Andican olayları - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Ayrıca bakınız
  • 2 Kaynakça

Andican olayları

  • Azərbaycanca
  • Беларуская (тарашкевіца)
  • Català
  • Čeština
  • Чӑвашла
  • Deutsch
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Eesti
  • فارسی
  • Français
  • Bahasa Indonesia
  • 日本語
  • ქართული
  • 한국어
  • Polski
  • Português
  • Русский
  • Svenska
  • Українська
  • اردو
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Tarih13 Mayıs 2005
YerAndican, Özbekistan
Sebep
  • Yolsuzluk
  • Ekonomik ve sosyal eşitsizlik
  • Otoriterlik ve sivil özgürlüklerin yokluğu
  • Polis ve ordu şiddeti
  • Siyasi, dini ve etnik çatışmalar
Yöntem
  • Gösteriler
  • Şiddet içermeyen direniş
  • Sivil itaatsizlik
  • Katliam
  • Ayaklanmalar
SonuçProtestoların şiddetle bastırılması.Özbekistan'a AB silah ambargosu. ABD askeri güçlerinin K2 Hava Üssü'nden çıkarılması.
Taraflar

Andican'daki protestocular


Desteklediği iddia edilenler:
Hizb ut-Tahrir
Özbekistan İslami Hareketi
Akromiya

Özbekistan hükûmeti

  • Millî Güvenlik Servisi
  • İçişleri Bakanlığı
  • Özbekistan Halk Demokrat Partisi
  • Özbekistan Silahlı Kuvvetleri
    • Özbekistan Kara Kuvvetleri
Öne çıkan kişiler
Yok
İslam Kerimov
Shavkat Mirziyoyev
Kadir Gulyamov
İsmail Ergashev
Rustam Inoyatov
Zokir Almatov
Kayıplar
Ölü187–1,500

Andican Olayları, 13 Mayıs 2005 tarihinde Özbekistan'ın Andican kentinde yaşanan kanlı olaylardır.

Andican Özbekistan'da, Fergana Vadisi bölgesinde yer alan bir şehrin adıdır. 23 yerel iş insanının Ekremiler adında bir grubun üyeleri olduğu gerekçesiyle terör suçu ile yargılanmasını protesto gösterileriyle başlayan olaylar güvenlik güçlerinin sivil halka ateş açması sonucu yüzlerce kişinin[1][2] ölümü ile sonuçlanmıştır. Özbekistan hükûmeti ölü sayısını 187 olarak açıklamış, Özbekistan Ulusal Güvenlik Kuvvetleri'nden firar eden bir görevli ise ölü sayısının 1500 olduğunu iddia etmiştir.[3][4]

Olaylar Özbekistan hükûmetinin iç politikada baskıyı daha da artırmasıyla sonuçlanırken dış politikada da farklı bir kulvara yönelmesine neden olmuştur.Olayları kanlı bir şekilde bastırabilen Kerimov Yönetimi içeride daha sert önlemelere yönelirken, dışarıda ABD ve Batı'ya yaklaşma politikasını askıya aldı. Amerikan üssünü kapatırken Çin ve Rusya ile stratejik ilişki arayışına girdi.

Olayları başta İngiltere olmak üzere çok sayıda batılı ülke kınamıştır. Türkiye de bu tür olaylarda demokratik ve hukuk devleti sınırları içinde davranılması gerektiğini savunmuştur. Andican olayları toplumsal rahatsızlığın ne derece yaygınlaştığını ve uygulanan baskıcı siyasetin görünürde rahatsızlıkları bastırmış gibi gözükse de yalnızca yeraltına ittiğini gösterdi.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Andican
  • Özbekistan
  • Orta Asya

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ The Turkish Weekly 29 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ "Institute for War and Peace Reporting". 12 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2012. 
  3. ^ Preliminary findings on the events in Andijan 11 Kasım 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Organisation for Security and Co-operation in Europe, June 2005
  4. ^ Former Uzbek Spy Accuses Government Of Massacres, Seeks Asylum 10 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 1 September 2008, Radio Free Europe/Radio Liberty
  • g
  • t
  • d
Soğuk Savaş sonrası Asya'da çatışmalar
Güney Asya
Hindistan
  • Keşmir Sorunu (1947-günümüz)
    • 2013 Hindistan-Pakistan sınır çatışmaları
    • 2014-2015 Hindistan-Pakistan sınır çatışmaları
    • 2016-2018 Hindistan-Pakistan sınır çatışmaları
    • Kargil Savaşı (1999)
    • Keşmir İsyanı (1989-günümüz)
  • Kuzeydoğu Hindistan İsyanı (1964-günümüz)
  • Naksalit-Maoist İsyanı (1967-günümüz)
  • Hindistan'daki dini şiddet
  • Pencap İsyanı (1981-1995)
Pakistan
  • Afganistan-Pakistan sınır çatışmaları
  • Keşmir Sorunu (1947-günümüz)
    • 2013 Hindistan-Pakistan sınır çatışmaları
    • 2014-2015 Hindistan-Pakistan sınır çatışmaları
    • 2016-2018 Hindistan-Pakistan sınır çatışmaları
    • Kargil Savaşı (1999)
    • Keşmir İsyanı (1989-günümüz)
  • Belucistan Çatışması (2004-günümüz)
  • Veziristan Savaşı (2004-günümüz)
  • Sind İsyanı (2010-günümüz)
Sri Lanka
  • JVP ayaklanması (1971)
  • Sri Lanka İç Savaşı (1983–2009)
  • JVP ayaklanması (1987-1989)
Diğerleri
  • 2011-2013 Maldivler siyasi krizi
  • Nepal İç Savaşı (1996–2006)
  • Operation All Clear (2003-2004)
Doğu Asya
Çin
  • Üçüncü Tayvan Boğazı Krizi (1996)
  • Uygur Sorunu (1960'lar-günümüz)
  • 2008 Tibet huzursuzluğu (2008)
Kore (Kuzey
ve Güney)
  • Kore Sorunu
    • Deniz sınırı olayları
    • 1994 Kuzey Kore nükleer krizi
    • 2017-2018 krizi
Tayvan
  • Tayvan Boğazı Krizi (1996)
Güneydoğu Asya
Kamboçya
  • Kamboçya-Tayland sınır anlaşmazlığı (2008-2011)
Endonezya
  • Papua çatışması (1969-günümüz)
  • Doğu Timor çatışmaları
    • Endonezya işgali (1975-1999)
    • 1999 krizi
  • Açe Ayaklanması (1976-2005)
  • Doğu Endonezya Mücahitleri isyanı (2015-günümüz)
Myanmar
  • Myanmar iç çatışması (1948-günümüz)
    • Karen çatışması
    • Kaçin çatışması
    • Arakan İsyanı
    • İç savaş (2021-günümüz)
Tayland
  • Güney Tayland çatışmaları (2004-günümüz)
  • Kamboçya-Tayland sınır anlaşmazlığı (2008-2011)
Doğu Timor
  • Doğu Timor çatışmaları
    • Endonezya işgali (1975-1999)
    • 1999 krizi
    • 2006 krizi
Diğerler
  • Laos İsyanı (1975-2008)
  • Filipinler iç çatışması (1969-günümüz)
    • Komünist
    • Moro
  • Vietnam'a karşı FULRO isyanı (1964-1992)
Orta Asya
Afganistan
  • Afganistan-Pakistan sınır çatışmaları
  • Afganistan Savaşları
    • 1989-1992
    • 1992-1996
    • 1996-2001
    • 2001-2021
    • Afganistan'da cumhuriyetçi isyan
Kazakistan
  • 2020 Dungan-Kazak etnik çatışmaları
Kırgızistan
  • 1990 Oş olayları
  • 2010 Kırgızistan Devrimi
  • 2010 Güney Kırgızistan olayları
Tacikistan
  • Tacikistan İç Savaşı (1992-1997)
  • Tacikistan İsyanı (2010-2015)
Özbekistan
  • Fergana Olayları (1989)
  • Andican olayları (2005)
Batı Asya
Azerbaycan
  • Dağlık Karabağ sorunu (1988-2023)
    • 1988-1994 Savaşı
    • 2016 Savaşı
    • 2020 Savaşı
    • Eylül 2023 çatışmaları
Bahreyn
  • Bahreyn Ayaklanması (2011)
İran
  • İran'da Kürt ayrılıkçılığı
    • KDPI İsyanı (1989-1996)
    • İran-PJAK çatışması (2004-2011)
    • Batı İran çatışmaları (2016-günümüz)
  • Huzistan'da Arap ayrılıkçılığı (1922-günümüz)
  • İran-Suudi Arabistan vekâlet savaşları (1979-günümüz)
    • Katif çatışması
  • İran-İsrail (1985-günümüz)
    • Güney Lübnan (1985-2000)
    • 2006 Lübnan Savaşı
    • Suriye arenası (2012-günümüz)
  • Sistan ve Belucistan İsyanı (2004-günümüz)
Irak
  • Irak-Kürt (1918-2003)
    • Kürt İç Savaşı (1994-1997
  • Irak çatışması
    • İslamcı isyan (2001-2003)
    • Irak Savaşı (2003-2011)
    • Irak İsyanı (2011-2013)
    • Irak İç Savaşı (2013-2017)
    • IŞİD isyanı (2017-günümüz)
İsrail
  • İsrail-Filistin (1948-günümüz)
    • İkinci İntifada (2000-2005)
    • Gazze-İsrail (2006-günümüz)
  • İran-İsrail (1985-günümüz)
    • Suriye arenası (2012-günümüz)
Lübnan
  • Güney Lübnan çatışması (1985-2000)
  • 2006 Lübnan Savaşı
  • 2008 Lübnan çatışması
Filistin
  • İsrail-Filistin (1948-günümüz)
    • İkinci İntifada (2000-2005)
    • Gazze-İsrail (2006-günümüz)
    • Fetih-Hamas çatışması (2006-günümüz)
Suudi Arabistan
  • İran-Suudi Arabistan vekâlet savaşları (1979-günümüz)
    • Katif çatışması
    • 2019-2023 Basra Körfezi krizi
Suriye
  • Suriye İç Savaşı (2011-günümüz)
    • Bölgesel sıçrama
Türkiye
  • DHKP-C çatışması (1990-günümüz)
  • Türkiye-PKK çatışması (1978-günümüz)
  • Türkiye-IŞİD çatışması (2013-günümüz)
Yemen
  • İç Savaş (1994)
  • El-Kaide (1998-günümüz)
  • Husi (2004-2014)
  • Güney Yemen (2009-günümüz)
  • Yemen Krizi (2011-günümüz)
    • Husi Darbesi (2014-2015)
    • İç Savaş (2014-günümüz)
Kıtalararası
çatışma
  • Sina Ayaklanması (2011-günümüz)
İlgili konular
  • Terörizmle Savaş
  • Doğal Kararlılık Operasyonu
  • Arap Baharı
  • Arap Kışı
  • Renkli devrimler
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Andican_olayları&oldid=35346761" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Özbekistan'daki katliamlar
  • Özbekistan'daki protestolar
  • Özbekistan'da insan hakları
  • Andican
  • Toplu cinayetler
  • Protestoya bağlı ölümler
  • 2005'te çatışmalar
  • 2005'te Özbekistan
Gizli kategori:
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • Sayfa en son 06.24, 13 Mayıs 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Andican olayları
Konu ekle