Tatlısu, Tortum
| Tatlısu | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Tatlısu Tatlısu'nun Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°17′07″N 41°30′59″E / 40.2853°K 41.5164°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Tortum |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 14,81 km² |
| Rakım | 2044 m |
| Nüfus | 45 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25430 |
Tatlısu, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Tatlısu'nun eski adı, Meğucur veya Meğuçur'dur.[6] Ermenice Meğucur (Մեղուջուր), "arı" anlamındaki "meğu" (մեղու) ve su anlamındaki "cur" (ջուր) kelimelerinden oluşur.[7][8][9][10] Bu yer adı Türkçeye "arı dere" şeklinde çevrilebilir. Meğucur veya Meğuçur, Osmanlı cebe defterinde (1694-1732) Meğnacur (مغناجور) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Mihçur"(میخچور) şeklinde geçer.[11][12]
Meğucur veya Meğuçur köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.
Meğucur veya Meğuçur köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Tortum livasının Tortum nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 12 Hristiyan henden oluşuyordu.[6] Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde ise, Mamirvan livasının Aha nahiyesine bağlanmıştı. Meğnacur (مغناجور) şeklinde kaydedilmiş veya kaydı bu şekilde okunmuş olan köyün hasılası, Hicri 1120 (1708/1709) tarihinde 6.000 akçe idi.[11] 1835 tarihli Müslim nüfus defterinde köydeki 3 hanede 9 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün tahmini toplam nüfusunun 18 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.[13]
Meğucur veya Meğuçur köyü, 1928 tarihli Osmanlı mülki teşkilatına göre Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.[12] 1935 genel nüfus sayımında "Mığıçar" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 46 kişiden oluşuyordu.[14] Meğiçur veya Mığıçar Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Tatlısu olarak değiştirilmiştir. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında köy yeni adıyla kaydedilmiştir.[15] 1965 genel nüfus sayımında Tatlısu köyünün nüfusu 71 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 6 kişi okuma yazma biliyordu.[16]
Mahallenin eski adı 1557 ve 1928 yılı kayıtlarında Mıxçur ya da Moğoçur'dur. 1829 yılı kayıtlarında Meğeçur olup, Ermenicede "meğrçur" sözcüğü "bal su" anlamına gelmektedir. Mahallenin aski adı, 1946 yılı kayıtlarında ise Moğoçor olarak geçmektedir.[17]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[18]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 54 km, Tortum ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.[19] Mahalle, Tortum'un batısında olup, D.950 numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna Kaledibi Mahallesi'nde 4,6 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.[20]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 45[2] |
| 2021 | 55[2] |
| 2020 | 73[2] |
| 2019 | 27[2] |
| 2018 | 27[2] |
| 2017 | 45[2] |
| 2016 | 43[2] |
| 2015 | 42[2] |
| 2014 | 46[2] |
| 2013 | 52[2] |
| 2012 | 15[3] |
| 2011 | 19[3] |
| 2010 | 15[3] |
| 2009 | 16[3] |
| 2008 | 36[3] |
| 2007 | 19[3] |
| 2000 | 20[3] |
| 1990 | 67[21] |
| 1985 | 59[22] |
| 1965 | 71[16] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Tortum Tatlısu Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 14 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Tatlısu alan". Tatlısu alan. 27 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ "Tatlisu, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 24 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ a b Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 92. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Leon Melikset-Beg, yayıma hazırlayan: Merab Robakidze, Ermenice-Gürcüce Sözlük (სომხურ–ქართული ლექსიკონი), Tiflis, 1996
- ^ Leon Melikset-Beg, yayıma hazırlayan: Merab Robakidze, Ermenice-Gürcüce Sözlük (სომხურ–ქართული ლექსიკონი), Tiflis, 1996
- ^ Wiktionary, the free dictionary
- ^ Wiktionary, the free dictionary
- ^ a b "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, sıra no: 260". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025.
- ^ a b "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234". 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 96. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1935). "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). tuik.gov.tr. 10 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ağustos 2022.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1955). "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). tuik.gov.tr. 26 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ağustos 2022.
- ^ a b Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1965). "1965 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). tuik.gov.tr. 31 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ağustos 2022. Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi: "TÜİK1965" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Nişanyan, Sevan. "Index-Anatolicus: Türkiye yerleşim birimleri envanteri". nisanyanmap.com. 29 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Tatlısu Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ "Tatlısu to Kaledibi". Tatlısu to Kaledibi. 29 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.