Meydanlar, Tortum
| Meydanlar | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Meydanlar Meydanlar'ın Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°20′42″N 41°20′50″E / 40.345°K 41.3472°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Tortum |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 12,29 km² |
| Rakım | 2300 m |
| Nüfus | 77 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25430 |
Meydanlar, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Meydanlar'ın eski adı Haşut veya Haşud'dur.[6] Nitekim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Haşud" (خاشود) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Haşud-i Vank" (خاشود وانك) olarak geçer.[7][8] Gürcüce kaynaklarda Haşoti (ხაშოთი) şeklinde de geçer.[9]
Haşut veya Haşud köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Tamamen ortadan kalkmış kilise bu dönemde inşa edilmiş olabilir.[10]
Haşut veya Haşud köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Tortum sancağının Ahçirik nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 10 Hristiyan haneden oluşuyordu. 1835 Osmanlı nüfus defterinde köyün adı "Haşud-i Vank" (خاشود وانك) şeklinde yazılmıştır. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği bu sırada köydeki 21 hanede 92 erkek bulunuyordu. Köyün toplam nüfusunun yaklaşık bunun iki katı olduğu söylenebilir.[11]
Haşut veya Haşud köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Ancak köyün adı "Haşud-i Vank" yerine sehven "Haşud-i Dank" şeklinde yazılmıştır.[8] 1940 genel nüfus sayımında "Haşutvank" şeklinde kayda geçen köy, atnı idari konuma sahipti ve nüfusu 459 kişiden oluşuyordu.[12] Haşut veya Haşud Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Meydanlar olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Meydanlar köyünde 478 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 158 kişi okuma yazma biliyordu.[13]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[14]
Köyün eski Hristiyan nüfusunun kilisesi olan Haşoti Kilisesi (ხაშოთის ეკლესია), yerleşim merkezinin bugünkü Yukarı mahallesinde bulunuyordu. Kilise yıkılmış ve yerinde cami inşa edilmiştir. Kilise yapısından geriye caminin yanında koyu renk kesme taşlar ile temel taşları kalmıştır.[9]
Mahallenin eski adı 1557 ve 1829 yılı kayıtlarında Haşud olup, Ermenicede "xaşnud" sözcüğü "davarlı" anlamına gelmektedir. 1928 yılı kayıtlarında Haşudvank, 1946 yılı kayıtlarında ise Haşutvank olarak geçmektedir.[15]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 87 km, Tortum ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır.[16] Mahalle, Tortum'un kuzeybatısında olup, D.950 numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna Çakıllı ve Doruklu mahalleleri üzerinden 16,9 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.[17]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 77[2] |
| 2021 | 90[2] |
| 2020 | 103[2] |
| 2019 | 84[2] |
| 2018 | 155[2] |
| 2017 | 116[2] |
| 2016 | 117[2] |
| 2015 | 116[2] |
| 2014 | 114[2] |
| 2013 | 125[2] |
| 2012 | 129[3] |
| 2011 | 144[3] |
| 2010 | 147[3] |
| 2009 | 120[3] |
| 2008 | 171[3] |
| 2007 | 167[3] |
| 2000 | 207[3] |
| 1990 | 297[18] |
| 1985 | 356[19] |
| 1965 | 478[13] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Tortum Meydanlar Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 15 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Erzurum Tortum'un Mahalleleri". AtlasBig. 1 Oca 1970. 27 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2024.
- ^ "Meydanlar, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 24 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93, 472 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ a b "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234". 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025.
- ^ a b 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 176 ISBN 978-9941-9470-8-7
- ^ Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 122, ISBN 978-9941-478-17-8.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93, 95 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1940). "1940 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). tuik.gov.tr. 27 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Temmuz 2022.
- ^ a b Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1965). "1965 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). tuik.gov.tr. 31 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ağustos 2022. Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi: "TÜİK1965" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ Nişanyan, Sevan. "Index-Anatolicus: Türkiye yerleşim birimleri envanteri". nisanyanmap.com. 28 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ "Meydanlar Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ "Meydanlar to D 950". Meydanlar to D 950. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.