Cezayir başbakanı
 | Bu maddedeki bilgilerin doğrulanabilmesi için ek kaynaklar gerekli. (Aralık 2016) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
| Cezayir Halk Demokratik Cumhuriyeti Birinci Bakanı | |
|---|---|
| Arapça: الوزير الأول للجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية | |
 | |
| Cezayir hükûmeti | |
| Ünvan | Sayın Başbakan (gayriresmi) Ekselansları (diplomatik) |
| Statü | Hükûmet başkanı |
| Rapor verilen | Cumhurbaşkanı |
| Resmî ikamet | Hükûmet Sarayı, Cezayir, Cezayir |
| Atayan | Cezayir cumhurbaşkanı |
| Görev süresi | Yok |
| Kurucu belge | Cezayir Anayasası |
| İlk sahibi | Ahmed bin Bella |
| Oluşum | 27 Eylül 1962 |
| Maaş | د.ج 500.000/US$ 2.358 aylık[2] |
| İnternet sitesi | premier-ministre.gov.dz |
.svg) |
|---|
 Afrika Birliği Üye Devleti Arap Birliği Üye Devleti |
Cezayir başbakanı veya resmi adıyla Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Birinci Bakanı (Arapça: الوزير الأول للجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية), Cezayir hükûmetinin başkanıdır. Başbakan, Cezayir cumhurbaşkanı tarafından, başbakanın önerdiği diğer bakanlar ve hükûmet üyeleriyle birlikte atanır. Ulusal Halk Meclisi, yeni hükûmetin yasama programını onaylamalıdır, aksi takdirde Meclis feshedilir ve başbakan istifa etmek zorundadır.
Bir başbakanın yönetimde kalacağı sürenin anayasal sınırı yoktur. En uzun süre görev yapan başbakan, 8 Mart 1979'dan 22 Ocak 1984'e kadar Cumhurbaşkanı Şadli Bencedid'in altında görev yapan Muhammed bin Ahmed Abdülgani'ydi. Makamın kaldırıldığı 1963'ten bu yana ilk başbakan olarak görev yapmıştı.
Sifi Ghrieb, 14 Eylül 2025 tarihinden beri başbakan olarak görev yapmaktadır.[3]
Rol ve anayasa
[değiştir | kaynağı değiştir]Başbakan unvanı, 1962'deki bağımsızlıktan bu yana şu şekilde gelişmiştir:
- Hükûmet Başkanı: 27 Eylül 1962 - 15 Eylül 1963
- Başbakan: 8 Mart 1979 - 5 Kasım 1988
- Hükûmet Başkanı: 5 Kasım 1988 - 12 Kasım 2008
- Başbakan: 12 Kasım 2008 - 30 Aralık 2020
- Başbakan veya Hükûmet Başkanı: 30 Aralık 2020 - günümüz
1962 Anayasa Meclisi, anayasanın kabul edilmesine kadar bir hükûmet başkanı, Konsey Başkanı atamaya karar verdi. 1963 Anayasası'nda başbakanlık makamı yer almamaktadır.
1976 Anayasası'nda bu pozisyon isteğe bağlıdır ve Huari Bumedyen'in cumhurbaşkanlığı döneminde atanmamıştır. 1988 anayasa değişikliğinden itibaren bu pozisyon sadece Hükûmet Başkanı olarak anılmaya başlanmıştır.
2008 yılında yapılan anayasa değişikliği sırasında, cumhurbaşkanı tarafından atanan bir başbakanın görevinden tekrar söz edildi.
Son olarak, 2020 anayasa değişikliği, cumhurbaşkanına karşı parlamento çoğunluğu olması durumunda hükûmet başkanının, parlamentoya karşı cumhurbaşkanlığı çoğunluğu olması durumunda ise başbakanın atanmasını öngörmektedir.
Görev süresi
[değiştir | kaynağı değiştir]Başbakan veya hükûmet başkanı, diğer hükümet üyeleri gibi cumhurbaşkanı tarafından atanır. Önce kabineye atanır, ardından boş olan hükümet pozisyonları için adaylar önerirler.
Giden hükûmet istifa etmemişse yeni başbakan yeni bir hükûmet kurmakla görevlendirilmez.
Ulusal Halk Meclisi, başbakanın genel politika beyanını onaylamalıdır, aksi takdirde görevlerinden alınabilirler.
Başbakanın görev süresine ilişkin anayasal bir sınırlama yoktur. Muhammed bin Ahmed Abdülgani, 1979'dan 1984'e kadar yaklaşık beş yıl boyunca aralıksız olarak görev yapmıştır. Ancak, 2005 yılından bu yana Ahmed Uyahya, 1995-1998, 2003-2006, 2008-2012 ve 2017-2019 yılları arasında toplam on yıl başbakanlık görevini yürüterek en uzun süre görevde kalan kişi rekorunu elinde tutmaktadır. Ayrıca, bu görevi birden fazla kez üstlenen tek kişidir.
İkamet
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Chafai, Mohamed (28 Ağustos 2025). "President Tebboune terminates duties of Nadir Larbaoui, appoints Sifi Ghrieb as acting prime minister" (İngilizce). Algeria Press Service. 28 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2025.
- ^ "Algeria: what are the real salaries of its leaders?". Jeune Afrique (Fransızca). 10 Nisan 2020. 28 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2022.
- ^ Chafai, Mohamed (28 Ağustos 2025). "President Tebboune terminates duties of Nadir Larbaoui, appoints Sifi Ghrieb as acting prime minister" (İngilizce). Algeria Press Service. 28 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2025.
