Ortayol, Pazar
| Ortayol | |
|---|---|
 | |
 Rize'nin konumu | |
  Ortayol Ortayol'un Rize'deki konumu | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Rize |
| İlçe | Pazar |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[3] İhtiyar heyeti[3] |
| Rakım | 508 m |
| Nüfus (2020) | |
| • Toplam | 156 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0464 |
| İl plaka kodu | 53 |
| Posta kodu | 53340 |
Ortayol, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Ortayol köyün eski adı Meleskuri’dir.[4][5] Lazca bir yer adı olan Meleskuri (მელესკური), “mele” (karşı) ve “skuri” (dere) kelimelerinden oluşur ve “karşı dere” anlamına gelir.[6] 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Meleskur (ملسكور) şeklinde geçer.[7][8]
Meleskuri köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir.[9]
Meleskuri köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Hemşin nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu, 32 hanede yaşayan 148 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 50 koyun, 80 keçi, 50 inek, 4 öküz ve 1 at kaydedilmiştir.[10]
Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında köyün adını Meleskur şeklinde yazmış, köye Hemşinlilerin yerleşmiş olduğunu belirtmiş ve Meleskur Deresi'nden de Meleskur Tzari (მელესკურ წარი) olarak söz etmiştir.[11] Meleskur köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır.
Meleskuri köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının Hemşin nahiyesine bağlıydı.[8] 1935 genel nüfus sayımında “Meleskür” şeklinde yazılan köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 434 kişiden oluşuyordu.[12] Meleskur Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Ortayol olarak değiştirilmiştir.[13] 1965 genel nüfus sayımında Ortayol köyünün nüfusu 515 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 213 kişi okuma yazma biliyordu.[14]
Köyde Ortayol Köprüsü ve 1899 yılında inşa edilmiş bir cami bulunmaktadır.[15]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Köy; Rize il merkezine 50 km, Pazar ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.[16] Köyde Paşakinalar Mevki, Haşıoğlu Mevkii ve Pirimoğlu Mahalleleri bulunmaktadır.
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre köy nüfus verileri | |
|---|---|
| 2020 | 156[2] |
| 2019 | 151[2] |
| 2018 | 148[2] |
| 2017 | 115[2] |
| 2016 | 120[2] |
| 2015 | 121[2] |
| 2014 | 129[2] |
| 2013 | 126[2] |
| 2012 | 120[2] |
| 2011 | 121[2] |
| 2010 | 119[2] |
| 2009 | 140[2] |
| 2008 | 125[2] |
| 2007 | 108[2] |
| 2000 | 169[16] |
| 1990 | 244[16] |
| 1985 | 311[16] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Ortayol, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 24 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2020.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Rize Pazar Ortayol Köyü Nüfusu". Nufusune.com. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2020.
- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ "İuri Siharulidze, Çaneti / Lazeti (ჭანეთი / ლაზეთი), II. cilt, Batum, 1979, s. 8". 16 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2025.
- ^ İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 272, ISBN 978-605-89094-0-3
- ^ Ali Tandilava, ლაზური ლექსიკონი (Lazca Sözlük)
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 376, ISBN 9789157871117.
- ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 620.
- ^ ,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua, Tiflis, 2006, s. 22. 19 Haziran 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 99940-61-43-7
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 377, ISBN 9789157871117.
- ^ Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 41, 71, ISBN 9786055753634.
- ^ 1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 277.
- ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 721.
- ^ "1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 527" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Mayıs 2025.
- ^ "Ortayol Köyü Camii". karadeniz.gov.tr. 5 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2022.
- ^ a b c d "Ortayol Köyü". YerelNet.org.tr. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2018.