Ortaköy, İspir
| Ortaköy | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Ortaköy Ortaköy'ün Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°25′14″N 41°01′59″E / 40.4206°K 41.0331°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | İspir |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 2300 m |
| Nüfus | 42 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25902 |
Ortaköy, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Ortaköy'ün eski adı Girans veya Kırans'tır. Nitekim 1835 tarihli nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kırans (قرانس) olarak geçer.[5][6] Gürcüce kaynaklarda ise Giransi (გირანსი) şeklinde yazılmıştır.[7]
Girans köyü, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde bulunan Speri bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1549 tarihli Gürcistan seferiyle Gürcülerden ele geçirmiştir.
Kırans veya Girans köyünde 1835 tarihli nüfus sayımına göre köyde 16 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 32 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.[5] 1896 sayımında ise köyde 57 erkek kaydedilmiştir.[8]
Kırans veya Girans köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin İspir kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.[6] 1940 genel nüfus sayımında "Kırans" şeklinde yazılmış olan bu yerleşim aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 147 kişiden oluşuyordu.[9] Kırans veya Girans Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Ortaköy olarak değiştirilmiştir.[10] 1965 genel nüfus sayımında Ortaköy'de 201 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 2 kişi okuma yazma biliyordu.[11]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[12]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 159 km, İspir ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.[13] Mahalle, İspir'in güneyinde olup, Demirkaya Mahallesi üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.[14]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2021 | 42[2] |
| 2020 | 42[2] |
| 2019 | 35[2] |
| 2018 | 41[2] |
| 2017 | 33[2] |
| 2016 | 40[2] |
| 2015 | 46[2] |
| 2014 | 57[2] |
| 2013 | 55[2] |
| 2012 | 46[3] |
| 2011 | 53[3] |
| 2010 | 55[3] |
| 2009 | 54[3] |
| 2008 | 56[3] |
| 2007 | 52[3] |
| 2000 | 107[3] |
| 1990 | 140[15] |
| 1985 | 182[16] |
| 1965 | 210[17] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j "Erzurum İspir Ortaköy Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 16 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Ortakoy, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 1 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2023.
- ^ a b Yunus Özger, "XIX. Yüzyılın İlk Yarısında İspir ve Köylerinin Nüfusu", Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı 34, Erzurum 2007.
- ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 221.
- ^ 2018 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2018 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2019, s 8. 31 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-978-9941-9639-1-9
- ^ ""19. Yüzyılın Son Çeyreğinde İspir Kazasının İdari Yapısı ve Nüfusu" Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 53, Aralık 2014, S:57, İskender Yılmaz". 14 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2016.
- ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 244.
- ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 700.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 255.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "XXX Mahallesi". YerelNet.org.tr. 8 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.