Gazze Kuşatması (MÖ 332)

Gazze Kuşatması
	Büyük İskender'in seferleri
Tarih	MÖ 332
Bölge	Gazze
Sonuç	Makedon zaferi
Taraflar
Makedonya; Korinthos Birliği	Ahameniş İmparatorluğu; Arap paralı askerleri
Komutanlar ve liderler
Büyük İskender ×; İfestion	Batis
Güçler
45.000	15.000
Kayıplar
10.000	11.000

Gazze Kuşatması, Büyük İskender'in seferleri'nin bir parçası olup MÖ 332 yılının Ekim ayında gerçekleşmiştir. Makedonya'nın zaferiyle sonuçlanan kuşatma, Ahameniş İmparatorluğu'nun altında bir satraplık olarak faaliyet gösteren Mısır'ın Otuz Birinci Hanedan'ına son vermiştir.

İskender, o yılın başlarında İfestion'un Sur Kuşatması sırasında kullandığı kuşatma makinalarını kullanarak Üç başarısız saldırının ardından,^[3] Makedonya ordusu Gazze kalesine hücum edip Gazze surlarını aşmayı başarmıştır.^[4]

Gazze kalesinin askeri komutanı Batis,^[5] Pers kralı III. Darius tarafından başka bir ordu kurulana kadar şehri ve Mısır'ın geri kalanını tam bir itaat altında tutmayı umuyordu; İskender ile Gazze'de karşılaşmak, Makedonların Mısır anakarasına bir yol açmasını engellemek için büyük önem taşıyordu.^[6] Kale, Asur'dan Mısır'a giden ana yol da dahil olmak üzere çevredeki alanın kolayca kontrol edilebileceği bir çölün kenarındaki bir yükseltide yer almaktaydı. 18 metre (60 ft) yüksekliğindeki bu yapı, geleneksel olarak çevredeki bölgeyi kontrol etmek için kullanılıyordu; o zamanlar bile bu bölge bir anlaşmazlık kaynağıydı.^[6] Batis, İskender'in Sur'u başarıyla fethettikten sonra ordusunu güneye doğru yönlendirdiğinin farkındaydı ve bu nedenle Gazze'yi Makedon ordusunun uzun süreli kuşatması için erzakla donattı.^[6] Ayrıca, İskender'in Pers anakarasına bir işgal düzenlemeden önce Akdeniz kıyıları üzerinde mutlak kontrol sağlama niyetinin de farkında olması muhtemeldir.

Kuşatma

İskender şehre vardığında şehrin güney tarafına yakın bir yerde kamp kurdu ve güney surlarını en zayıf surlar olarak değerlendirdi.^[7] Mühendislerin Gazze surlarının yapısı nedeniyle tamamlanamayacağına inanmalarına rağmen höyüklerin hızlı bir şekilde inşa edildiği rivayet edilir.^[8]

Kuşatma sırasında bir gün Gazzeliler, bölgede inşa edilen düşman kuşatma teçhizatına karşı bir saldırı düzenledi ve İskender kalkan taşıyan muhafızlarını karşı saldırıya yönlendirdi.^[4] İskender'in omzu bu girişimde yaralandı.^[8] Arrianus'a göre, höyüğün geri kalanı kısa bir süre sonra, tüm Gazze çevresinde tamamlandı.^[8] Bundan sonra belirsiz bir dönemde, Sur'dan gelen kuşatma teçhizatı geldi ve o da kullanılmaya başlandı. Bundan sonra surların büyük bölümleri Makedonlar tarafından yıkıldı.^[8] Şehre girmek için üç girişimden sonra, Makedonlar nihayet şehre girdi. Gazzeliler kıyasıya savaştı; bir noktada, bir Arap paralı asker teslim olmuş gibi davrandı ve Makedon kampına götürüldükten sonra İskender'e saldırdı ve Arap vurulmadan önce İskender küçük bir yara aldı.^[1]

Kuşatmanın sonuçları

Batis, İskender'e teslim olmayı reddetti.^[9] Gazze alındığında, erkek nüfus kılıçtan geçirildi ve kadınlar ve çocuklar köle olarak satıldı.^[10] Kuşatmada 10.000 Gazzeli kayıp vardı.^[11]

Romalı tarihçi Quintus Curtius Rufus'a göre,^[12] Batis, İskender tarafından Aşil'in düşmüş Hektor'a yaptığı muameleyi taklit ederek öldürüldü:^[13] Batis'in ayak bileklerinden, muhtemelen ayak bileği kemiği ile Aşil tendonu arasından bir ip geçirildi ve Batis, ölünceye kadar şehrin surları altında bir savaş arabasıyla diri diri sürüklendi.^[12] Düşmanlarındaki cesarete hayran olan ve cesur Pers generaline merhamet göstermeye meyilli olabilecek İskender, Batis'in diz çökmeyi reddetmesi ve düşman komutanının kibirli sessizliği ve küçümseyici tavrı karşısında öfkelenmiştir.^[14]^[15]

Kuşatma sonucunda, Gazze'ye gelen Batis'in kuzeyden iletişim hattı kullanmasına engel olunması, İskender'in güvenli bir şekilde güneye, Mısır'a doğru ilerlemesine neden olmuştur.

Kaynakça

Özel

^ ^a ^b Graf, David Franck (1 Ocak 2003). Sartre, Maurice (Ed.). "Arabs in Syria: Demography and epigraphy". Topoi. La Syrie hellénistique. 13 (Suppl. 4). Lyon, France: Société des Amis de la bibliothèque Salomon-Reinach/Maison de l'Orient et de la Méditerranée Jean Pouilloux (Fédération de recherche sur les sociétés anciennes). ss. 310-340. ISSN 2496-7114 – Persée vasıtasıyla.
^ ^a ^b Engels, Donald W. (1980) [1978]. "3. Syria, Lebanon, Israel, Egypt, and Iraq". Alexander the Great and the Logistics of the Macedonian Army. 2nd. Berkeley, California, United States: University of California Press. ss. 54-70. ISBN 9780520042728. LCCN 76-52025 – Google Books vasıtasıyla.
^ "Leaders and Battles: Gaza, Siege of". Leaders and Battles Database. 22 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2007.
^ ^a ^b Arrian of Nicomedia 1884, ss. 136, XXVI. Siege of Gaza.
^ Aharoni, Yonahan (2006) [2003]. "1. Ancient Times (E. The Hellenistic Period)". Ahituv, Shmuel; Ball, Barbara Laurel (Ed.). The Jewish People: An Illustrated History. New York City, United States: Continuum. s. 57. ISBN 9780826418869 – Google Books vasıtasıyla.
^ ^a ^b ^c Dodge 1996, ss. 343-352, XXV. Gaza and Egypt. September, B.C. 332, to Spring B.C. 331.
^ Dodge 1996, ss. 344, XXV. Gaza and Egypt. September, B.C. 332, to Spring B.C. 331.
^ ^a ^b ^c ^d Dodge 1996, ss. 345, XXV. Gaza and Egypt. September, B.C. 332, to Spring B.C. 331.
^ Arrian of Nicomedia 1884, ss. 134-135, XXV. The offers of Darius rejected—Batis, Governor of Gaza, refuses to Submit.
^ Arrian of Nicomedia 1884, ss. 137, XXVII. Capture of Gaza.
^ Arrian, translated by Martin Hammond, notes by John Atkinson (2013). Alexander the Great, The Anabasis and the Indica (İngilizce). Oxford World's Classics. ss. 289-290. ISBN 978-0-19-958724-7.
^ ^a ^b Rufus 1714, s. 211, Chapter VI.
^ Hamilton, J.R. (1 Ekim 1988). Paschoud, François; Raaflaub, Kurt; Temporini, Hildegard; Walser, Gerold (Ed.). "The Date of Quintus Curtius Rufus". Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte. 37 (4). Stuttgart, Germany: Franz Steiner Verlag Wiesbaden GmbH. ss. 445-456. ISSN 0018-2311. JSTOR 4436073.
^ Tumans, Harrijs (2019). Yu, Andrey; Beousov, Mikhail S. (Ed.). "Alexander the Great and Three Examples of Upholding Mythological Tradition". Vestnik of Saint Petersburg University. History. 64 (4). St. Petersburg, Russia: St. Petersburg State University Academic Press. ss. 1301-1316. doi:10.21638/11701/spbu02.2019.409 . ISSN 1812-9323 – DSpace at Saint Petersburg State University vasıtasıyla.
^ Rufus 1714, s. 214, Chapter VI.

Genel

Arrian; Chinnock, E.J. (tr) (1884). The Anabasis of Alexander II. London: Hodder and Stoughton. ss. 136–139.
Rufus, Quintus Curtius; ve diğerleri. (Foreword by Johann Freinsheim) (1714). Histories of Alexander the Great. I. John Digby tarafından çevrildi. London, United Kingdom: W.B. for Bernard Lintott – Archive.org vasıtasıyla.
Arrian of Nicomedia (1884). The Anabasis of Alexander; or, The history of the wars and conquests of Alexander the Great. E.J. Chinnock tarafından çevrildi. London, United Kingdom: Hodder and Stoughton. OCLC 9234773 – Archive.org vasıtasıyla.
Dodge, Theodore Ayrault (1996) [1890]. Alexander: A History of the Origin and Growth of the Art of War from the Earliest Times to the Battle of Ipsus, B.C. 301, with a Detailed Account of the Campaigns of the Great Macedonian. 1. New York City, United States: Da Capo Press. ISBN 0306806908. LCCN 95045156 – Archive.org vasıtasıyla.

[Franck-1] Graf, David Franck (1 Ocak 2003). Sartre, Maurice (Ed.). "Arabs in Syria: Demography and epigraphy". Topoi. La Syrie hellénistique. 13 (Suppl. 4). Lyon, France: Société des Amis de la bibliothèque Salomon-Reinach/Maison de l'Orient et de la Méditerranée Jean Pouilloux (Fédération de recherche sur les sociétés anciennes). ss. 310-340. ISSN 2496-7114 – Persée vasıtasıyla.

[W._Engels_1980-2] Engels, Donald W. (1980) [1978]. "3. Syria, Lebanon, Israel, Egypt, and Iraq". Alexander the Great and the Logistics of the Macedonian Army. 2nd. Berkeley, California, United States: University of California Press. ss. 54-70. ISBN 9780520042728. LCCN 76-52025 – Google Books vasıtasıyla.

[3] "Leaders and Battles: Gaza, Siege of". Leaders and Battles Database. 22 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2007.

[FOOTNOTEArrian_of_Nicomedia1884136[httpsarchiveorgdetailsanabasisalexand00arrigoogpagen160mode2up_XXVI._Siege_of_Gaza]-4] Arrian of Nicomedia 1884, ss. 136, XXVI. Siege of Gaza.

[5] Aharoni, Yonahan (2006) [2003]. "1. Ancient Times (E. The Hellenistic Period)". Ahituv, Shmuel; Ball, Barbara Laurel (Ed.). The Jewish People: An Illustrated History. New York City, United States: Continuum. s. 57. ISBN 9780826418869 – Google Books vasıtasıyla.

[FOOTNOTEDodge1996343-352[httpswwwarchiveorgdetailsalexanderhistory0000dodgpage343_XXV._Gaza_and_Egypt._September,_B.C._332,_to_Spring_B.C._331]-6] Dodge 1996, ss. 343-352, XXV. Gaza and Egypt. September, B.C. 332, to Spring B.C. 331.

[FOOTNOTEDodge1996344[httpswwwarchiveorgdetailsalexanderhistory0000dodgpage343_XXV._Gaza_and_Egypt._September,_B.C._332,_to_Spring_B.C._331]-7] Dodge 1996, ss. 344, XXV. Gaza and Egypt. September, B.C. 332, to Spring B.C. 331.

[FOOTNOTEDodge1996345[httpswwwarchiveorgdetailsalexanderhistory0000dodgpage345_XXV._Gaza_and_Egypt._September,_B.C._332,_to_Spring_B.C._331]-8] Dodge 1996, ss. 345, XXV. Gaza and Egypt. September, B.C. 332, to Spring B.C. 331.

[FOOTNOTEArrian_of_Nicomedia1884134-135[httpsarchiveorgdetailsanabasisalexand00arrigoogpagen158mode2up_XXV._The_offers_of_Darius_rejected—Batis,_Governor_of_Gaza,_refuses_to_Submit]-9] Arrian of Nicomedia 1884, ss. 134-135, XXV. The offers of Darius rejected—Batis, Governor of Gaza, refuses to Submit.

[FOOTNOTEArrian_of_Nicomedia1884137[httpsarchiveorgdetailsanabasisalexand00arrigoogpagen160mode2up_XXVII._Capture_of_Gaza]-10] Arrian of Nicomedia 1884, ss. 137, XXVII. Capture of Gaza.

[11] Arrian, translated by Martin Hammond, notes by John Atkinson (2013). Alexander the Great, The Anabasis and the Indica (İngilizce). Oxford World's Classics. ss. 289-290. ISBN 978-0-19-958724-7.

[FOOTNOTERufus1714211[httpsarchiveorgdetailsquintuscurtiushi00curtpage211_Chapter_VI]-12] Rufus 1714, s. 211, Chapter VI.

[13] Hamilton, J.R. (1 Ekim 1988). Paschoud, François; Raaflaub, Kurt; Temporini, Hildegard; Walser, Gerold (Ed.). "The Date of Quintus Curtius Rufus". Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte. 37 (4). Stuttgart, Germany: Franz Steiner Verlag Wiesbaden GmbH. ss. 445-456. ISSN 0018-2311. JSTOR 4436073.

[14] Tumans, Harrijs (2019). Yu, Andrey; Beousov, Mikhail S. (Ed.). "Alexander the Great and Three Examples of Upholding Mythological Tradition". Vestnik of Saint Petersburg University. History. 64 (4). St. Petersburg, Russia: St. Petersburg State University Academic Press. ss. 1301-1316. doi:10.21638/11701/spbu02.2019.409 . ISSN 1812-9323 – DSpace at Saint Petersburg State University vasıtasıyla.

[FOOTNOTERufus1714214[httpsarchiveorgdetailsquintuscurtiushi00curtpage214_Chapter_VI]-15] Rufus 1714, s. 214, Chapter VI.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]