Kireçli, Tortum
| Kireçli | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Kireçli Kireçli'nin Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°16′51″N 41°35′13″E / 40.2808°K 41.5869°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Tortum |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 28,37 km² |
| Rakım | 1855 m |
| Nüfus | 172 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25430 |
Kireçli, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Kireçli mahallesinin adı Ağasar'dır. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile mülki teşkilata dair 1928 tarihli Osmanlıca kaynakta Ağasar (اغاصار) olarak geçer.[6][7]
Ağasar köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "İhsar" olarak geçen köyün Ağasar olduğu tahmin edilmektedir. Bu tarihte Tortum sancağının Lisgavi nahiyesine bağlı olan köyün nüfusu, 16 haneden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 3 hane Müslüman olmuş, 13 hane Hristiyan olarak kalmıştı. Osmanlı idaresi tarafından askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği 1835 tarihinde ise köy, 14 haneden oluşuyordur. Tortum kazasına bağlı köyde 38 erkek bulunuyordu. Köyün toplam nüfusunun ise, erkek sayısının iki katı kadar olduğu söylenebilir.[8][9]
Ağasar köyü, 1928 yılında Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.[10] 1940 genel nüfus sayımında "Ağasar" şeklinde kaydedilmiş olan bu yerleşim yeri aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 294 kişiden oluşuyordu.[11] Ağasar Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Kireçli olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Kireçli köyünde 367 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 128 kişi okuma yazma biliyordu.[12]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[13]
Köylülerin verdiği bilgiye göre Kireçli camisinin olduğu yerde eskiden bir kilise bulunuyordu. Mahallede ayrıca “Kale” olarak adlandırılan bir tepe bulunmasına karşın, burada herhangi bir kalıntı tespit edilmemiştir.[14]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 52 km, Tortum ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.[15] Mahalle, Tortum'un güneydoğusunda olup, D.950 numaralı Artvin-Erzurum (Tortum-Yakutiye) devlet yoluna, Söğütlü Mahallesi'nde 3 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.[16]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 172[2] |
| 2021 | 184[2] |
| 2020 | 213[2] |
| 2019 | 204[2] |
| 2018 | 174[2] |
| 2017 | 170[2] |
| 2016 | 177[2] |
| 2015 | 196[2] |
| 2014 | 199[2] |
| 2013 | 183[2] |
| 2012 | 159[3] |
| 2011 | 177[3] |
| 2010 | 172[3] |
| 2009 | 158[3] |
| 2008 | 191[3] |
| 2007 | 166[3] |
| 2000 | 227[3] |
| 1990 | 274[17] |
| 1985 | 355[18] |
| 1965 | 367[19] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Tortum Kireçli Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 14 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Erzurum Tortum'un Mahalleleri". AtlasBig. 1 Oca 1970. 27 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Kirecli, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 24 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ "Yunus Özger, "XIX. Yüzyılda Tortum'un Nüfus Durumu", Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2006, Sayı: 2, s. 113-128". 18 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2023.
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 235.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93, 96. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ "Yunus Özger, "XIX. Yüzyılda Tortum'un Nüfus Durumu", Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2006, Sayı: 2, s. 113-128". 18 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2023.
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234.
- ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 251.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 263.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 189. 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
- ^ "Kireçli Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ "Kireçli to Söğütlü". Kireçli to Söğütlü. 28 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.