumhuriyeti olmuş ve ikili ilişkiler olumlu seyretmiştir.^[2]

Bu dönemde, her iki tarafın da başta ticaret olmak üzere ikili ilişkileri geliştirme isteği ve iradesi artmıştır. 3 Aralık 1993 tarihinde onaylandıktan sonra, 3919 numaralı kanunun 8 Aralık 1993 tarihindeki 21782 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmasıyla yürürlüğe giren "Türkiye Cumhuriyeti ile Ukrayna Arasında Dostluk ve İşbirliği Anlaşması" ikili ilişkileri olumlu seyrini pekiştirmiştir.^[3]

Kırım'ın işgali

2014 yılında Rusya'nın Ukrayna'ya bağlı olan Kırımı işgal etmesi^[4] üzerine Türkiye taraflara itidal çağrısı yapmıştır. Daha sonra Ukrayna, Türkiye'den yardım istemiştir. Türkiye bu konuda hamleler yapmış^[5] Rusya ile birebir görüşmeler yapılmış ve olumlu sonuçlar alınmıştır. Genel olarak Türkiye, Rusya'nın Kırım'a olan müdahalesini "işgal" şeklinde nitelendirmiştir. 2016 yılında Ukrayna devlet başkanı Petro Poroşenko ile Türkiye'de buluşan Recep Tayyip Erdoğan Kırım sorunu için: "Türkiye, Kırım'ın gayrimeşru ilhakını tanımamıştır, bundan sonra da tanımayacaktır." ifadelerini kullanmıştır.^[1]

Rusya-Türkiye Krizi

2015 yılında sınır ihlali gerçekleştirdiği iddiasıyla Türk Hava Kuvvetleri tarafından Rus Su-24 uçağının düşürülmesinin akabinde Rusya ve Türkiye arasında diplomatik ve ticari kriz yaşanmış, Rusya hükûmeti Türkiye'ye karşı ticari yaptırım uygulama kararı almış, Ukrayna hükûmeti ise yaşanan krizin ardından Türkiye'ye destek vermiştir.^[6] Şubat 2016'da ise Ukrayna ve Türkiye ortak askerî araç ve silah üretimi konusunda anlaştı.^[7]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

^ ^a ^b "Arşivlenmiş kopya". 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2016.
^ "Türkiye-Ukrayna Siyasi İlişkileri". Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. 2011. 22 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2019.
^ "Türkiye Cumhuriyeti ile Ukrayna Arasında Dostluk ve İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun" (PDF). Türkiye Büyük Millet Meclisi. 1993. ss. 32-35. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2019.
^ "NATO'dan flaş açıklama". Bugün. 4 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2016.
^ Serkan Demirtaş (3 Mart 2014). "Türkiye'nin Kırım'da savaş endişesi". BB Türkçe.
^ "Ukrayna'dan Türkiye'ye destek". Milliyet. 30 Kasım 2015. 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2016.
^ "Ukrayna ile Türkiye ortak silah üretecek". Sabah. 16 Şubat 2016. 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2016.

Dış bağlantılar

Kiev Türkiye Konsolosluğu22 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Ankara Ukrayna Konsolosluğu
Türk Dışişleri Bakanlığı Ukrayna'yla dış ilişkiler8 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

[:0-1] "Arşivlenmiş kopya". 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2016.

[2] "Türkiye-Ukrayna Siyasi İlişkileri". Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. 2011. 22 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2019.

[kanunum-3] "Türkiye Cumhuriyeti ile Ukrayna Arasında Dostluk ve İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun" (PDF). Türkiye Büyük Millet Meclisi. 1993. ss. 32-35. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2019.

[4] "NATO'dan flaş açıklama". Bugün. 4 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2016.

[5] Serkan Demirtaş (3 Mart 2014). "Türkiye'nin Kırım'da savaş endişesi". BB Türkçe.

[6] "Ukrayna'dan Türkiye'ye destek". Milliyet. 30 Kasım 2015. 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2016.

[7] "Ukrayna ile Türkiye ortak silah üretecek". Sabah. 16 Şubat 2016. 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2016.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

g t d Türkiye'nin dış ilişkileri
Hakan Fidan (Dışişleri Bakanı), Burak Akçapar, Mehmet Kemal Bozay ve Yasin Ekrem Serim (Bakan Yardımcıları)
Afrika	Angola Benin Botsvana Burkina Faso Burundi Cezayir Cibuti Çad Ekvator Ginesi Eritre Esvatini Etiyopya Fas Fildişi Sahili Gabon Gambiya Gana Gine Gine-Bissau Güney Afrika Güney Sudan Kamerun Kenya Komorlar Kongo Cumhuriyeti Kongo Demokratik Cumhuriyeti Lesotho Liberya Libya Madagaskar Malavi Mali Mauritius Mısır Moritanya Mozambik Namibya Nijer Nijerya Orta Afrika Cumhuriyeti Ruanda São Tomé ve Príncipe Senegal Seyşeller Sierra Leone Somali Sudan Tanzanya Togo Tunus Uganda Yeşil Burun Adaları Zambiya Zimbabve
Kuzey ve Güney Amerika	Amerika Birleşik Devletleri Antigua ve Barbuda Arjantin Bahamalar Barbados Belize Bolivya Brezilya Dominika Dominik Cumhuriyeti Ekvador El Salvador Grenada Guatemala Guyana Haiti Honduras Jamaika Kanada Kolombiya Kosta Rika Küba Meksika Nikaragua Panama Paraguay Peru St. Kitts ve Nevis St. Lucia St. Vincent ve Grenadinler Surinam Şili Trinidad ve Tobago Uruguay Venezuela
Asya	Afganistan Bahreyn Bangladeş Bhutan Birleşik Arap Emirlikleri Brunei Çin Hong Kong Makao Tayvan Doğu Timor Endonezya Filipinler Filistin Güney Kore Hindistan Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi İran İsrail Japonya Kamboçya Katar Kırgızistan Kuveyt Kuzey Kore Laos Lübnan Maldivler Malezya Moğolistan Myanmar Nepal Özbekistan Pakistan Singapur Sri Lanka Suriye Suudi Arabistan Tacikistan Tayland Türkmenistan Umman Ürdün Vietnam Yemen
Avrupa	Andorra Almanya Arnavutluk Avusturya Azerbaycan Nahçıvan Belarus Belçika Birleşik Krallık Bosna-Hersek Bulgaristan Çekya Danimarka Ermenistan Estonya Finlandiya Fransa Gürcistan Abhazya Hırvatistan Hollanda İrlanda İspanya İsveç İsviçre İtalya İzlanda Karadağ Kazakistan Kıbrıs Cumhuriyeti Kosova Kuzey Kıbrıs Kuzey Makedonya Letonya Lihtenştayn Litvanya Lüksemburg Macaristan Malta Monako Moldova Gagavuzya Norveç Polonya Portekiz Romanya Rusya Çeçenistan Tataristan San Marino Sırbistan Slovakya Slovenya Ukrayna Vatikan Yunanistan
Okyanusya	Avustralya Fiji Kiribati Marshall Adaları Mikronezya Federal Devletleri Nauru Palau Papua Yeni Gine Samoa Solomon Adaları Tonga Tuvalu Vanuatu Yeni Zelanda Cook Adaları Niue
Uluslararası örgütler	AiB Arap Birliği Avrupa Birliği üyelik süreci BM BRICS D-8 İİT MIKTA NATO
Eski ülkeler	Çekoslovakya Sovyetler Birliği Ukrayna SSC Yugoslavya
Ayrıca bakınız	Dışişleri Bakanlığı liste Türkiye'nin diplomatik temsilcilikleri Türkiye'deki diplomatik temsilcilikler Diplomatlar Diaspora Göç Kurtuluş Savaşı döneminde SSCB-Türkiye ilişkileri Cumhurbaşkanı Gül'ün dış ziyaretleri Başbakan Erdoğan'ın dış ziyaretleri Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın dış ziyaretleri

g t d Ukrayna'nın dış ilişkileri
Afrika	Cezayir Güney Afrika Cumhuriyeti Mısır Kenya
Amerika	Amerika Birleşik Devletleri Arjantin Brezilya Kanada Meksika
Asya	Azerbaycan Bangladeş Çin Endonezya Ermenistan Filipinler Güney Kore Gürcistan Hindistan Irak İran İsrail Japonya Kazakistan Malezya Özbekistan Pakistan Suudi Arabistan Tacikistan Tayvan Türkiye Vietnam
Avrupa	Almanya Arnavutluk Avusturya Belarus Belçika Birleşik Krallık Danimarka Finlandiya Fransa Hırvatistan Hollanda İspanya İsveç Karadağ Kuzey Makedonya Letonya Litvanya Macaristan Malta Moldova Transdinyester Polonya Portekiz Romanya Rusya Sırbistan Slovakya Yunanistan
Çokyönlü ilişkiler	Uluslararası üyelikler Avrupa Birliği Birleşmiş Milletler IMF NATO
İhtilaflar	Rusya-Ukrayna gaz anlaşmazlıkları Transdinyester sınırında gümrük sorunları Karadeniz'de deniz sınırlaması Rusya'nın Kırım'ı ilhakı
Diplomatik görevler	Ukrayna'nın dış temsilcilikleri / Ukrayna'daki diplomatik temsilcilikler listesi Ukrayna Dışişleri Bakanlığı