Romanya Hava Kuvvetleri

Romanya Hava Kuvvetleri Forțele Aeriene Române
Romanya Hava Kuvvetleri arması
Etkin	1913-günümüze
Ülke	Romanya
Tipi	Hava kuvvetleri
Büyüklük	9,700 personel
Parçası	Romanya Silahlı Kuvvetleri
Karargâh	Bükreş, Romanya
Savaşları	Balkan Savaşları I. Dünya Savaşı II. Dünya Savaşı
Website	www.roaf.ro
Komutanlar
Komutan	Tümgeneral Leonard-Gabriel Baraboi
Nişanlar
Madalyon
Sancak

Romanya Hava Kuvvetleri (Rumence: Forțele Aeriene Române) ya da kısaca RoAF, Romanya Silahlı Kuvvetleri'nin hava kuvvetleri koludur. Yapı içinde hava kuvvetleri karargâhı, operasyonel komuta merkezi, beş hava üssü, bir lojistik üs, bir hava savunma tugayı, bir hava savunma alayı ve bir ISR tugayı bulunur. Yedek kuvvetlerde ise bir hava üssü ile iki havaalanı yer alır. 2022 yılında RoAF, 11.700 personel istihdam etti. Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı, 29 Kasım 2023'te Korgeneral Viorel Pană'nın yerine geçen Korgeneral Leonard-Gabriel Baraboi tarafından yönetilmektedir.

Romanya Hava Kuvvetleri, 1 Nisan 1913'te Askerî Havacılık Servisi olarak kuruldu ve 1915'te Romanya Hava Kolordusu'na dönüştürüldü. Orduya bağlı bu kolordu, 1 Ocak 1924'te bağımsız Romanya Kraliyet Hava Kuvvetleri olarak yeniden düzenlendi. 1949'da ise bugünkü Hava Kuvvetleri yapısına dönüştürüldü. 1990'lar ve 2000'lerin başında kapsamlı bir modernizasyon sürecinden geçen kuvvet, 1995'te komünist dönemin organizasyon modelini bıraktı ve NATO'ya katılım hazırlıkları kapsamında İttifak ile uyumlu bir sistem benimsedi.

Tarihçe

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali

Romanya Hava Kuvvetleri'ne ait bir F-16 Fighting Falcon uçağı

Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başladığı gün, 53. Avcı Filosu'na bağlı iki F-16, Romanya hava sahasına yaklaşan Ukrayna Hava Kuvvetleri'ne ait bir Su-27'yi önlemek üzere havalandı. Su-27, 95. Hava Üssü'ne indirildi ve pilot, Romanya makamlarınca gözaltına alındı. Ukrayna Savunma Bakanı Oleksiy Reznikov, olay için hemen özür diledi ve uçağın ile pilotun iadesini talep etti. Ukrayna'dan gelen bir bakım ekibinin teknik sorunları gidermesinin ardından uçak, 1 Mart'ta silahsız şekilde iade edildi. Su-27'ye sınırına kadar iki MiG-21 eşlik etti; sınırda Ukrayna Hava Kuvvetleri'ne ait diğer uçaklar devraldı.

2 Mart 2022'de bir MiG-21, Ukrayna sınırına yaklaşık 60 mil uzaklıktaki Cogealac yakınlarında yürüttüğü hava devriyesi sırasında Romanya hava sahasında kayboldu. Olay, "Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Romanya'da artan hava polisliği faaliyetleri" sırasında gerçekleşti. Kayıp MiG-21'i aramakla görevlendirilen bir IAR 330 helikopteri de kaza yaptı ve yedi personel hayatını kaybetti. Böylece iki ayrı kazada toplam sekiz asker yaşamını yitirdi; hepsi Romanya cumhurbaşkanı tarafından ölüm sonrası terfi ve madalya ile onurlandırıldı. Kısa süre sonra bazı kaynaklar, MiG-21'in Ukrayna'nın S-300 hava savunma sistemi tarafından düşürüldüğünü iddia eden sahte haberler yaydı. Romanya makamları bu iddiayı resmî olarak yalanladı. 23 Mart'ta açıklanan ön değerlendirme, her iki kazanın insan kaynaklı ve çevresel etkenlerin birleşimi sonucu meydana geldiğini ortaya koydu.

13 Aralık 2022 itibarıyla, Romanya Hava Kuvvetleri ve müttefik uçakları, Rusya'nın işgalinin başlamasından bu yana 150'den fazla hava polisliği görevine katıldı. Görevlerin çoğu, Romanya hava sahasına yaklaşan Rus uçaklarıyla ilgiliydi. Diğer görevler ise bomba tehdidi bildiren veya iletişimleri kesilen sivil uçakların koordinasyonunu içeriyordu.

Teşkilât

Hava Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı

Romanya Hava Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı, askerî kavram geliştirme ile komuta ve yürütme yapısını temsil eder ve Hava Kuvvetlerine barış, kriz ve savaş dönemlerinde liderlik sağlar. Bu yapı, operasyonların planlanması ve icrasından sorumlu komutanlıklara bağlı olarak görev yapabilmek için gerekli askerî altyapının operasyonel düzeye ulaşmasını, bu düzeyin korunmasını ve gerektiğinde artırılmasını amaçlar.

Ana görev; gerekli kuvvetleri oluşturmak, seferber etmek, yapılandırmak, donatmak, operasyonel hâle getirmek ve yenilemek; askerî operasyonların yürütülmesi için gereken lojistik desteği sağlamak; üst komutların emirlerine dayanarak Hava Operasyon Merkezi üzerinden Hava Bileşen Komutanlığı ile bağımsız hava operasyonlarının komuta ve kontrolünü devralmaktır. Ayrıca, 1 Temmuz 2010'da Romanya Hava Kuvvetleri üsleri, Hava Filoları olarak yeniden adlandırıldı; bu uygulama 1 Aralık 2013'e kadar sürdü. Daha sonra yeniden Hava Üsleri adını aldı.

Envanter

Hava araçları

Görsel	Hava aracı	Menşei	Tür	Varyant	Sayı	Notlar
Savaş uçakları
	F-35 Lightning II	ABD	Çok maksatlı	F-35A	0 / 32	Romanya, F-35'in dünya çapındaki 20. müşterisidir. Tedarik programının bir parçası olarak, toplam 48 adet F-35 uçağı iki aşamada satın alınacak. 6,5 milyar dolar değerindeki 32 adetlik ilk aşama sözleşmesi 21 Kasım 2024 tarihinde imzalandı. İkinci aşamada ise 16 adet uçak daha satın alınacak. İlk uçak 2030 yılından sonra teslim edilecek.
	F-16 Fighting Falcon	ABD	Çok maksatlı	F-16AM/BM Block 15 MLU	56 / 67	İlk olarak Portekiz'den 17 adet satın alındı. Daha sonra F-16 programı kapsamında Norveç'ten 32 adet satın alındı ve hepsi 2025 sonuna kadar teslim edilecek. Avrupa F-16 Eğitim Merkezi'ne ait 18 adet Hollanda F-16 uçağı, Kasım 2025'te Romanya Hava Kuvvetleri'ne devredildi.
Nakliye uçakları
	C-27J Spartan	İtalya	Taktik hava nakliyesi	C-27J	7
	C-130 Hercules	ABD	Taktik hava nakliyesi	C-130B	6	Son C-130H, Kasım 2023'te Amerika Birleşik Devletleri tarafından teslim edildi. Daha fazla C-130H, ABD Fazla Savunma Malzemeleri aracılığıyla satın alınacak.
				C-130H	6
	An-26	Sovyetler Birliği	Taktik hava nakliyesi		1	Açık Semalar Antlaşması kapsamında hava haritalama için kullanılmaktadır.
Helikopterler
	IAR 330	Romanya	Genel maksat	IAR 330L/M	35	IAR-330M ve SOCAT, modernize edilmiş versiyonlardır.
				IAR 330 SOCAT	22
Eğitim uçakları
	IAR 316	Romanya	Helikopter eğitimi	IAR 316	7	Toplam 125 adet olan filodan sadece bir tanesi Boboc'ta eğitim birimi olarak faaliyete devam etmektedir.
	Yak 52	Sovyetler Birliği Romanya	Temel eğitim	Iak-52W Iak-52TW	14	Yak-52'nin Aerostar tarafından lisanslı olarak üretilen versiyonudur.
	IAR 99	Romanya	Jet eğitimi	IAR 99C	21	Eğitim, keşif ve yakın hava desteği görevlerinde kullanılmaktadır. IAR-99C, MiG-21 ile benzer modern aviyonik sistemlerle donatıldı.
İnsansız hava araçları
	RQ-4 Global Hawk	ABD	İHA	Block 40	5	Son drone 12 Kasım 2020 tarihinde teslim edildi. İlk operasyonel kapasite Şubat 2021'de elde edildi.
	Watchkeeper X	İsrail Romanya	İHA		0 / 21	İsrailli şirket Elbit Systems, Romanya'da Watchkeeper X insansız hava araçlarının üretimini önerdi. Romanya, toplam 21 insansız hava aracından oluşan 7 sistem satın alacak. İngiliz sistemlerine kıyasla, Romanya'ya sunulan insansız hava araçları daha modern sistemlere sahip olacak.

Hava savunma sistemleri

Silah	Resim	Menşei	Tür	Varyant	Hizmette	Notlar
MIM-104 Patriot		ABD	Uzun menzilli karadan havaya füze sistemi	PAC-2 GEM-T PAC-3 MSE	3 batarya	Romanya, dünya çapında 14. Patriot müşterisidir. İlk sistem 2020 yılında teslim edildi. Toplam 7 sistemden 4'ü Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır. Patriot sistemleri için ek 200 adet PAC-2 GEM-T füzesi ortak bir sözleşme ile teslim edilecek. Bir adet Patriot bataryası Ukrayna'ya bağışlandı. Bağışlanan batarya yenisiyle değiştirilecek ve Romanya sadece 60 milyon dolarlık vergi ve komisyon ödemesi yapacak.
MIM-23 Hawk		ABD	Orta menzilli karadan havaya füze sistemi	Hawk XXI	8 batarya	Stokta yaklaşık 150 füze bulunmaktadır. 2018 yılında Hawk XXI varyantına yükseltildi. Sistemler ayrıca 2017 yılında satın alınan dört adet EL/M-2106 ATAR radarı ile entegre edildi.

Dış bağlantılar

• Resmî site