Güney Latin dilleri
| Güney Latin Güney Romen | |
|---|---|
| Coğrafi dağılım | Korsika, Sardunya, Roma Afrikası |
| Sınıflandırma | Hint-Avrupa
|
| Alt bölümler |
|
 Avrupa'daki Güney Latin grubunun bir parçası olarak Sardunya | |
Güney Latin veya Güney Romen dilleri, Latin dillerinin ana kollarından biridir.
Leonard (1980) ve Agard (1984) gibi dilbilimcilerin sınıflandırmalarına göre Güney Latin dil grubu; Sarduca, Korsikaca ve güneydeki Lukanca lehçelerinden oluşmaktadır.[1]
Bu teori evrensel olarak kabul görmekten çok uzaktadır. Hatta dilbilimcilerin çoğunluğu Korsikacayı (Galluraca ve Sassariceyi lehçeleri sayarak), Toskanca veya Merkez-Güney İtalyan lehçeleriyle ile yakından ilişkili görerek İtalo-Dalmaçya grubuna dahil etmektedir.[2][3][4][5][6][7] Çünkü adanın Orta Çağ'da önemli miktarda Toskanlaşması ve Afrika Latincesinin de soyunun tükenmesi, Sarducayı bu grubun geriye kalan tek üyesi yapmıştır.[8] Bazı önemli özellikler bakımından Sarducaya benzemesinden dolayı Güney Lukanca lehçeleri de bu grupta sınıflandırılabilirler.
Sınıflandırma
[değiştir | kaynağı değiştir]Güney Latin teorisini destekleyen Ethnologue ve Glottolog,[1][9] diller arasındaki yapısal farklılıklardan dolayı diğer dilbilimcilerin pek tercih etmediği aşağıdaki sınıflandırmayı önermekteler. Glottolog, Güney Lukanca ve Sardu-Korsikaca'yı Güney Latin'in grupları olarak alırken Ethnologue, Sardu-Korsikacayı Güney Latin ile eşdeğer kullanıyor.
Diğer türlü Korsikaca bir İtalo-Dalmaçya dili olarak sınıflandırılır. Galluraca -Sassarice gibi- ya Logudoro Sarducasından etkilenmiş bir (güney) Korsikaca lehçesi olarak ya da Korsikaca ile Sarduca arasında bir geçiş varyantı olarak sınıflandırılır. Ancak Korsikacanın güney lehçeleri ve Galluraca ile Sassarice, Sarduca benzeri ünlüler içermektedir.
Diğer sınıflandırmalar, soyu tükenmiş Afrika Latincesi grubunu da bu aile içerisine dahil eder. Roma İmparatorluğu resmi kurumlarının dağılmasından sonraki ilk yüzyıllarda halen Roma etki alanında bulunan Kuzey Afrika'daki nüfuslar tarafından konuşulduğu bilinen bu dil, Bizans İmparatorluğu yönetiminde gelişmiştir.
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]-
Sardunya'nın dilsel haritası -
Korsika ve Kuzey Sardunya'nın dilsel haritası -
Latinceden Sarduncaya ünlü değişimleri
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Subfamily: Southern Romance, Glottolog". 5 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ Guarnerio P.E. (1902). Il sardo e il còrso in una nuova classificazione delle lingue romanze. AGI 16. s. 491-516.
- ^ Tagliavini C. (1972). Le origini delle lingue neolatine. Bologna: Pàtron. s. 395.
- ^ Manlio Cortelazzo (1988). Gliederung der Sprachräume/Ripartizione dialettale, in Lexikon der Romanistischen Linguistik (LRL IV), edited by G. Holtus, M. Metzeltin e C. Schmitt, vol. IV, Tübingen, Niemeyer. s. 452.
- ^ Harris, Martin; Vincent, Nigel (1997), Romance Languages. London: Routlegde. 0-415-16417-6
- ^ "Corsica". Britannica. 29 Haziran 2023. 28 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ "Distribution of the Romance languages in Europe". Britannica.
- ^ «Sardinian is the only surviving Southern Romance language which was also spoken in former times on the island of Corsica and the Roman province of North Africa.» Georgina Ashworth (1977). World Minorities. 2. Quartermaine House. s. 109.
- ^ "Ethnologue report for Southern Romance". 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ "Sardo-Corsican". Glottolog. 14 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ "Corsican". Ethnologue. 18 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ "Sardinian". Ethnologue. 9 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ "Sardinian, Logudorese". Ethnologue. 24 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ "Sardinian, Campidanese". Ethnologue. 9 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Sardinian, Gallurese". Ethnologue. 6 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ "Sardinian, Sassarese". Ethnologue.
- ^ "South Lucanian". Glottolog. 12 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
