Köprüköy, İspir
| Köprüköy | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Köprüköy Köprüköy'ün Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°25′48″N 40°58′33″E / 40.43°K 40.9758°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | İspir |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 1532 m |
| Nüfus | 239 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25902 |
Köprüköy, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Köprüköy'ün eski adı Hortik'tir. Gürcüce kaynaklarda Hortiki (ხორტიკი) şeklinde geçer.[5] Bu yer adı 1642 tarihli Osmanlı avarız defterinde "Hortih" şeklinde yazılmış veya Osmanlıca yazılışı bu şekilde okunmuştur.[6] 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise bu yer adı Hortik (خورتیك) olarak kaydedilmiştir.[7]
Hortik köyü, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde bulunan Speri bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1549 tarihli Gürcistan seferiyle Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köy yerleşiminin 1,7 kilometre güneyinde varlığı bilinen kilise bu dönemden kalmış olabilir.[5]
Hotik, 1642 tarihli avarız defterinde İspir Kazası'nın merkez nahiyesine bağlı bir köydü ve nüfusu, 1'i Müslüman ve 2'si Hristiyan olmak üzere 3 haneden (yaklaşık 15 kişi) oluşuyordu. Köyde ayrıca 2 kale koruyucusu bulunuyordu.[8] 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında köyde 128 erkek nüfusu tespit edilmiştir.[9]
Hortik köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre, Erzurum vilayetinin İspir kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.[10] 1940 genel nüfus sayımında Hortik şeklinde yazılmış olan bu yerleşim aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 536 kişiden oluşuyordu.[11] Hortik Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Köprüköy şeklinde değiştirilmiştir.[12] 1965 genel nüfus sayımında Köprüköy'de 870 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 240 kişi okuma yazma biliyordu.[13]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[14]
Köprüköy'ün 1,7 kilometre güneyindeki kilisenin kalıntıları 2016 yılına değin varlığını koruyordu. Ancak söz konusu sene yol yapım çalışması sırasında bu kalıntılar ortadan kaldırılmıştır.[5]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 142 km, İspir ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.[15] Mahalle, İspir'in güneybatısında olup, 25.83 numaralı il yolu üzerindedir. 2023 yılında bu güzergahtaki yeni Rize-Erzurum yolu yapımı sürmektedir.[16]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2021 | 239[2] |
| 2020 | 247[2] |
| 2019 | 260[2] |
| 2018 | 263[2] |
| 2017 | 234[2] |
| 2016 | 263[2] |
| 2015 | 290[2] |
| 2014 | 326[2] |
| 2013 | 307[2] |
| 2012 | 295[3] |
| 2011 | 338[3] |
| 2010 | 318[3] |
| 2009 | 284[3] |
| 2008 | 269[3] |
| 2007 | 225[3] |
| 2000 | 499[3] |
| 1990 | 702[17] |
| 1985 | 844[18] |
| 1965 | 870[19] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j "Erzurum İspir Köprüköy Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 16 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Koprukoy, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 23 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2023.
- ^ a b c 2018 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2018 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2019, s 7. 31 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-978-9941-9639-1-9
- ^ "İbrahim Etem Çakır, "1642 Tarihli Avârız Defterine Göre İspir Sancağı", Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt:2, Sayı: 8, Yıl: 2009" (PDF). 31 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Eylül 2016.
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 221.
- ^ Çakır, İ.E., 1642 Tarihli Avârız Defterine Göre İspir Sancağı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt:2, Sayı:8, Yıl:2009. URL:http://www.sosyalarastirmalar.com/cilt2/sayi8pdf/cakir_ibrahim.pdf 31 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Erişim: 2016-09-10
- ^ Yılmaz, İ., 19. Yüzyılın Son Çeyreğinde İspir Kazasının İdari Yapısı ve Nüfusu. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 53,, S:59, Aralık 2014. URL:http://e-dergi.atauni.edu.tr/ataunisosbd/article/viewFile/5000157909/5000142377 14 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Erişim: 2016-09-10
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 222.
- ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 244.
- ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 678.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 255.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Köprüköy Mahallesi". YerelNet.org.tr. 10 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.