Bulgaristan Hava Kuvvetleri
| Bulgaristan Hava Kuvvetleri Военновъздушни сили | |
|---|---|
Bulgaristan Hava Kuvvetleri arması | |
| Etkin | 1906-günümüze |
| Ülke | |
| Tipi | Hava kuvvetleri |
| Büyüklük | 6,500 personel 80 uçak |
| Parçası | Bulgaristan Silahlı Kuvvetleri |
| Karargâh | Sofya, Bulgaristan |
| Savaşları | Balkan Savaşları I. Dünya Savaşı II. Dünya Savaşı |
| Website | airforce.mod.bg |
| Komutanlar | |
| Komutan | Tümgeneral Tsanko Stoyçev |
| Nişanlar | |
| Madalyon | |
Bulgaristan Hava Kuvvetleri (Bulgarca: Военновъздушни сили, romanize: Voennovazdushni sili), Bulgaristan Silahlı Kuvvetleri'nin üç ana kolundan biridir; diğerleri Bulgaristan Kara Kuvvetleri ve Bulgaristan Donanması'dır. Görevi, ülkenin hava sahasının egemenliğini korumak ve diğer kuvvetlerle birlikte toprak bütünlüğünü sağlamaktır.[1] Bulgaristan Hava Kuvvetleri, Avrupa ve dünya çapında en eski hava kuvvetlerinden biri olup, günümüzde Avrupa'daki birçok NATO misyonu ve tatbikatına aktif olarak katılmaktadır. Bulgaristan Hava Kuvvetleri'nin şu anki komutanı Tümgeneral Nikolay Rusev'dir.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]İlk yıllar
[değiştir | kaynağı değiştir]Bulgaristan Hava Kuvvetleri'nin tarihi 19. yüzyılın sonlarına kadar uzanmaktadır. 1892 Plovdiv Uluslararası Fuarı'nda, Bulgaristan Ordusu'na bağlı iki teğmen, Fransız Eugène Godard'a ait “La France” balonuyla uçtu. Bu uçuş, teğmenleri Bulgar Genelkurmay Başkanlığı'nı orduda bir balon birimi kurmaya ikna etmeye yöneltti. Avrupa'daki askerî okullar Bulgar subaylarına hava gemisi eğitimi vermeyi reddetse de, St. Petersburg'daki İmparatorluk Havacılık Okulu Teğmen Vasil Zlatarov'u kabul etti. 20 Nisan 1906'da, başlangıçta Demiryolu Taburu'nun bir parçası olarak, Ordu için gözlem balonlarını işletmek üzere Havacılık Filosu kuruldu. Mezun olduktan sonra Teğmen Zlatarov, bu birliğin ilk komutanı olarak atandı. Küçük balonlar kullanıldıktan sonra, 1911'de daha büyük bir Godard balonu satın alındı ve 1912'de Rusya'dan satın alınan malzemelerle Bulgaristan'da ilk yerli balon olan Sofia-1 inşa edildi.
Yirmi birinci yüzyıl
[değiştir | kaynağı değiştir]2000'li yılların başından itibaren Bulgaristan, silahlı kuvvetlerini yeniden yapılandırdı. Sovyet dönemi uçaklarının operasyonel kalmasına önem verdi. 2015'te son MiG-21'ler hizmetten çıkarıldı. Hava Kuvvetleri'nin saldırı ve savunma birimleri yalnızca MiG-29'lara dayandı. NATO standartlarını karşılamak için yaklaşık 16 adet MiG-29 modernize edildi. Ocak 2011'de Savunma Bakanlığı, sekiz çok rollü avcı uçağı alımı için Bilgi Talebi (RFI) yayınladı.[2] Potansiyel alımlar arasında Eurofighter Typhoon, Dassault Rafale, Saab JAS 39 Gripen, MiG-29, MiG-35, JF-17 Thunder, F-16 ve F/A-18 Hornet yer almaktaydı. 9 Mart 2011'de İsveç hükûmeti, sekiz Gripen C/D uçağı teklif etti. Diğer rakiplerin yanıt vermemesi nedeniyle süre iki ay uzatıldı.
16 Ocak 2019'da Bulgaristan Parlamentosu, F-16C/D Block 70 uçaklarının satın alınması için ABD ile müzakerelere başlanması yönündeki hükûmetin önerisini onayladı. 3 Haziran 2019'da ABD Dışişleri Bakanlığı, Bulgaristan'a sekiz adet F-16 uçağının satışı olasılığını onayladı. Sözleşmenin maliyeti 1,67 milyar dolar olarak tahmin edildi. Anlaşma, 23 Temmuz 2019'da Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev tarafından anlaşma için daha geniş bir konsensüs bulunması gerektiği gerekçesiyle veto edildi ve anlaşma parlamentoya geri gönderildi; ancak 26 Temmuz'da anlaşma, veto kararını geçersiz kılan parlamentonun onayıyla tekrar kabul edildi ve bu kez Radev tarafından da onaylandı.[3]
Envanter
[değiştir | kaynağı değiştir]Hava araçları
[değiştir | kaynağı değiştir]Hava savunma sistemleri
[değiştir | kaynağı değiştir]| Silah | Resim | Menşei | Tür | Varyant | Hizmette | Notlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| S-300 | Uzun menzilli karadan havaya füze sistemi | S-300 PMU | 8 batarya | |||
| S-200 | S-200A | 12 batarya | ||||
| S-75 Dvina | Orta menzilli karadan havaya füze sistemi | S-75M3 | ? | |||
| S-125 Neva | Kısa menzilli karadan havaya füze sistemi | S-125M | ? | |||
| 2K12 Kub | 2K12M Kub-M | ? |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Air Force - Missions and tasks". Bulgarian Ministry of Defense. Erişim tarihi: 10 Ocak 2022.
- ^ "Bulgarian Air Force Eyes Multirole Fighter Aircraft". airforce-technology.com. 8 Şubat 2011. 17 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2020.
- ^ "Bulgarian parliament clears F-16V buy for second time". flightglobal.com. 17 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2020.
- ^ a b c d e f g h i j Hoyle, Craig. "World Air Forces 2025". Flight Global. 18 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.