Batı İber dilleri

Batı İber
Batı İber-Romen, Batı İberya Latin
Batı İber; Batı İber-Romen, Batı İberya Latin
Coğrafi dağılım	İber Yarımadası, Latin Amerika, Afrika, İsrail, Filipinler, Doğu Timor, Paskalya Adası, Goa
Sınıflandırma	Hint-Avrupa İtalik Latin-Falisk Latince Latin/Romen İtalo-Batı Batı Latin İber-Romen Batı İber; ; ; ; ; ; ; ;
Alt bölümler	Asturleonca; •Asturyasça; •Kantabriyaca; •Leonca; •Mirandaca; Kastilyaca; •İspanyolca; •Yahudi İspanyolcası; •Extremaduraca; Galiçyaca-Portekizce; •Portekizce; •Yahudi Portekizcesi; •Galiçyaca; •Fala; Navarra-Aragonca; •Aragonca; •Navarraca; •Riojaca;
	İber Yarımadası'ndaki diller; Batı İber-Romen: Aragonca Asturleonca (Mirandaca dahil) Galiçyaca Portekizce Fala Extremaduraca Barrancosça İspanyolca Oksitan-Romen: Katalanca (Valensiyaca dahil) Oksitanca Hint-Avrupa olmayanlar: Baskça (izole dil)

Batı İber veya Batı İber-Romen dilleri; Kastilya dillerini (İspanyolca, Ladino), Asturleoncayı (Asturyasça, Leonca, Mirandaca, Extremaduraca (bazen), Kantabriyaca),^[1]^[2] Navarra-Aragoncayı ve Galiçya-Portekizcenin torun dillerini içeren bir İber-Romen dilleri koludur.

Batı İber dilleri, birkaç yüzyıl öncesine kadar İber Yarımadasının batı, orta ve güney kısımlarını kaplayan ve Baskça ile Katalanca konuşan bölgeleri dışarıda bırakan bölgede bir lehçe sürekliliği içerisindeydiler. Bazı bölgelerde halen daha bu durum söz konusuyken (özellikle de yarımadanın kuzeyinde) dillerin sosyopolitik tarihlerinin farklılaşmasından ötürü (erken 12. yy'da Portekiz'in bağımsızlaşması, geç 15. yy'da İspanya'nın Kastilyacayı tercih eden Katolik hükümdarlar altında birleşmesi) İspanyolca ve Portekizce, birbirinden ayrışmaya devam ederek kardeş dillerinden daha yaygın olmaya ve hatta onların yerine geçmeye başlamıştır.

Galiçyaca-Portekizce ve Asturleonca gruplarının modern üyelerinin dil mi lehçe mi olduğu konusunda anlaşmazlıklar bulunmaktadır. Yaygın ama tartışmalı bir sınıflandırma Portekizce ve Galiçyaca -ve aynı şekilde Asturyasça, Leonca ve Mirandaca- ayrı dillerdir demektedir. UNESCO'ya göre Kantabriyaca ve Estremaduraca Leoncanın eş-lehçeleri, ISO kodlarına göreyse Extremaduraca, Kastilyaca lehçesidir.

Papiamento; Portekizce, Yahudi-Portekizcesi ve İspanyolcadan türediği düşünülen ve Hollanda Karayipleri'nde konuşulan bir Batı İber kreol dilidir.

Sınıflandırma

Kalın yazı dil ailesini/grubunu, hançer (†) ölü dilleri göserir.

Batı İber
- Asturleonca
- Kastilyaca
- Galiçyaca-Portekizce
- Pirene–Mozarapça
  - †Mozarapça
  - Navarra-Aragonca

Notlar

^ ^a ^b Extremaduraca bazen bir Asturleonca lehçesi, bazen de bir Kastilyaca lehçesi olarak görülür.

Kaynakça

^ Menéndez Pidal, R (2006) [1906]. El dialecto Leonés. León: El Buho Viajero. ISBN 84-933781-6-X.
^ UNESCO Interactive Atlas of the World’s Languages in Danger 28 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., where Cantabrian is listed in the Astur-Leonese linguistic group.

[Extremaduraca-3] Extremaduraca bazen bir Asturleonca lehçesi, bazen de bir Kastilyaca lehçesi olarak görülür.

[1] Menéndez Pidal, R (2006) [1906]. El dialecto Leonés. León: El Buho Viajero. ISBN 84-933781-6-X.

[unesco-2] UNESCO Interactive Atlas of the World’s Languages in Danger 28 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., where Cantabrian is listed in the Astur-Leonese linguistic group.

[1]

[2]

[a]