Knidos Deniz Muharebesi
| Knidos Deniz Muharebesi | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Korint Savaşı | |||||||||
 Ahameniş satrapı II. Farnabazos, sürgündeki Atinalı amiral Konon ile birlikte komuta ederek, Knidos Deniz Muharebesi'nde Sparta'ya karşı zafer kazanmıştır. Farnabazos'un MÖ 398-396/395 yıllarına ait sikkelerinde, portresi ve denizdeki başarısının simgesi olan iki yunuslu bir savaş gemisinin pruvası görülmektedir.[1] | |||||||||
36°41′09″K 27°22′30″D / 36.68583°K 27.37500°D
| |||||||||
| Taraflar | |||||||||
| Ahameniş İmparatorluğu | Sparta | ||||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||||
|
Farnabazos Konon | Peisander (ölü) | ||||||||
| Güçler | |||||||||
| 90 triremi | 85 triremi | ||||||||
| Kayıplar | |||||||||
| Çok az | Tüm filo | ||||||||
Knidos Deniz Muharebesi (Yunanca: Ναυμαχία της Κνίδου) MÖ 394 yılında Ahameniş İmparatorluğu tarafından Korint Savaşı sırasında Sparta donanmasına karşı yürütülen bir askeri harekâttır. Farnabazos ve eski Atinalı amiral Konon'un ortak komutasındaki bir filo, deneyimsiz Peisander liderliğindeki Sparta donanmasını yok ederek Sparta'nın kısa süreli deniz üstünlüğü mücadelesine son vermiştir.
Muharebenin sonucu, Korint Savaşı sırasında Sparta hegemonyasına direnen Sparta karşıtı koalisyon için önemli bir kazanım olmuştur.
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]MÖ 394'te, Sparta Kralı II. Agisilaos ve ordusu, Korint Savaşı'na katılmak üzere İyonya'dan geri çağrılmıştır. Peisander komutasındaki Sparta filosu da, seksen beş trireme ile Knidos limanından yola çıkarak Yunanistan'a dönüş yolculuğuna başlamıştır.[2]
Ahameniş filosunun yalnızca Yunan paralı askerlerinden oluştuğu için "Yunan" ismi ile anılan öncü kuvveti ve Konon komutasındaydı; Pers satrapı II. Farnabazos ise, Spartalılara karşı koymak üzere Hersonesos'tan gelen Fenike filosunun ana gövdesine liderlik ediyordu.[3][4][5] Filolar Knidos yakınlarında buluştular. İsokrates'e göre, Kıbrıs Kralı I. Evagoras, Knidos açıklarında deniz savaşı için Konon komutasındaki kuvvetlerin en büyük bölümünü sağlamıştır.[6]
Muharebe
[değiştir | kaynağı değiştir]Muharebenin kendisi hakkında kaynaklar belirsizdir. Sparta filosunun, Konon komutasındaki Ahameniş filosunun ileri unsurlarıyla karşılaştığı ve onları bir miktar başarıyla karşıladığı anlaşılıyor. Ardından Pers filosunun ana gövdesi gelmiş ve Spartalıları kaçırarak gemilerinin çoğunu karaya oturtmaya zorlamıştır. Spartalılar ağır kayıplar vermiştir; Diodorus Siculus'a göre, elli Sparta triremi Persler tarafından ele geçirilirken, kalan triremler güvenle Knidos'a geri dönmüştür.[7] Peisander, geri çekilmeyi Sparta için utanç verici bulmuş ve sonunda gemisini savunmak için savaşırken öldürülmüştür.[8]
Sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]Bu muharebe, Spartalıların bir deniz imparatorluğu kurma girişimini sona erdirmiştir. Sparta bir daha asla denizde büyük askeri girişimlerde bulunmamış ve Atina birkaç yıl içinde önde gelen Yunan deniz gücü olarak yerini geri almıştır.
Zaferinin ardından Konon, Sparta'ya baskı yapmak amacıyla Farnabazos ile birlikte Mora kıyılarına baskın düzenlemiş ve ardından filosuyla Atina'ya gönderilerek, Peloponez Savaşı'nın sonunda yıkılan Uzun Surlar'ın yeniden inşasını denetlemiştir. Pausanias'a göre Konon, zaferini Pire'de Afrodit'e (Knidos'un koruyucu tanrıçası ve Fenikeliler için önemli bir tanrı) adanmış bir tapınak kurarak kutlamıştır.[9]
Sparta'nın sahneden çekilmesiyle Persler, İyonya ve Ege'nin bazı bölgeleri üzerindeki hakimiyetini yeniden tesis etmişlerdir. MÖ 387'deki Antalkidas Barışı, bu bölgelerin kontrolünü resmen Perslere devretmiştir; yarım yüzyıl sonra Büyük İskender'in gelişine kadar Persler bu bölgeleri elinde tutmaya devam etmişlerdir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Özel
- ^ "MYSIA, Kyzikos. Pharnabazos". Classical Numismatic Group, LLC. Lancaster and London: CNG. 2020. 4 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2019.
- ^ Diodorus Siculus. Historical Library, 14.83.5.
- ^ Xenophon. Hellenica, 4.3.10–12.
- ^ Brownson 1918.
- ^ Brownson 1921.
- ^ Isocrates. Evagoras, 56.
- ^ Diodorus Siculus. Historical Library, 14.83.7.
- ^ Diodorus Siculus. Historical Library, 14.83.6.
- ^ Pausanias. Description of Greece, 1.1.3.
- Genel
- Brownson, Carleton (1918). Xenophon in Seven Volumes. 1. Cambridge, MA: Harvard University Press.
- Brownson, Carleton (1921). Xenophon in Seven Volumes. 2. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Rickard, J. (10 Mart 2016). "Battle of Cnidus, 394 BC". Military History Encyclopedia on the Web. 8 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.