İnsanlarda cinsel seçilim - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Kaynakça
  • 2 Ek okuma

İnsanlarda cinsel seçilim

  • العربية
  • Català
  • English
  • Español
  • فارسی
  • Bahasa Indonesia
  • پښتو
  • Português
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Mutasyon ve Seçilim

İnsanlarda cinsel seçilim, insanlarda işleyen şekliyle, Charles Darwin'in, geliştirdiği doğal seçilim teorisinin bir unsuru olarak tanıttığı cinsel seçilim kavramının bir parçasıdır.[1] Cinsel seçilim, bir bireyin, yüksek üreme başarısını yakalayabileceği karşı cinsten bir eşi seçmesiyle gerçekleşen biyolojik bir süreçtir. Çoğu organizma, gelecek nesiller için genomlarına katkı sağlaması amacıyla, en iyi eş için kendi cinsiyle rekabet eder. Bu, uzun yıllardır insan evrimini şekillendirmiştir ama insanların eşlerini nasıl seçtiği hala tam olarak anlaşılamamıştır. Cinsel seçilim, insanlara nazaran, hayvanlarda oldukça farklı bir şekilde işler çünkü hayvanlar, üremeye yönelik evrimsel baskıyı daha fazla hisseder ve bir eşi rahatlıkla reddedebilir.[2] Her ne kadar neoteninin cinsel seçilimden kaynaklandığı belirtilse de cinsel seçilimin insan evrimindeki rolu kesin olarak belirlenememiştir.[3] Cinsel seçilimin, anatomik olarak modern insanın beyin evriminde bir rolü olduğu öne sürülmüştür, bir diğer deyişle, sosyal zekadan sorumlu yapılar, hayatta kalma ihtimalini artırmaktan ziyade kur yapmakta kullanılan bir süs olarak pozitif seçilime tabi tutuldu.[4] Bu süreç, Ronald Fisher'in Fisher'in kaçış süreci modelinde, ana hatlarıyla çizdiği şekilde gelişti.[5][6][7][8][9]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Vogt, Yngve (29 Ocak 2014). "Large testicles are linked to infidelity". Phys.org. 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2014. 
  2. ^ Miller G. (2000). The mating mind: how sexual choice shaped the evolution of human nature, London, Heineman, 0434007412 (also Doubleday, 0385495161).
  3. ^ Brin, David. "Neoteny and Two-Way Sexual Selection in Human Evolution". www.davidbrin.com. 8 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Sexual Selection and the Mind". www.edge.org. 21 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2024. 
  5. ^ Fisher, R.A. (1930) The Genetical Theory of Natural Selection. 0198504403
  6. ^ Edwards, A.W.F. (2000) Perspectives: Anecdotal, Historical and Critical Commentaries on Genetics. The Genetics Society of America (154) 1419:1426
  7. ^ Andersson, M. (1994) Sexual selection. 0691000573
  8. ^ Andersson, M. and Simmons, L.W. (2006) Sexual selection and mate choice. Trends, Ecology and Evolution (21) 296:302
  9. ^ Gayon, J. (2010) Sexual selection: Another Darwinian process. Comptes Rendus Biologies (333) 134:144

Ek okuma

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Buss, David M. (2016) [1994]. The Evolution of Desire: Strategies of Human Mating. 3rd. New York: Basic Books. ISBN 978-0465097760. 
  • Miller, Geoffrey F. (2000). The Mating Mind: How Sexual Choice Shaped the Evolution of Human Nature. 1st. New York: Doubleday. ISBN 978-0385495165. 
  • g
  • t
  • d
İnsanın evrimi konuları
İnsan evrimi zaman çizelgesi
Hominini
Sahelanthropus tchadensis · Orrorin tugenensis · Ardipithecus · Kenyanthropus platyops
Australopitesinler
Australopithecus: Australopithecus anamensis · Australopithecus afarensis · Australopithecus bahrelghazali · Australopithecus africanus · Australopithecus garhi · Australopithecus sediba
Paranthropus: Paranthropus aethiopicus · Paranthropus boisei · Paranthropus robustus
İnsanlar ve erken insanlar
Homo: Homo gautengensis · Homo habilis · Homo rudolfensis · Homo georgicus · Homo ergaster · Homo erectus (Cava Adamı · Lantiyen Adamı · Meganthropus · Pekin Adamı · Nankin insanı · Wuşan Adamı · Yuanmou Adamı · Solo Adamı) · Homo naledi · Homo cepranensis · Homo antecessor · Homo heidelbergensis · Denisova insanı · Neandertal insanı · Homo rhodesiensis · Homo floresiensis · Arkaik Homo sapiens · Anatomik modern insan (Homo sapiens idaltu · Homo sapiens sapiens)
Başlıklar: İnsan evrimi zaman çizelgesi · İnsan evriminin fosil listesi · İnsanın evrimsel genetiği
Modeller: Afrika'dan Çıkış modeli · Çoklu Bölge modeli
  • g
  • t
  • d
Evrimsel biyoloji
  • Giriş
  • Ana hatlar
  • Evrimsel tarih kronolojisi
  • Yaşamın evrimsel tarihi
  • Dizin
Evrim
  • Abiyogenez
  • Adaptasyon
  • Adaptif radyasyon
  • Diğerkâmlık
    • Hile yapmak
    • Karşılıklı
  • Baldwin etkisi
  • Kladistik
  • Birlikte evrim
    • Mutualizm
  • Ortak ata
  • Yakınsak evrim
  • Iraksak evrim
  • Yeryüzündeki ilk yaşam
  • Evrimin kanıtları
  • Evrimsel silahlanma yarışı
  • Evrimsel baskı
  • Eksaptasyon
  • Soy tükenmesi
    • Yok oluş
  • Homoloji
  • Son evrensel ortak ata
  • Makro evrim
  • Mikro evrim
  • Uyumsuzluk
  • Adaptif olmayan radyasyon
  • Panspermia
  • Paralel evrim
  • Sinyalizasyon teorisi
    • Handikap ilkesi
  • Türleşme
    • Tür
    • Tür kompleksi
    • Türler sorunu
  • Taksonomi
  • Seçilim birimleri
    • Gen merkezli evrim görüşü
  • Varoluş mücadelesi
Popülasyon
genetiği
  • Yapay seçilim
  • Biyoçeşitlilik
  • Evrimsel olarak istikrarlı strateji
  • Fisher prensibi
  • Uyum başarısı
    • Kapsayıcı
  • Gen akışı
  • Genetik sürüklenme
  • Akraba seçilimi
    • Ebeveyn yatırımı
    • Ebeveyn-yavru çatışması
  • Mutasyon
  • Popülasyon
  • Doğal seçilim
  • Eşeysel dimorfizm
  • Cinsel seçilim
    • Eş seçimi
  • Sosyal seçilim
  • Trivers-Willard hipotezi
  • Varyasyon
Gelişim
  • Kanalizasyon
  • Evrimsel gelişim biyolojisi
  • Genetik asimilasyon
  • İnversiyon
  • Modülerlik
  • Fenotipik plastisite
Taksonlara
göre evrim
  • Bakteriler
  • Kuşlar
    • köken
  • Brachiopodalar
  • Yumuşakçalar
    • Kafadan bacaklılar
  • Dinozorlar
  • Balıklar
  • Mantarlar
  • Böcekler
    • Kelebekler
  • Memeliler
    • kediler
    • köpekgiller
      • kurtlar
      • köpekler
    • sırtlangiller
    • yunuslar ve balinalar
    • atlar
    • kangurugiller
    • primatlar
      • insanlar
      • lemurlar
    • deniz inekleri
  • Bitkiler
    • tozlayıcı aracılı
  • Sürüngenler
  • Örümcekler
  • Dört üyeliler
  • Virüsler
Organlara
göre evrim
  • Hücreler
  • DNA
  • Kamçı
  • Ökaryotlar
    • simbiyogenez
    • kromozom
    • endomembran sistemi
    • mitokondri
    • çekirdek
    • plastitler
  • Hayvanlarda
    • göz
    • kıl
    • kulak kemikleri
    • sinir sistemleri
    • beyin
Sürece
göre evrim
  • Yaşlanma
    • ölüm
    • programlanmış hücre ölümü
  • Kuşların uçuşu
  • Biyolojik karmaşıklık
  • Karşılıklı yardımlaşma
  • Renkli görme
    • primatlarda
  • Duygular
  • Empati
  • Etik
  • Gerçek sosyal yaşam
  • Bağışıklık sistemi
  • Metabolizma
  • Tek eşlilik
  • Ahlak
  • Mozaik evrim
  • Çok hücrelilik
  • Eşeyli üreme
    • Gamet farklılaşması/cinsiyetler
    • Yaşam döngüleri/nükleer evreler
    • Çiftleşme tipleri
    • Mayoz
    • Biyolojik cinsiyet belirleme
  • Yılan zehri
Tempo ve biçimler
  • Tedricilik/Sıçramalı evrim/Sıçramacılık
  • Mikromutasyon/Makromutasyon
  • Üniformitaryanizm/Katastrofizm
Türleşme
  • Allopatrik
  • Anagenez
  • Katagenez
  • Kladogenez
  • Ortak türleşme
  • Ekolojik
  • Hibrit
  • Ekolojik olmayan
  • Parapatrik
  • Peripatrik
  • Takviye
  • Simpatrik
Tarih
  • Rönesans ve Aydınlanma Çağı
  • Türlerin transmutasyonu
  • David Hume
    • Tabiî Din Üzerine Diyaloglar
  • Charles Darwin
    • Türlerin Kökeni
  • Paleontoloji tarihi
  • Geçiş fosili
  • Karışmalı kalıtım
  • Mendel genetiği
  • Darwinizmin tutulması
  • Modern evrimsel sentez
  • Moleküler evrimin tarihçesi
  • Genişletilmiş evrimsel sentez
Felsefe
  • Darwinizm
  • Alternatifler
    • Katastrofizm
    • Lamarkizm
    • Ortogenez
    • Mutasyonizm
    • Sıçramacılık
    • Yapısalcılık
      • Spandrel
    • Teistik
    • Vitalizm
  • Biyolojide teleoloji
Alakalı
  • Biyocoğrafya
  • Ekolojik genetik
  • Grup seçilimi
    • Kültürel evrim
    • Kültürel grup seçimi
    • İkili kalıtım teorisi
  • Hologenom evrimi teorisi
  • Kayıp kalıtım problemi
  • Moleküler evrim
  • Astrobiyoloji
  • Filogenetik
    • Ağaç
  • Polimorfizm
  • Eobiont
  • Sistematik
  • Transgenerasyonel epigenetik kalıtım
  • Kategori Kategori
  • Commons sayfası Commons
  • VikiProje Vikiproje
  • g
  • t
  • d
Evrimsel psikoloji
Evrimsel psikoloji tarihi · Evrim düşüncesinin tarihi · Evrimsel psikolojinin teorik temelleri · Adaptasyonizm · Bilişsel devrim · Bilişselcilik (psikoloji) · Gen merkezli evrim görüşü · Modern evrimsel sentez · Evrim
Evrimsel
süreçler
  • Uyarlamalar
  • Altruizm
    • Hile
    • Hamilton inadı
    • Karşılıklı
  • Baldwin etkisi
  • Yan ürünler
  • Evrimsel olarak kararlı strateji
  • Exaptasyon
  • Seçilim değeri
    • Dahil
  • Akraba seçilimi
  • Uyumsuzluk
  • Doğal seçilim
  • Ebeveyn yatırımı
    • Ebeveyn-yavru çatışması
  • Eşeysel seçilim
    • Pahalı sinyal verme
    • Erkek/Kadın içi cinsel rekabet
    • Eş seçimi
    • Eşeysel dimorfizm
  • Sosyal seçilim
Alanlar
Bilişin /
Duygu
  • Duygulanım
    • Görüntü
    • Kuralları göster
    • Mimik
  • Davranışsal modernite
  • Bilişsel modül/Zihin modülerliği
    • Otomatik ve kontrollü süreçler
    • İşlemsel zihin teorisi
    • Alan genelliği
    • Alan özgüllüğü
    • ikili süreç teorisi
  • Beynin evrimi
  • Sinir sistemlerinin evrimi
  • Savaş ya da kaç tepkisi
    • Araknofobi
    • Bazofobi
    • Ofidiyofobi
  • Halk biyolojisi/taksonomisi
  • Halk psikolojisi/Zihin teorisi
  • Zeka
    • Flynn etkisi
    • Wason seçim görevi
  • Motor kontrol/beceri
  • Çoklu görev
  • Görme
    • Renkli görme
    • Gözün evrimi
    • Saf fizik
Kültür
  • Estetik
    • Edebiyat eleştirisi
    • Müzikoloji
  • Antropoloji
    • Biyolojik
  • Suç
  • Dil
    • Kökeni
    • Psikoloji
    • Konuşma
  • Ahlak
    • ahlaki temeller
  • Din
    • Kökeni
  • Evrenseller
Gelişim
  • Bağlanma
  • Bağ bağı
  • Duygusal/Anne bağı/Babalık bağı
  • Bakıcı yoksunluğu
  • Çocuklukta bağlanma
  • Külkedisi etkisi
  • Bilişsel gelişim
  • Eğitim
  • Kişisel gelişim
  • Toplumsallaşma
İnsan faktörleri /
Akıl sağlığı
  • Facebook eleştirisi
  • Depresyon
  • Dijital medya kullanımı ve ruh sağlığı
    • Bilgisayar bağımlılığı
    • Siber zorbalık
    • Internet bağımlılığı bozukluğu
    • İnternet bağımlılığı
    • Çevrimiçi kumar sorunu
    • Sorunlu akıllı telefon kullanımı
    • Sorunlu sosyal medya kullanımı
    • Televizyon bağımlılığı
    • Video oyunu bağımlılığı
  • Arabanın toplumlar üzerindeki etkileri
    • Dikkatini dağıtan sürüş
    • Kurşun-suç hipotezi
    • Cep telefonları ve sürüş güvenliği
    • Sürüş sırasında mesajlaşma
  • Hipofobi
  • Akıl körlüğü
  • Depresyonun sıralama teorisi
  • Şizofreninin Evrimi
  • Cinsiyet farklılıkları
  • Ekran ZAMANI
  • Televizyonun sosyal yönleri
Seksoloji
  • Aktivite
  • Yetişkinlerde Bağlanma
  • Yaş eşitsizliği
  • Uyarılma
  • Coolidge etkisi
  • Arzu
  • Fantezi
  • Hormonal motivasyon
  • Kıskançlık
  • Eş koruması
  • Çiftleşme tercihleri
  • Çiftleşme stratejileri
  • Yönelim
    • Eşcinsellikle ilgili epigenetik teoriler
    • Çevresel faktörler
    • Kardeş doğum sırası
    • Cinsiyet uyuşmazlığı
    • Nörobilim
    • Doğum öncesi hormonlar
  • Ovulasyon kayması hipotezi
  • Fiziksel/Cinsel cazibe
  • Cinsellik/Erkek/Kadın
  • Seksi oğul hipotezi
  • Westermarck etkisi
Cinsiyet farklılıkları
  • Agresyon
  • Otizm
  • Biliş
  • Suç
  • İşbölümü
  • Duygusal zeka
  • Empati kurma-sistemleştirme teorisi
  • Cinsiyet rolü
  • Zeka
  • Hafıza
  • Narsisizm
  • Nörobilim
  • Şizofrenide
  • Madde bağımlılığı
  • İntihar
  • Değişkenlik hipotezi
İnsanlar
Biyologlar /
sinirbilimciler
  • John Crook
  • Charles Darwin
  • Richard Dawkins
  • Jared Diamond
  • W. D. Hamilton
  • Alfred Kinsey
  • Peter Kropotkin
  • Gordon Orians
  • Jaak Panksepp
  • Margie Profet
  • Peter Richerson
  • Giacomo Rizzolatti
  • Randy Thornhill
  • Robert Trivers
  • Carel van Schaik
  • Claus Wedekind
  • Mary Jane West-Eberhard
  • Wolfgang Wickler
  • George C. Williams
  • David Sloan Wilson
  • E. O. Wilson
  • Richard Wrangham
Antropologlar
  • Jerome H. Barkow
  • Christopher Boehm
  • Robert Boyd
  • Donald E. Brown
  • Napoleon Chagnon
  • Robin Dunbar
  • Daniel Fessler
  • Mark Flinn
  • John D. Hawks
  • Joseph Henrich
  • Ruth Mace
  • Daniel Nettle
  • Stephen Shennan
  • Donald Symons
  • John Tooby
  • Pierre van den Berghe
Davranışsal ekonomistler /
siyaset bilimciler
  • Samuel Bowles
  • Ernst Fehr
  • Herbert Gintis
  • Dominic D. P. Johnson
  • Gad Saad
Edebiyat teorisyenleri /
filozoflar
  • Edmund Burke
  • Joseph Carroll
  • Daniel Dennett
  • Denis Dutton
  • Thomas Hobbes
  • David Hume
Psikologlar /
bilişsel bilimciler
  • Mary Ainsworth
  • Simon Baron-Cohen
  • Justin L. Barrett
  • Jay Belsky
  • Jesse Bering
  • David F. Bjorklund
  • Paul Bloom
  • John Bowlby
  • Pascal Boyer
  • Joseph Bulbulia
  • David Buss
  • Josep Call
  • Anne Campbell
  • Donald T. Campbell
  • Peter Carruthers
  • Noam Chomsky
  • Leda Cosmides
  • Martin Daly
  • Paul Ekman
  • Bruce J. Ellis
  • Anne Fernald
  • Aurelio José Figueredo
  • Diana Fleischman
  • Uta Frith
  • Gordon G. Gallup
  • David C. Geary
  • Gerd Gigerenzer
  • Jonathan Haidt
  • Harry Harlow
  • Judith Rich Harris
  • Martie Haselton
  • Stephen Kaplan
  • Douglas T. Kenrick
  • Simon M. Kirby
  • Robert Kurzban
  • Brian MacWhinney
  • Michael T. McGuire
  • Geoffrey Miller
  • Darcia Narvaez
  • Katherine Nelson
  • Randolph M. Nesse
  • Steven Neuberg
  • David Perrett
  • Steven Pinker
  • Paul Rozin
  • Mark Schaller
  • David P. Schmitt
  • Nancy Segal
  • Todd K. Shackelford
  • Roger Shepard
  • Irwin Silverman
  • Peter K. Smith
  • Dan Sperber
  • Anthony Stevens
  • Frank Sulloway
  • Michael Tomasello
  • Joshua Tybur
  • Mark van Vugt
  • Andrew Whiten
  • Glenn Wilson
  • Margo Wilson
Araştırma merkezleri/kuruluşları
  • Evrimsel Psikoloji Merkezi
  • İnsan Davranışı ve Evrim Topluluğu
  • Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü
  • Max Planck İnsan Bilişsel ve Beyin Bilimleri Enstitüsü
  • New England Karmaşık Sistemler Enstitüsü
Yayınlar
  • The Adapted Mind
  • Evolution and Human Behavior
  • The Evolution of Human Sexuality
  • Evolution, Mind and Behaviour
  • Evolutionary Behavioral Sciences
  • Evolutionary Psychology
İlgili konular
Akademik disiplinler
  • Davranışsal/Evrimsel ekonomi
  • Davranışsal epigenetik/genetik
  • Afektif/Davranışsal/Bilişsel/Evrimsel sinirbilim
  • Biyokültürel antropoloji
  • Bilişsel psikoloji
  • Bilişsel bilim
  • Etoloji
  • Evrimsel biyoloji
  • Evrimsel tıp
  • İşlevsel psikoloji
  • Zihin felsefesi
  • Popülasyon genetiği
  • Primatoloji
  • Sosyobiyoloji
Araştırma konuları
  • Kültürel evrim
  • Büyük maymun dili
  • Eksik kalıtım sorunu
  • Seçilim birimleri
    • Birlikte evrim
    • Kültürel grup seçimi
    • İkili kalıtım teorisi
    • Fisher prensibi
    • Grup seçilimi
    • Hologom teorisi
    • Lamarkizm
    • Nüfus
    • Sıçramalı evrim
    • Son insan evrimi
    • Türler
    • Tür kompleksi
    • Tür sorunu
    • Nesiller arası epigenetik kalıtım
    • Trivers–Willard hipotezi
Teorik pozisyonlar
  • Kültürel seçilim teorisi
  • Determinizm/Belirlenimsizlik
    • Biyolojik determinizm
    • Bağlantısallık
    • Kültürel determinizm
    • Çevresel determinizm
    • Doğaya karşı yetiştirme
    • Psikolojik yerlicilik
    • Sosyal psikoloji
    • Sosyal inşacılık
    • Sosyal determinizm
    • Standart sosyal bilim modeli
  • İşlevselcilik
  • Memetik
  • Çok çizgili evrim
  • Neo-Darwinizm
  • Yenievrimcilik
  • Sosyokültürel evrim
  • Tek hatlı evrim
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=İnsanlarda_cinsel_seçilim&oldid=36514218" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Evrimsel psikoloji
  • İnsan evrimi
  • Cinsel seçilim
  • Cinsel çekicilik
  • İnsan görünüşü
  • Çıkma
  • Estetik
  • Sayfa en son 08.02, 13 Aralık 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
İnsanlarda cinsel seçilim
Konu ekle