Küçük İskender
| Küçük İskender | |
|---|---|
| Doğum | Derman İskender Över 28 Mayıs 1964 İstanbul, Türkiye |
| Ölüm | 3 Temmuz 2019 (55 yaşında) Beykoz, İstanbul |
| Defin yeri | Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul |
| Takma ad | Küçük İskender |
| Meslek | Şair, eleştirmen, oyuncu |
| İkamet | İstanbul |
| Vatandaşlık | Türkiye |
| Dönem | Cumhuriyet dönemi |
| Tür | Şiir, roman, derleme, günce |
| Önemli ödülleri | 2000-Orhon Murat Arıburnu Şiir Ödülü 2006-Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü 2014-Erdal Öz Edebiyat Ödülü 2017-Necatigil Şiir Ödülü 2018-Yunus Nadi Şiir Ödülü |
| Etkin yılları | 1985-2019 |
Derman İskender Över veya bilinen adıyla Küçük İskender (28 Mayıs 1964, İstanbul - 3 Temmuz 2019, Beykoz), Türk şair, eleştirmen ve oyuncudur.[1]
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]1964 yılında İstanbul'da doğdu.[2] Kabataş Erkek Lisesini bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesine girdi, son sınıfında okulu bıraktı. Ardından İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümüne girdi, 3 yıl sonra bıraktı. 1980'li yıllardan başlayarak ölene kadar çeşitli dergilerde şiirler, eleştiriler, denemeler yazdı. İlk şiiri Milliyet Genç Sanat dergisinde, İskender Över ismiyle çıktı. Profesyonel olarak 1985'te Adam Sanat dergisinde şiirleri yayımlanmaya başladı.
Kimi çıkan antolojilerde şiirleri basıldı. Kanada'da çıkan Descant adlı edebiyat dergisinin Türkiye özel sayısında, ABD'de ise Murat Nemet-Nejat'ın 'eda' kavramında yoğunlaştığı Türk şairleri antolojisinde kendine yer buldu. İtalya'da düzenlenen Avrupalı Genç Şairler Yarışması'nda (La Giovane Poseia D'europa Nel 1999) ilk ona girdi ve şiirleri bu şairlerle kitaplaştırıldı.
2000 yılında Orhon Murat Arıburnu Ödülleri'nde Bir Çift Siyah Deri Eldiven adlı şiir kitabıyla birincilik aldı. 2001 yılında Almanya'da, 2002 yılında Hollanda'da çeşitli şehirlerdeki etkinliklerde, 2005'te Avusturya'da, 2007'de Makedonya'da, 2008'de İsveç'te konuşmacı olarak ve şiir performanslarıyla kendini dile getirdi. 2003 yılında Berlin'de düzenlenen İlk Türk Eşcinseller Kongresi'nde bu konudaki bildirisini okudu. 2004'te New York'ta ve Kuzey Carolina'da üniversitelerde konuşma yaptı ve tek kişilik okuma gecelerine konuk oldu. 2006'da İskender'i Ben Öldürmedim adlı şiir kitabıyla Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü'nü kazandı. 2014'te 7.si verilen Erdal Öz Edebiyat Ödülü Küçük İskender'e verildi. Jüri ödülün gerekçesini “Türk Şiiri’ne getirdiği özgün soluk ve şiir dilinin geliştirilmesinin yanı sıra otuz yıl boyunca tavrındaki tutarlılık” olarak özetledi.[3] 2017'de Necatigil Şiir Ödülü’nü aldı. Seçici kurul "Küçük İskender, ilk kitabı Gözlerim Sığmıyor Yüzüme'den başlayarak günümüz şiirine yeni bir söyleyiş, yeni bir soluk kazandırdı. Çağdaş Türk şiirinin birikimlerini dilde ve anlatımda yeni yaklaşımlarla zenginleştirdi. Günümüz toplumunun farklı kesimlerinin yaşam kültürlerini şiir diline taşıdı. Mayıs Giremez, Küçük İskender'in otuz yıllık şiir birikiminin parlak bir örneği olmasının yanında, günümüz şiirini yücelten özellikleriyle de ödüle değer bulundu." açıklamasını yaptı.[4]
2018 yılında Ölen Sevgilimin Şiir Defteri kitabı ile Yunus Nadi Şiir Ödülü kazandı.[5]
2018'de akciğer kanseri teşhisi[6][7] konan sanatçı bir süredir Bodrum'daki evinde istirahatte idi. İstanbul, Beykoz Paşabahçe Devlet Hastanesi'nde yoğun bakımda tedavisi süren Küçük İskender 3 Temmuz 2019'da, gece saatlerinde öldü.[8]
Kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]İstanbul'da Türkiye'nin en önemli müzik odakları olan Baba Zula, Rashit, Teoman, Nejat Yavaşoğulları, Gripin, Hayko Cepkin, Zakkum, Harun Tekin, Derya Köroğlu, Mabel Matiz, Can Bonomo, Model, Flört, Cemiyette Pişiyorum yine edebiyat ve sinema dünyasından Orhan Alkaya, Mustafa Altıoklar, Şenol Erdoğan, Pelin Batu, Haydar Ergülen, Arif Damar, Lale Müldür, Enver Ercan gibi isimlerle aynı sahneyi paylaştı. Küçük İskender ayrıca genç şairlerle birlikte Beyoğlu başta olmak üzere Ankara, İzmir, İzmit, Zonguldak, Elazığ, Tekirdağ, Edirne, Gaziantep, Milas, Seferihisar, Gümüşlük, Bodrum, Bolu, Kırşehir, Lefkoşa gibi birçok farklı yerde performans geceleri yapmıştır.
Oyunculuk
[değiştir | kaynağı değiştir]Küçük İskender, Mustafa Altıoklar'ın yönettiği iki filmde de oynamıştır: 1997 yapımı Ağır Roman ve 2002 yapımı O Şimdi Asker.
Kitapları
[değiştir | kaynağı değiştir]Kitapların şu anki yayınevleri ve basıldıkları ilk tarih dikkate alınmıştır.
Şiir[değiştir | kaynağı değiştir]
|
Serbest Metinler[değiştir | kaynağı değiştir]
Roman[değiştir | kaynağı değiştir]
Özel Derlemeler[değiştir | kaynağı değiştir]
Günce[değiştir | kaynağı değiştir]
Eserleri Üzerine Çalışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]
|
Hakkındaki yazılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Ölü evindeki çılgın eğlence Can Sever'in Küçük İskender'in şiir kitabıyla ilgili yazısı
- Şiir Dinletileri Küçük İskender'in şiir dinletileri
- Salih Alexander Wolter: Erinnerung an küçük iskender. In: Das Sternbild des Matrosen lesen. Schwules Leben - schwule Literatur. Gießen 2020: Psychosozial-Verlag. pp. 113–116. ISBN 978-3-8379-3012-2
- [1]23 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Küçük İskender Kitabı'nın Anlamı" Murat Esmer'in yazısı.
Ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2000 - Orhon Murat Arıburnu Ödülleri (Bir Çift Siyah Deri Eldiven adlı şiir kitabıyla birincilik) [9]
- 2006 - Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü (İskender'i Ben Öldürmedim kitabi ile) [10][11]
- 2014 - Erdal Öz Edebiyat Ödülü [12]
- 2017 - Necatigil Şiir Ödülü (Mayıs Giremez kitabı ile) [13]
- 2018 - Yunus Nadi Ödülleri - Şiir Ödülü (Ölen Sevgilimin Şiir Defteri kitabı ile) [5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]
|
Vikisöz'de alıntılar |
- ^ "Küçük İskender yaşamını yitirdi!" (Habertürk). haberturk.com. 3 Temmuz 2019. 3 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2019.
- ^ Soysal, İlhami (Eylül 2009). 20. Yüzyıl Türk Şiiri Antolojisi (11. bas.). bilgi yayınevi. s. 564. ISBN 975-494-022-3.
- ^ "Erdal Öz Edebiyat Ödülü Küçük İskender'in!". milliyet.com.tr. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ "2017 Yılı Necatigil Şiir Ödülü". necatigil.com. 6 Nisan 2017. 6 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından (BASIN DUYURUSU) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2019.
- ^ a b "2018 Yunus Nadi Ödülleri açıklandı". Sözcü. 31 Temmuz 2018. 23 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.
- ^ "küçük İskender'den sevenlerine mesaj". cumhuriyet.com.tr. Cumhuriyet Gazetesi. 1 Temmuz 2018. 5 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2019.
- ^ "Şair Küçük İskender'e kanser teşhisi konuldu". evrensel. 28 Haziran 2018.
- ^ "Şair küçük İskender hayatını kaybetti". birgun.net. Birgün. 3 Temmuz 2019. 5 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2019.
- ^ "Orhon Murat Arıburnu Ödülleri". Edebiyatla.com. 12 Kasım 2024 tarihinde [httpss://www.edebiyatla.com/gunce/orhon-murat-ariburnu-odulleri-301712 kaynağından] arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.
- ^ HIZLAN, Doğan (9 Ağustos 2006). "1. Anday Şiir Ödülü küçük İskender'in". Hürriyet. 21 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.
- ^ "Melih Cevdet Anday Ödülü Küçük İskender'in oldu". 23 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.
- ^ "Erdal Öz Ödülü küçük İskender'in". bianet.org. 23 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.
- ^ Duvar, Gazete (4 Temmuz 2017). "Necatigil Şiir Ödülü, küçük İskender'e verildi". 23 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.
| Otorite kontrolü |
|
|---|
- Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
- 1964 doğumlular
- 2019'da ölenler
- İstanbul ili doğumlu yazarlar
- LGBT şairler
- Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü sahipleri
- Türk LGBT yazarlar
- Türk mizah yazarları
- İstanbul ilinde kanserden ölenler
- Yunus Nadi Ödülü sahipleri
- 20. yüzyıl Türk şairleri
- 21. yüzyıl Türk şairleri
- Erdal Öz Edebiyat Ödülü sahipleri
- Kabataş Erkek Lisesinde öğrenim görenler
- İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde öğrenim görenler
- İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğrenim görenler