Seçilim birimleri - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Kaynakça
  • 2 Dış bağlantılar

Seçilim birimleri

  • العربية
  • English
  • Español
  • Euskara
  • فارسی
  • Galego
  • Português
  • Svenska
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bir dizinin parçası
Evrimsel biyoloji
Darwin ispinozları (John Gould tarafından)
  • Dizin
  • Giriş
  • Ana
  • Ana hatları
  • Sözlük
  • Kanıtlar
  • Tarihçe
Süreçler ve sonuçlar
  • Popülasyon genetiği
  • Varyasyon
  • Çeşitlilik
  • Mutasyon
  • Doğal seçilim
  • Adaptasyon
  • Polimorfizm
  • Genetik sürüklenme
  • Gen akışı
  • Türleşme
  • Adaptif radyasyon
  • Karşılıklı yardımlaşma
  • Birlikte evrim
  • Birlikte yok oluş
  • Olasılık
  • Iraksama
  • Yakınsama
  • Paralel evrim
  • Soy tükenmesi
Doğal tarih
  • Yaşamın kökeni
  • Ortak ata
  • Yaşam tarihi
  • Zaman çizelgesi
  • İnsanın evrimi
    • Yakın insan evrimi
  • Filogeni
  • Biyoçeşitlilik
  • Biyocoğrafya
  • Sınıflandırma
  • Evrimsel taksonomi
  • Kladistik
  • Geçiş fosili
  • Soy tükenmesi
Evrim teorisinin tarihi
  • Genel bakış
  • Rönesans
  • Darwin öncesi
  • Darwin
  • Türlerin Kökeni
  • Modern sentez öncesi
  • Modern sentez
  • Moleküler evrimin tarihi
  • Evo-devo
  • Güncel araştırmalar
  • Türleşme tarihi
  • Paleontoloji tarihi (zaman çizelgesi)
Alanlar ve uygulamalar
  • Evrime dayalı uygulamalar
  • Biyososyal kriminoloji
  • Ekolojik genetik
  • Evrimsel estetik
  • Evrimsel antropoloji
  • Evrimsel hesaplama
  • Evrimsel ekoloji
  • Evrimsel ekonomi
  • Evrimsel epistemoloji
  • Evrimsel etik
  • Evrimsel oyun teorisi
  • Evrimsel filoloji
  • Evrimsel tıp
  • Evrimsel nöroloji
  • Evrimsel fizyoloji
  • Evrimsel psikoloji
  • Deneysel evrim
  • İstilacı genetik
  • Ada biyocoğrafyası
  • Filogenetik
  • Paleontoloji
  • Yapay seçilim
  • Türleşme üzerine laboratuvar deneyleri
  • Sosyobiyoloji
  • Sistematik
  • Evrensel Darwinizm
Toplumsal etkiler
  • Öjeni
  • Teori ve olgu olarak evrim
  • Disgenik
  • Evrim teorisinin toplumsal etkileri
  • Yaratılış–evrim tartışması
  • Teistik evrim
  • Evrime itirazlar
  • Evrime verilen destek düzeyi
  • Doğa–çevre tartışması
Kategori • Kitap
  • g
  • t
  • d

Seçilim birimi, doğal seçilimin etki ettiği (örneğin kendi kendine çoğalan gen molekülleri, hücreler, bireyler, grup ve türler gibi) biyolojik yapı veya düzenler hiyerarşisi içinde yer alan her biyolojik birime veya varoluş şekline verilen isim. Birkaç on yıl boyunca, bu farklı seviyelerde hareket eden seçici baskılar aracılığıyla evrimin şekillendirdiği boyutlar hakkında evrimsel biyologlar arasında yoğun tartışmalar yaşanmıştır.

Bu tartışmalar daha ziyade seçilim biriminin ne olduğunun tanımlanması gibi bu birimlerin göreli önem değerlerinin belirlenmesi hakkında olmuştur (örneğin, altrüizm olarak tanımlanan fedakarlığın oluşmasına veya evrimine yol açan şey grup seçilimi mi yoksa ya da bireysel seçilimler mi gibi). Eğer altrüizmin bireylerde biyolojik uyumu kısıtlandırdığı tespit edilirse, altrüizmin evrimine dair gen veya birey odaklı açıklamalar daha karmaşık ve muğlak hale gelir ve böylece canlılar arasındaki fedakarlığın açıklanmasında oyun teorisinin belirttiği, örneğim akraba seçilimi veya grup seçilimi gibi ilkelerin kullanımı daha önemli hale gelir.

Seçilimlerin oluştuğu seviyeler ve seçilim birimlerinin yer alabileceği düzeyler şunlardır:

  • Genler düzeyinde[1]
  • Hücresel düzeyde
  • Bireysel düzeyde
  • Grup düzeyinde

Seçilim birimleri, daha önce Richard Lewontin tarafından kitabı The Units of Selection,[2] John Maynard Smith ile Eörs Szathmary'ye ait The Major Transitions in Evolution isimli kitaplarda yazar ve araştırmacılar tarafından dile getirilmiş ve tanımlanmıştır.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
Özel
  1. ^ See the chapter God's utility function in Dawkins, Richard (1995). River Out of Eden. New York: Basic Books. ISBN 0-465-06990-8. 
  2. ^ Lewontin RC. 1970. The Units of Selection. Annual Review of Ecology and Systematics 1: 1-18.
Genel
  • Brandon, Robert and Richard M. Burian, eds., (1984) Genes, Organisms, Population: Controversies Over the Units of Selection. Cambridge MA: MIT Press. (ISBN 978-0-262-02205-7)
  • Buss, Leo W. (1988) The Evolution of Individuality. (ISBN 0-691-08468-8)
  • Williams, G. C. (1966) Adaptation and Natural Selection. Princeton University Press, Princeton. (ISBN 0-691-02615-7)
  • Dawkins, Richard (1976; 1989; 2006) The Selfish Gene. Oxford University Press, Oxford. (ISBN 0-19-286092-5)
  • Dawkins, Richard (1982) The Extended Phenotype. Oxford University Press, Oxford. (ISBN 0-19-288051-9)
  • Gould, Stephen Jay (2002) The Structure of Evolutionary Theory. Harvard University Press.
  • Elisabeth Lloyd (1988) The Structure and Confirmation of Evolutionary Theory, Greenwood Press (Reprinted Princeton University Press, 1994 ISBN 0691000468).
  • Sober, Elliott (1984; 1993) The Nature of Selection: Evolutionary Theory in Philosophical Focus. The University of Chicago Press.
  • Maynard Smith, J. Evolutionary Genetics. Oxford University Press, 1998.
  • Mayr, E. What Evolution is. Basic Books, New York, 2001.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • (İngilizce) Lloyd, Elisabeth, "Seçilim Birimleri ve Seviyeleri."2 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Stanford Encyclopedia of Philosophy, (Fall 2005 Edition), Edward N. Zalta (ed.)
  • (İngilizce) Mayr, E. (1997). "Seçilim Nesnesi"11 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Proc. Natl. Acad. Sci. USA 94 (March): 2091-94.
  • g
  • t
  • d
Evrimsel biyoloji
  • Giriş
  • Ana hatlar
  • Evrimsel tarih kronolojisi
  • Yaşamın evrimsel tarihi
  • Dizin
Evrim
  • Abiyogenez
  • Adaptasyon
  • Adaptif radyasyon
  • Diğerkâmlık
    • Hile yapmak
    • Karşılıklı
  • Baldwin etkisi
  • Kladistik
  • Birlikte evrim
    • Mutualizm
  • Ortak ata
  • Yakınsak evrim
  • Iraksak evrim
  • Yeryüzündeki ilk yaşam
  • Evrimin kanıtları
  • Evrimsel silahlanma yarışı
  • Evrimsel baskı
  • Eksaptasyon
  • Soy tükenmesi
    • Yok oluş
  • Homoloji
  • Son evrensel ortak ata
  • Makro evrim
  • Mikro evrim
  • Uyumsuzluk
  • Adaptif olmayan radyasyon
  • Panspermia
  • Paralel evrim
  • Sinyalizasyon teorisi
    • Handikap ilkesi
  • Türleşme
    • Tür
    • Tür kompleksi
    • Türler sorunu
  • Taksonomi
  • Seçilim birimleri
    • Gen merkezli evrim görüşü
  • Varoluş mücadelesi
Popülasyon
genetiği
  • Yapay seçilim
  • Biyoçeşitlilik
  • Evrimsel olarak istikrarlı strateji
  • Fisher prensibi
  • Uyum başarısı
    • Kapsayıcı
  • Gen akışı
  • Genetik sürüklenme
  • Akraba seçilimi
    • Ebeveyn yatırımı
    • Ebeveyn-yavru çatışması
  • Mutasyon
  • Popülasyon
  • Doğal seçilim
  • Eşeysel dimorfizm
  • Cinsel seçilim
    • Eş seçimi
  • Sosyal seçilim
  • Trivers-Willard hipotezi
  • Varyasyon
Gelişim
  • Kanalizasyon
  • Evrimsel gelişim biyolojisi
  • Genetik asimilasyon
  • İnversiyon
  • Modülerlik
  • Fenotipik plastisite
Taksonlara
göre evrim
  • Bakteriler
  • Kuşlar
    • köken
  • Brachiopodalar
  • Yumuşakçalar
    • Kafadan bacaklılar
  • Dinozorlar
  • Balıklar
  • Mantarlar
  • Böcekler
    • Kelebekler
  • Memeliler
    • kediler
    • köpekgiller
      • kurtlar
      • köpekler
    • sırtlangiller
    • yunuslar ve balinalar
    • atlar
    • kangurugiller
    • primatlar
      • insanlar
      • lemurlar
    • deniz inekleri
  • Bitkiler
    • tozlayıcı aracılı
  • Sürüngenler
  • Örümcekler
  • Dört üyeliler
  • Virüsler
Organlara
göre evrim
  • Hücreler
  • DNA
  • Kamçı
  • Ökaryotlar
    • simbiyogenez
    • kromozom
    • endomembran sistemi
    • mitokondri
    • çekirdek
    • plastitler
  • Hayvanlarda
    • göz
    • kıl
    • kulak kemikleri
    • sinir sistemleri
    • beyin
Sürece
göre evrim
  • Yaşlanma
    • ölüm
    • programlanmış hücre ölümü
  • Kuşların uçuşu
  • Biyolojik karmaşıklık
  • Karşılıklı yardımlaşma
  • Renkli görme
    • primatlarda
  • Duygular
  • Empati
  • Etik
  • Gerçek sosyal yaşam
  • Bağışıklık sistemi
  • Metabolizma
  • Tek eşlilik
  • Ahlak
  • Mozaik evrim
  • Çok hücrelilik
  • Eşeyli üreme
    • Gamet farklılaşması/cinsiyetler
    • Yaşam döngüleri/nükleer evreler
    • Çiftleşme tipleri
    • Mayoz
    • Biyolojik cinsiyet belirleme
  • Yılan zehri
Tempo ve biçimler
  • Tedricilik/Sıçramalı evrim/Sıçramacılık
  • Mikromutasyon/Makromutasyon
  • Üniformitaryanizm/Katastrofizm
Türleşme
  • Allopatrik
  • Anagenez
  • Katagenez
  • Kladogenez
  • Ortak türleşme
  • Ekolojik
  • Hibrit
  • Ekolojik olmayan
  • Parapatrik
  • Peripatrik
  • Takviye
  • Simpatrik
Tarih
  • Rönesans ve Aydınlanma Çağı
  • Türlerin transmutasyonu
  • David Hume
    • Tabiî Din Üzerine Diyaloglar
  • Charles Darwin
    • Türlerin Kökeni
  • Paleontoloji tarihi
  • Geçiş fosili
  • Karışmalı kalıtım
  • Mendel genetiği
  • Darwinizmin tutulması
  • Modern evrimsel sentez
  • Moleküler evrimin tarihçesi
  • Genişletilmiş evrimsel sentez
Felsefe
  • Darwinizm
  • Alternatifler
    • Katastrofizm
    • Lamarkizm
    • Ortogenez
    • Mutasyonizm
    • Sıçramacılık
    • Yapısalcılık
      • Spandrel
    • Teistik
    • Vitalizm
  • Biyolojide teleoloji
Alakalı
  • Biyocoğrafya
  • Ekolojik genetik
  • Grup seçilimi
    • Kültürel evrim
    • Kültürel grup seçimi
    • İkili kalıtım teorisi
  • Hologenom evrimi teorisi
  • Kayıp kalıtım problemi
  • Moleküler evrim
  • Astrobiyoloji
  • Filogenetik
    • Ağaç
  • Polimorfizm
  • Eobiont
  • Sistematik
  • Transgenerasyonel epigenetik kalıtım
  • Kategori Kategori
  • Commons sayfası Commons
  • VikiProje Vikiproje
Taslak simgesiEvrim ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Seçilim_birimleri&oldid=36209565" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Evrim taslakları
  • Evrimsel biyoloji
  • Biyolojik evrim
  • Popülasyon genetiği
  • Seçilim
Gizli kategoriler:
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • Tüm taslak maddeler
  • ISBN sihirli bağlantısını kullanan sayfalar
  • Sayfa en son 17.12, 17 Ekim 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Seçilim birimleri
Konu ekle