Uğrak, Pazar
| Uğrak | |
|---|---|
 | |
 Rize'nin konumu | |
  Uğrak Uğrak'ın Rize'deki konumu | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Rize |
| İlçe | Pazar |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[3] İhtiyar heyeti[3] |
| Rakım | 508 m |
| Nüfus (2020) | |
| • Toplam | 113 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0464 |
| İl plaka kodu | 53 |
| Posta kodu | 53340 |
Uğrak, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Uğrak köyünün eski adı Çingiti’dir.[4] 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca kaynakta Çingit (چینكیت) olarak geçer.[5][6]
Çingiti köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.[7]
Çingiti köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Hemşin nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu, 31 hanede yaşayan 115 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 50 inek, 4 öküz ve 1 at kaydedilmiştir.[8]
Çingiti köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesinde yaptığı araştırma gezisi notlarında Gürcüce Çingiti (ჩინგითი) ve Rusça Çingit (Чингит) şeklinde not ettiği köyde, 53 hanede 418 kişinin yaşadığını yazmıştır.[9]
Çingit köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının Hemşin nahiyesine bağlıydı.[6] 1935 genel nüfus sayımında “Çingit” şeklinde yazılan köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 465 kişiden oluşuyordu.[10] Çingiti veya Çingit Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Uğrak olarak değiştirilmiştir.[11] 1965 genel nüfus sayımında Uğrak köyünün nüfusu 420 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 179 kişi okuma yazma biliyordu.[12]
Köyde 1799 yılına tarihlenen bir cami bulunmaktadır.[13]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Köy; Rize il merkezine 51 km, Pazar ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.[14]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre köy nüfus verileri | |
|---|---|
| 2020 | 113[2] |
| 2019 | 118[2] |
| 2018 | 118[2] |
| 2017 | 107[2] |
| 2016 | 113[2] |
| 2015 | 111[2] |
| 2014 | 118[2] |
| 2013 | 119[2] |
| 2012 | 103[2] |
| 2011 | 92[2] |
| 2010 | 82[2] |
| 2009 | 66[2] |
| 2008 | 59[2] |
| 2007 | 47[2] |
| 2000 | 106[14] |
| 1990 | 175[14] |
| 1985 | 260[14] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Ugrak, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 21 Aralık 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2020.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Rize Pazar Uğrak Köyü Nüfusu". Nufusune.com. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2020.
- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 105, ISBN 978-605-89094-0-3
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 376, ISBN 9789157871117.
- ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 620.
- ^ ,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua, Tiflis, 2006, s. 22. 19 Haziran 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 99940-61-43-7
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 377, ISBN 9789157871117.
- ^ "İoseb Kipşidze, "Çaneti'de Yolculuk" (ჭანეთში მოგზაურება), მოამბე / Bulletin, I. Cilt, Tiflis, 1937, s. 171". 26 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2025.
- ^ 1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 90.
- ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 635.
- ^ "1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 527" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Mayıs 2025.
- ^ Hüseyin Saraç. "Atina Kazası". academia.edu. 25 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2022.
- ^ a b c d "Uğrak Köyü". YerelNet.org.tr. 5 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2018.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Köyün web sitesi 4 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Uğrak, Pazar için uzaydan görüntü siteleri: Google, Yahoo, Microsoft