Tacikistan İç Savaşı

Tacikistan İç Savaşı
	; Başkent Duşanbe'deki Şahidon Meydanı'nda gerçekleşen protesto gösterileri (3 Mayıs 1992)
Tarih	5 Mayıs 1992-27 Haziran 1997
Bölge	Tacikistan
Sonuç	Barış anlaşması imzalandı.
Taraflar
Tacikistan; Rusya; Özbekistan	Birleşik Tacikistan Muhalefeti İRP; Demokratik reformcular; Dağlık Badahşan; Cemiyet-i İslami; Afganistan İslam Devleti; Taliban2; Destekleyenler:; El-Kaide
Komutanlar ve liderler
İmamali Rahman; İslam Kerimov; Boris Yeltsin	Seyid Abdullah Nuri (BTM); Muhammed Şerif Himmetzade (İRP); Şadman Yusuf (Demokratik parti)
Güçler
Tacikistan:; 2.000-3.000 (1993 tahmini); Rusya:; 3.500 sınır birliği; Sayısı bilinmeyen Özbek güçleri	16.000 (1992 tahmini)
Kayıplar
	50.000-100.000 ölü; 1,2 milyon kişi göç etti

Tacikistan İç Savaşı, Mayıs 1992'de, Tacikistan'ın Garm ve Dağlık Badahşan bölgelerindeki bazı İslamcı kesimin, Rahman Nabiyev başkanlığındaki hükûmete karşı başlattığı ayaklanma sonucunda ortaya çıkan iç savaş. Muhalif kesim Birleşik Tacik Muhalefeti adı altında toplanmış, Özbekistan ve Rusya ise askerî olarak Tacikistan hükûmetine destek vermişti. 27 Haziran 1997'de Moskova'da imzalanan barış antlaşmasıyla sona eren savaşta 50.000-100.000 kadar kişinin öldüğü, 1,2 milyon kişinin ise göç ettiği tahmin edilmektedir.^[6]^[7]

Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Tacikistan İç Savaşı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

^ "Archived copy" (İngilizce). 27 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2016.
^ Jonson, Lena (2006). Tajikistan in the New Central Asia (İngilizce). I.B.Tauris. s. 96. ISBN 1845112938. 16 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2016.
^ Gunaratna, Rohan. Inside Al Qaeda: Global Network of Terror. s. 169.
^ ^a ^b "Uppsala conflict data expansion Non-state actor information Codebook" (PDF) (İngilizce). Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü. s. 339. 21 Ocak 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2016.
^ "War or Peace?" (İngilizce). İnsan Hakları İzleme Örgütü. Aralık 1993. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2016.
^ DeRouen, Jr., Karl (2007). "Tajikistan (1992-1997)". Civil Wars of the World: Major Conflicts Since World War II (İngilizce). ABC-CLIO. s. 753. ISBN 1851099190. 20 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2016.
^ Heathershaw, John; Herzig, Edmund (2013). The Transformation of Tajikistan: The Sources of Statehood (İngilizce). Routledge. s. 59. ISBN 1135697604. 20 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2016.

[1] "Archived copy" (İngilizce). 27 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2016.

[2] Jonson, Lena (2006). Tajikistan in the New Central Asia (İngilizce). I.B.Tauris. s. 96. ISBN 1845112938. 16 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2016.

[3] Gunaratna, Rohan. Inside Al Qaeda: Global Network of Terror. s. 169.

[SIPRI-4] "Uppsala conflict data expansion Non-state actor information Codebook" (PDF) (İngilizce). Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü. s. 339. 21 Ocak 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2016.

[5] "War or Peace?" (İngilizce). İnsan Hakları İzleme Örgütü. Aralık 1993. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2016.

[6] DeRouen, Jr., Karl (2007). "Tajikistan (1992-1997)". Civil Wars of the World: Major Conflicts Since World War II (İngilizce). ABC-CLIO. s. 753. ISBN 1851099190. 20 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2016.

[7] Heathershaw, John; Herzig, Edmund (2013). The Transformation of Tajikistan: The Sources of Statehood (İngilizce). Routledge. s. 59. ISBN 1135697604. 20 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2016.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

g t d Rusya silahlı çatışmaları
İç karışıklık	Stenka Razin Ayaklanması Bulavin İsyanı Pugachev İsyanı Aralıkçılar İsyanı Rus İç Savaşı August Ayaklanması Darbe girişimi (1991) 1993 Rusya anayasa krizi Birinci Çeçen Savaşı Dağıstan Operasyonu İkinci Çeçen Savaşı Kuzey Kafkas İsyanı
17. yy öncesi	Livonya Savaşı Lehistan-Rusya Savaşı Karışıklık Dönemi II. Kuzey Savaşı 1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı 1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı
18.–19. yüzyıl	Büyük Kuzey Savaşı Prut Savaşı Lehistan Veraset Savaşı 1735-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya Savaşı Avusturya Veraset Savaşı Yedi Yıl Savaşı 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı Bar Konfederasyonu 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı Kościuszko Ayaklanması İkinci Koalisyon Savaşı Üçüncü Koalisyon 1804-1813 Rus-İran Savaşı Dördüncü Koalisyon 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı Napolyon'un Rusya Seferi Altıncı Koalisyon Savaşı Yüz Gün Kafkas Savaşı Rus-Çerkes Savaşı 1826-1828 İran-Rus Savaşı 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı Kasım Ayaklanması 1848 Macar Devrimi Kırım Savaşı Ocak Ayaklanması 93 Harbi Boxer Ayaklanması
20. yüzyıl	Rus-Japon Savaşı I. Dünya Savaşı Rus İç Savaşı Fin İç Savaşı Estonya Bağımsızlık Savaşı Sovyet-Polonya Savaşı Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı işgali Kızıl Ordu'nun Ermenistan'ı işgali II. Dünya Savaşı Sovyetlerin Polonya İstilası Kış Savaşı Doğu Cephesi (II. Dünya Savaşı) Birleşik Krallık ve Sovyetler Birliği'nin İran'ı işgali Birinci Çinhindi Savaşı Kore Savaşı Sovyetler Birliği'nin Macaristan'ı işgali 1956 Macaristan Ayaklanması Kızıl Ordu'nun Macaristan'dan çekilmesi Eritre Bağımsızlık Savaşı Varşova Paktı'nın Çekoslovakya'yı İşgali Çin-Sovyetler Birliği sınır çatışması Vietnam Savaşı Ogaden Savaşı Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesi
Sovyet sonrası dönem	Transdinyester Savaşı Karabağ Savaşı Gürcistan İç Savaşı Tacikistan İç Savaşı İkinci Çeçen Savaşı 2008 Güney Osetya Savaşı Ukrayna'ya askerî müdahalesi Kırım krizi Donbas Savaşı Suriye müdahalesi Batı Libya Taarruzu (2019-2020) 2020 Dağlık Karabağ Savaşı 2022 Kazakistan protestoları Rusya'nın Ukrayna'yı işgali