Black Friday (alışveriş)

DC ABD alışveriş merkezi Washington, DC, 2009'da Kara Cuma.

Kara Cuma, ABD'de Şükran Günü'nden sonra gelen ilk cuma gününe denir. Gün 1952'den bu yana Noel alışveriş sezonunun başlangıcı kabul edilir. Mağazalar çok erken saatte açılır ve geç kapanırlar ve beklenmedik derecede indirimli satış yaparlar. Kara Cuma bir resmi tatil sayılmaz. Kanada ve İngiltere'de de Kara Cuma günü vardır ve Amazon gibi internet üzerinden iş yapan çeşitli şirketler de indirimli satış yaparlar. Türkiye'deki şirketler ise bu güne, "Şahane Cuma", "Müthiş Cuma", "Güldüren Cuma" gibi çeşitli isimler vererek müşterilerinin ilgisini toplamaya çalışırlar.

Tarihi

Bu alışveriş gününe tarihte ilk defa 1961 yılında gazetelerde Kara Cuma olarak bahsedilmiştir. O günde, Philadelphia'da, alışverişten dolayı oluşan yoğun trafik ve zorluklar nedeniyle bu isim verilmiştir. Son yıllarda, bu gün, hem insanlar hem de mağazalar için olumlu şekilde karşılanmaktadır. Walmart gibi ünlü mağazalar her yıl, kapılarını müşterilerine daha erken açmaktadırlar ve işçilerin mesaisi daha yoğun geçmektedir.

Şiddet

Son yıllarda, mağazalarda, Kara Cuma gününde, aşırı kalabalıktan dolayı kaza oranı artmıştır. Örneğin, alışverişte kullanılan arabalar müşterilere ya da çalışanlara çarpıp yaralanmalarına sebep olmaktadır. Örneğin, 2006 yılında, ABD'nin Columbus, Ohio şehrindeki asi Walmart müşterileri, kapılar açılır açılmaz içeri taşıp, çalışanların mallara çarpıp yaralanmalara sebep olmuşlardı. 2008'de ise, ABD'nin Valley Stream, New York şehrindeki sabah 5'teki açılışını bekleyen müşteriler, kapılar açılır açılmaz içeri girip hem kapıyı kırdılar, hem de 34 yaşındaki bir çalışanı ezip ölümüne sebep oldular. Müşterilerin bu çalışanın başına gelen üzücü olaydan hiç suçlu hissetmedikleri gözlemlenmiştir. 2010 yılında, Buffalo, New York'ta da Target mağazasında benzer bir olay olmuştur. Bazı müşteriler, uzun kuyruklara aradan girmeye kalkışıp başka müşterileri tehdit etmişlerdir. 2010 yılında, ABD'nin Madison, Wisconsin şehrindeki bir kadın, Toys 'R' Us mağazasında kuyruklara aradan girip itiraz edenleri vurmakla tehdit ettiği için tutuklandı. 2012'de ise, ABD'nin Tallahassee, Florida şehrinde, Walmart'ın park yerinde, iki kişi park etme meselesinden dolayı vuruldu. Kara Cuma günündeki şiddete rağmen, bu gün ABD'de çok meşhurdur.