Lübnan başbakanı
| Lübnan Bakanlar Kurulu Başkanı | |
|---|---|
 Lübnan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Başkanlığı Logosu | |
| Ünvan | Ekselansları |
| Üyelik | Bakanlar Kurulu |
| Resmî ikamet | Grand Serail, Beyrut |
| Atayan | Cumhurbaşkanı |
| Görev süresi | 4 yıl (maksimum)[a] |
| İlk sahibi | Auguste Edib Paşa 31 Mayıs 1926 |
| Oluşum | Lübnan Anayasası 23 Mayıs 1926 |
| Maaş | Yıllık 212.844.000 LL[1] |
| İnternet sitesi | Lübnan Hükümeti İnternet Sitesi |
 |
|---|
|
|
Resmi olarak Bakanlar Kurulu başkanı adına sahip Lübnan başbakanı, Lübnan'ın hükûmet başkanı ve Bakanlar Kurulu başkanıdır. Başbakan, Lübnan Parlamentosu üyelerinin çoğunluğunun onayı ile Lübnan cumhurbaşkanı tarafından atanır (Taif Anlaşması'ndan sonra, 1990). Sözleşmeye göre, makam sahibi her zaman bir Sünni Müslümandır.
Mevcut başbakan Nevvaf Selam'dır. Cumhurbaşkanı Joseph Avn tarafından 13 Ocak 2025 tarihinde zorunlu parlamento istişarelerinin ardından 128 oydan 84'ünü alarak yeni hükümeti kurmakla görevlendirildi. 8 Şubat 2025'te yeni hükümet kuruldu ve Nevvaf Selam, Lübnan başbakanı olarak görevine resmen başladı.[2]
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Ofis, 23 Mayıs 1926'da Büyük Lübnan devletinin anayasasının ilan edildiği tarihte kuruldu. 1943 yazında, Ulusal Pakt üzerinde anlaşmaya varıldığında, başbakanlık makamının her zaman bir Sünni Müslümana ayrılmasına karar verildi. 1926'da ofisin kurulmasından Lübnan İç Savaşı'nın sonuna kadar anayasa, ofisin rollerinden ve görevlerinden çok az söz etti ve ofisin yetkilerinin çoğu anayasal prosedürlerden ziyade gayri resmi yollarla uygulandı. İç savaşın sona ermesi ve Taif Anlaşması'nın onaylanmasının ardından, başbakanın sorumlulukları kanunlaştırıldı ve anayasada açıkça sıralandı.
Fransa anayasası ile farklılıklar
[değiştir | kaynağı değiştir]1926 Büyük Lübnan Anayasası kabaca Fransa Anayasası'na göre modellenmiş olsa da (Büyük Lübnan Fransız mandası altındadır) Lübnan'daki başbakanlık ofisi, Fransa'dakinden önemli ölçüde daha zayıftır, çünkü cumhurbaşkanı onu (istediği zaman) görevden alabilecek bunu yapabilecek tek kişidir. Oysa Fransa'da başbakan, cumhurbaşkanı tarafından atanır ve yalnızca parlamento tarafından güvensizlik oyu ile görevden alınabilir. Bu, Lübnan başbakanının, cumhurbaşkanına, Fransız mevkidaşından çok daha saygılı olması gerektiği anlamına gelir.
Başbakanlık makamında geçmişteki usulsüzlükler
[değiştir | kaynağı değiştir]Geçmişte iki kez, cumhurbaşkanı istifa ettiğinde veya görev süresi dolmadan kısa bir süre önce, başkan Ulusal Paktı ihlal ederek, cumhurbaşkanlığının yetkilerini üstleneceği gerekçesi ile Maruni Hristiyan atadı.
İlk olarak 1952'de Bişara Huri, Cumhurbaşkanlığından istifasından hemen önce Fuad Şehab'ı başbakan ve dolayısıyla cumhurbaşkanı vekili olarak atadı. Şehab 13 gün boyunca Başbakanlık ve 4 gün boyunca da Cumhurbaşkanlığına vekâlet etti; Kemil Şemun'un tam dönem cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından Başbakanlık görevi Sünni bir Müslüman olan Halid Şehab'a geçti.
Lübnan İç Savaşı sırasında, görevden ayrılan Cumhurbaşkanı Emin Cümeyyil, görevdeki başbakan Selim Hus'u görevden aldı ve görev süresinin dolmasına 15 dakika kala Genelkurmay Başkanı Mişel Avn'ı başbakan olarak atadı. Hus, görevden alınmasını reddetti ve bu, ikili bir hükûmetin kurulmasına yol açtı; biri Batı Beyrut'ta ağırlıklı olarak sivil ve Müslüman, diğeri ise Doğu Beyrut'ta ağırlıklı olarak askeri ve Hristiyan.
Sorumluluklar ve yetkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]Başbakan, Bakanlar Kurulunun başkanı ve hükûmetin başıdır. Ayrıca, Yüksek Savunma Konseyinin başkan yardımcısıdır.
Sorumlulukları şunlardır:[3]
- Parlamento ile hükûmetin kurulması için müzakere yapmak.
- Kendisini atayan veya hükûmetin istifa ettiğini belirtenler dışında, devlet başkanı tarafından imzalanan tüm kararnameleri imzalamak.
- Bakanlar Kurulu programını Temsilciler Meclisine sunmak.
- Cumhurbaşkanının katıldığı durumlar dışında Bakanlar Kurulu toplantılarına başkanlık etmek.
- Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde , dar anlamda "işleri yürütmek" için başkanın yetki ve sorumluluklarını üstlenmek.
Sembolik görevler
[değiştir | kaynağı değiştir]Taif Anlaşması'nın onaylanmasının ardından anayasa, üç "kilit" yürütme makamı için bir önsöz hazırladı: cumhurbaşkanı, başbakan ve bakanlar kurulu. Önsöz şunları belirtir:
| “ | Başbakan, hükümetin başıdır. Hükûmeti temsil eder, hükûmet adına konuşur ve Bakanlar Kurulu tarafından yapılan kamu politikasının yürütülmesinden sorumludur. | „ |
Buna ek olarak, başbakan re'sen şu görevlere de sahiptir:
- Yüksek Savunma Konseyi başkan yardımcısı
- Bakanlar Kurulu başkanı
- Hükûmet başkanı
Başbakanların listesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ veya cumhurbaşkanının takdirine bağlı olarak görevden alınana kadar
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Lebanese Politicians Reward Themselves - Al Akhbar English". 19 Ekim 2017. 19 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Newly appointed prime minister Nawaf Salam forms government in Lebanon". euronews (İngilizce). 8 Şubat 2025. 9 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2025.
- ^ https://www.constituteproject.org/constitution/Lebanon_2004.pdf?lang=en 11 Mayıs 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Bu madde Library of Congress kamu malı materyali içermektedir. Kaynağa bu web sayfasından ulaşabilirsiniz. [[Kategori: Library of Congress kamu malı materyali kullanan Vikipedi sayfaları]]
