Hollanda-Türkiye ilişkileri
 | |
 Hollanda |
 Türkiye |
|---|---|
| Diplomatik Misyon | |
| Hollanda'nın Ankara Büyükelçiliği | Türkiye'nin Lahey Büyükelçiliği |
| Temsilcilik | |
| Hollanda'nın Türkiye Büyükelçisi Joep Wijnands | Türkiye'nin Hollanda Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan |
Hollanda-Türkiye ilişkilerinin tarihi XVII. yüzyıla uzanmaktadır. İkili ilişkiler ilk kez 1612 yılında başlamış ve Hollanda, Cornelis Haga'yı İstanbul'a elçi olarak atamıştır. Aynı yıl Padişah I. Ahmet tarafından Hollandalılara Ahidnâme verilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk daimi temsilcisi ise 1859 yılında Lahey Elçisi olarak atanan Yahya Karaca Paşa olmuştur.[1]
İlişkilerin tarihçesi
[değiştir | kaynağı değiştir]
Osmanlı Dönemi
[değiştir | kaynağı değiştir]İlişkilerin tarihçesi Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'ndan bu yana Osmanlı İmparatorluğu tarihini de kapsayacak şekilde günümüze kadar devam etmiştir. 1648 yılında Hollanda'yı devlet olarak tanıyan ilk devlet Osmanlı İmparatorluğu olmuştur.[2] Yine, Osmanlı Devleti ekonomik alanda Hollanda'dan ilk dış borcu 1788 yılında almıştır.[3]
Günümüzde ilişkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]2013 yılı Hollanda Merkezi İstatistik Bürosu (CBS) verilerine göre Hollanda'da 395.302 Türk yaşamaktadır. Türk azınlığın %79'u (313.368) çifte vatandaştır.[1] Hollanda, 2005-2024 döneminde 30 milyar 207 milyon dolar doğrudan yabancı yatırım ile Türkiye'de en fazla yatırım yapan ülkedir.[4]
Referandum kampanyası anlaşmazlığı
[değiştir | kaynağı değiştir]
Mart 2017'de 65. Türkiye Hükûmeti yetkililerinin Türkiye'deki anayasa değişikliği referandumuna 'evet' oyu toplamak için Hollanda'daki Türkler ile toplantı yapmak istemesi, Hollanda Hükûmeti tarafından hoş karşılanmadı. Hollanda Başbakanı Mark Rutte tarafından yapılan "Hollanda'nın kamusal alanları, başka ülkelerin siyasi kampanya alanı değildir." şeklindeki açıklamaya rağmen Türkiye Hükûmeti'nin referandum kampanyası yapma konusundaki ısrarı üzerine Hollanda, 11 Mart'ta Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun önce planlanmış toplantısını sonra da uçuş iznini iptal etti.[5][6] Aynı gün Türkiye'nin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya ise propaganda için Almanya'dan Hollanda'ya karayoluyla geçmek istedi ancak Kaya, Hollanda tarafından persona non grata ilan edilerek sınır dışı edildi.[7] Bunun üzerine iki ülke arasındaki kriz derinleşti; Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan konuyu hızlıca değerlendirerek Hollanda yönetimi için "Bunlar Faşist, bunlar Nazi kalıntısı." dedi.[8] Türkiye ayrıca izinli olarak Türkiye dışında bulunan Hollanda'nın Türkiye büyükelçisinin bir müddet görevine dönmemesini istedi.[9]
Osman Kavala anlaşmazlığı
[değiştir | kaynağı değiştir]Ekim 2021'de, aktivist Osman Kavala'nın serbest bırakılması için 10 batılı ülke tarafından imzalanan metnin ardından, Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dışişleri bakanına diğer 9 büyükelçiyle birlikte Hollanda büyükelçisini de istenmeyen kişi ilan etmesini istedi.[10] Ancak büyükelçilere ülkeyi terk etmeleri yönünde herhangi bir resmi tebligat ulaşmadı.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]- Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik süreci
- Wittenburg Konferansı
- Hollanda'daki Türkler
- Avrupa'daki Türkler
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b Türkiye Dışişleri Bakanlığı. "Türkiye-Hollanda Siyasi İlişkileri". 26 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2017.
- ^ "Hollanda Türk -Müzesi açılma kararı nasıl alındı?" (PDF). Turks Museum Nederland. 12 Mart 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2017.
- ^ "Osmanlı-Hollanda Münasebetleri". Menkibeler. 13 Temmuz 2011. 12 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2017.
- ^ "Hollanda'nın Ekonomisi". T.C. Dışişleri Bakanlığı. 29 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2025.
- ^ "Hollanda Başbakanı: Türkiye'nin isteği kabul edilemez". Sabah Avrupa. 4 Mart 2017. 13 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2017.
- ^ "Hollanda, Çavuşoğlu'nun iniş iznini iptal etti". NTV.com.tr. 11 Mart 2017. Erişim tarihi: 13 Mart 2017.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Hollanda, Bakan Fatma Betül Sayan Kaya'ya kara yolunu da kapattı!". Habertürk. 11 Mart 2017. 11 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2017.
- ^ "Bunlar Faşist, Bunlar Nazi kalıntısı". Sabah. 11 Mart 2017. 12 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2017.
- ^ "No: 73, 11 Mart 2017, Hollanda'yla ilişkilerimiz hk". Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. 11 Mart 2017. 22 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2017.
- ^ "Turkey to declare 10 ambassadors 'persona non grata'". dw.com. 23 Ekim 2021. 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
