Antalkidas Barışı

Kral Barışı (MÖ 387), Antik Yunanistan'daki Korint Savaşı'nı sona erdiren Pers Kralı II. Artaserhas tarafından garanti edilen bir barış antlaşmasıdır. Antlaşma, Ahameniş Pers kralı ile antlaşmanın şartlarını görüşmek üzere Susa'ya seyahat eden Spartalı diplomat Antalkidas'ın anısına Antalkidas Barışı olarak da bilinir. Ancak antlaşma antik çağda daha yaygın olarak Kral Barışı olarak biliniyordu; bu isim, antlaşmadaki Pers etkisinin derinliğini yansıtmaktadır, çünkü Pers altını önceki savaşı tetiklemişti. Antlaşma, Birinci Peloponez Savaşı'nı sona erdiren Otuz Yıl Barışı'na benzer bir Ortak Barış biçimidir.

Savaşın sonu

MÖ 387'de, Korint Savaşı'nın merkezi cephesi Yunan anakarasından, Thrasiboulos komutasındaki Atina filosunun Kıbrıs kralı Evagoras ile işbirliği içinde Ege'deki bir dizi şehri Atina kontrolü altına başarıyla aldığı Ege'ye kaymıştı. Evagoras, Perslerin düşmanı olduğundan ve Atina'nın elde ettiği birçok kazanım Pers çıkarlarını tehdit ettiğinden, bu gelişmeler Artaserhas'ı desteğini Atina ve müttefiklerinden Sparta'ya kaydırmaya yöneltmiştir. Sparta filosunun komutanı Antalkidas, satrap Tiribazus ile birlikte Susa'ya çağrıldı. Orada, Spartalılar ve Persler savaşı sona erdirmek için bir anlaşma şekli üzerinde çalıştılar.

Atinalıları müzakere masasına oturtmak için Antalkidas, 90 gemilik filosunu Hellespont'a taşımıştır. Böylece Atinalıların Karadeniz bölgesinden tahıl ithal ettiği ticaret yollarını tehdit edebilirdi. MÖ 404'te Spartalıların Hellespont'u ele geçirmesiyle yaşadıkları feci yenilginin farkında olan Atinalılar, müzakereye razı oldular. Atinalılar olmadan savaşmaya yanaşmayan Teb, Korint ve Argos da müzakereye zorlandı. Sparta'da düzenlenen bir barış konferansında, tüm savaşan taraflar Artaserhas'in koyduğu şartları kabul ettiler.

Barış şartları

Kral Barışı'nın en dikkat çekici özelliği, yansıttığı Pers etkisidir. Ksenofon'un kaydettiği gibi, barışın şartlarını belirleyen Pers fermanı bunu açıkça göstermektedir:

Kral Artaserhas, Asya'daki şehirlerin, adalar arasında Klazomenai ve Kıbrıs'ın kendisine ait olmasını ve Lemnos, İmroz ve İskitler hariç, hem küçük hem de büyük diğer Yunan şehirlerinin özerk (Grekçe: αὐτονόμους) bırakılmasını ve bunların eskiden olduğu gibi Atinalılara ait olmasını adil buluyor. Ancak iki taraftan hangisi bu barışı kabul etmezse, bu anlaşmayı isteyenlerle birlikte, hem karadan hem denizden, gemilerle ve parayla onlara savaş açacağım.^[1]^[2]^[3]

İyonya ve Kıbrıs Perslere bırakılmış ve Atinalılar Ege'de yeni kazandıkları toprakları terk etmek zorunda kalmışlardır. Aynı derecede önemli olan, özerklik ısrarının savaştan doğan yeni bir siyasi deney olan Argos ve Korint'in birleşmesine son vermesiydi. Yunanlıların sympoliteia adını verdiği şeyde, iki şehir siyasi olarak birleşmiş ve tüm vatandaşlara ortak vatandaşlık verilmişti. Ayrılmaya zorlandılar ve Thebaililer'in Böotya Birliğini dağıtmaları istendi. Sadece Sparta'nın Peloponez Birliği ve helotları göz ardı edilmiştir, çünkü barışı yönetmekle sorumlu olan Spartalılar, bağımsızlık ilkesinin orada uygulanmasını istemiyorlardı.

Etkileri

Barış'ın en büyük etkisi, İyonya ve Ege'nin bazı bölgeleri üzerinde Pers kontrolünün yeniden tesis edilmesi olmuştur. 5. yüzyılda Delos Birliği tarafından Ege kıyılarından geri püskürtülen Persler, MÖ 431-404 yılları arasında yaşanan Peloponnesos Savaşı'nın sonlarından itibaren konumlarını yeniden kazanmaya başlamış ve artık Yunanistan'a şartları dikte edebilecek kadar güçlüydüler. Bu güçlü konumlarını Büyük İskender (h. MÖ 336 - MÖ 323) zamanına kadar koruyacaklardı. Mihail Gasparov'un Eğlence İçin Yunanistan (Занимательная Греция [ru]) adlı kitabında belirttiği gibi, "Artaserhas, Xerxes'in başarısız olduğu yerde başarılı olmuştu; Pers Kralı Yunanistan'da emirleri kendi emriymiş gibi veriyordu ve üstelik tek bir asker bile getirmiyordu." Kısacası, anlaşma Yunanistan'ı Pers egemenliği altına sokuyordu.^[4]^[5]

Will Durant'ın "Yunan tarihindeki bu en utanç verici olayı" olarak nitelendirdiği antlaşmanın ikinci bir etkisi,^[6] Büyük Kral tarafından uygulanan bir Yunan siyasi sisteminin tepesinde resmi bir konuma sahip olan Sparta'nın kurulmasıydı. Barışı korumak ve yürürlüğe koymak için yetkilerini kullanan Spartalılar, siyasi tehdit olarak algıladıkları polislere karşı bir dizi sefer başlatmışlardır. Yakın bir zamanda, Arkadya'daki Mantinea şehrini, kurucu köylerine dağıtılmaya zorladılar.^[7] En büyük müdahale, Büyük Kral'ın kararnamesinin özerklik ilkesini ihlal ettiği gerekçesiyle, MÖ 382'de kuzeydoğu Yunanistan'daki federalist Kalkidya Birliği'ni dağıtmak için yapılan bir seferdi. Oraya giderken, 383'te Spartalı komutan Phoebidas, Sparta yanlısı bir grup tarafından davet edilerek Teb Kadmeia'sını (Teb akropolü) ele geçirmiş ve bir Sparta garnizonu tarafından desteklenen Lakonofili bir oligarşi bırakmıştır; Sparta yanlısı Ksenofon bile bu eylemi ancak deliliğe bağlayabildi. Özerklik ilkesi, hegemonik bir gücün elinde esnek bir araç olduğunu kanıtladı.

Kral Barışı, Yunanistan'a barış getirmede başarılı olamamıştır. Pelopidas ve arkadaşları, 379'da Lakonist tiranları öldürerek Teb'i kurtardılar. Spartalıların MÖ 382-379 yılları arasında Olinthos'a karşı yürüttüğü seferden sonra, yeniden canlanan Atina deniz konfederasyonuyla genel savaşlar yeniden başladı (MÖ 378-371 Böotya Savaşı) ve sonraki yirmi yılın büyük bir bölümünde, barışı sağlamak için aralıklı girişimlerle devam etti. Ancak Ortak Barış fikri kalıcı oldu ve ilkinden biraz daha başarılı olan çok sayıda girişimde bulunuldu. Sparta'ya, kullanıldığında diğer devletleri çileden çıkaracağı kesin olan yetkiler veren antlaşmalar, kendi sonlarının tohumlarını ekmiş ve neredeyse sürekli bir savaş hali Yunanistan'da norm olmaya devam etmiştir.

Kaynakça

Özel

^ ^a ^b Ruzicka, Stephen (2012). Trouble in the West: Egypt and the Persian Empire, 525–332 BC (İngilizce). Oxford University Press, USA. s. 81. ISBN 9780199766628.
^ ^a ^b Tritle, Lawrence A. (2013). The Greek World in the Fourth Century: From the Fall of the Athenian Empire to the Successors of Alexander (İngilizce). Routledge. s. 164. ISBN 9781134524747.
^ Xenophon, Hellenica 5.1.31
^ Ertl, Alan (2007). The Political Economic Foundation of Democratic Capitalism: From Genesis to Maturation. Boca Raton: Brown Walker. s. 111. ISBN 978-1-59942-424-8. [...] the Treaty of Antalcidas in 387-6 B.C. had established a Persian suzerainty over Greece that persisted until the formation of the League of Corinth.
^ Tucker, Spencer (2010). A Global Chronology of Conflict. Santa Barbara, California: ABC-CLIO LLC. s. 52.
^ Durant, The Life of Greece 1939:461.
^ Simon Hornblower, in John Boardman, Jasper Griffin and Oswyn Murray, Greece and the Hellenistic World (Oxford)141.

Genel

Fine, John V.A. The Ancient Greeks: A Critical History (Harvard University Press, 1983) 0-674-03314-0
Xenophon (c. 1890s), Hellenica, Henry Graham Dakyns tarafından çevrildi – Vikikaynak vasıtasıyla

[SRI-1] Ruzicka, Stephen (2012). Trouble in the West: Egypt and the Persian Empire, 525–332 BC (İngilizce). Oxford University Press, USA. s. 81. ISBN 9780199766628.

[LAT-2] Tritle, Lawrence A. (2013). The Greek World in the Fourth Century: From the Fall of the Athenian Empire to the Successors of Alexander (İngilizce). Routledge. s. 164. ISBN 9781134524747.

[3] Xenophon, Hellenica 5.1.31

[4] Ertl, Alan (2007). The Political Economic Foundation of Democratic Capitalism: From Genesis to Maturation. Boca Raton: Brown Walker. s. 111. ISBN 978-1-59942-424-8. [...] the Treaty of Antalcidas in 387-6 B.C. had established a Persian suzerainty over Greece that persisted until the formation of the League of Corinth.

[5] Tucker, Spencer (2010). A Global Chronology of Conflict. Santa Barbara, California: ABC-CLIO LLC. s. 52.

[6] Durant, The Life of Greece 1939:461.

[7] Simon Hornblower, in John Boardman, Jasper Griffin and Oswyn Murray, Greece and the Hellenistic World (Oxford)141.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]