Örnek, Pazar
| Örnek | |
|---|---|
 | |
 Rize'nin konumu | |
  Örnek Örnek'in Rize'deki konumu | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Rize |
| İlçe | Pazar |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[3] İhtiyar heyeti[3] |
| Rakım | 313 m |
| Nüfus (2020) | |
| • Toplam | 262 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0464 |
| İl plaka kodu | 53 |
| Posta kodu | 53340 |
Örnek, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Örnek köyünün eski adı Venek veya Veneği'dir.[4] 1876 Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Venek (ونك) şeklinde geçer.[5][6] Melyat Deresi, bu köye bağlı olarak Venek Deresi veya Venek Tzari (ვენექ-წარი ) olarak da bilinir. Venek köyü, bu derenin sağ kıyısında yer alır.[7]
Venek veya Veneği köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir.[8]
Venek veya Veneği köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu, 19 hanede yaşayan 80 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 99 koyun, 82 keçi, 50 inek ve 8 öküz kaydedilmiştir.[9]
Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında Venek'ten, Atina kazasının batısında, iç kesimlerdeki köylerden biri olarak söz etmiştir.[10] Venek köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinin notlarında Gürcüce ve Rusça Venek (ვენექ ve Венек) şeklinde not ettiği köyde 73 hanede 343 kişinin yaşadığını, bu nüfusun bir kısmının Lazca konuştuğunu yazmıştır.[11]
Venek veya Veneği köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.[6] 1935 genel nüfus sayımında, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü ve nüfusu 423 kişiden oluşuyordu.[12] Venek Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Örnek olarak değiştirilmiştir.[13] 1965 genel nüfus sayımında Örnek köyünün nüfusu 471 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 150 kişi okuma yazma biliyordu.[14]
Köyde 1870 yılında inşa edilmiş bir cami bulunmaktadır.[15]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Köy; Rize il merkezine 34 km, Pazar ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır.[16]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre köy nüfus verileri | |
|---|---|
| 2020 | 262[2] |
| 2019 | 259[2] |
| 2018 | 273[2] |
| 2017 | 287[2] |
| 2016 | 288[2] |
| 2015 | 301[2] |
| 2014 | 286[2] |
| 2013 | 300[2] |
| 2012 | 276[2] |
| 2011 | 276[2] |
| 2010 | 266[2] |
| 2009 | 268[2] |
| 2008 | 252[2] |
| 2007 | 240[2] |
| 2000 | 368[16] |
| 1990 | 479[16] |
| 1985 | 579[16] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Ornek, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 25 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2020.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Rize Pazar Örnek Köyü Nüfusu". Nufusune.com. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2020.
- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 124, ISBN 978-605-89094-0-3
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 370, ISBN 9789157871117.
- ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619.
- ^ "İuri Siharulidze, Çaneti / Lazeti (ჭანეთი / ლაზეთი), II. cilt, Batum, 1979, s. 25". 16 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2025.
- ^ ,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua, Tiflis, 2006, s. 22. 19 Haziran 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 99940-61-43-7
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 371, ISBN 9789157871117.
- ^ Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 70, ISBN 9786055753634.
- ^ "İoseb Kipşidze, "Çaneti'de Yolculuk" (ჭანეთში მოგზაურება), მოამბე / Bulletin, I. Cilt, Tiflis, 1937, s. 157, 169". 26 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2025.
- ^ 1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 379.
- ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 777.
- ^ "1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 527" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Mayıs 2025.
- ^ "Örnek Köyü Camii". karadeniz.gov.tr. 5 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2022.
- ^ a b c d "Örnek Köyü". YerelNet.org.tr. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2018.