Paleontoloji tarihi - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Ayrıca bakınız
  • 2 Kaynakça

Paleontoloji tarihi

  • العربية
  • Azərbaycanca
  • Català
  • English
  • Español
  • فارسی
  • Français
  • Bahasa Indonesia
  • İtaliano
  • 한국어
  • Bahasa Melayu
  • Polski
  • پښتو
  • Português
  • Русский
  • Українська
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir. Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir.
Kaynak ara: "Paleontoloji tarihi" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR
(Mart 2022) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin)
Bilim tarihi
Frontispiece of the "Rudolphine Tables" published by Johannes Kepler in 1627
Frontispiece of the "Rudolphine Tables" published by Johannes Kepler in 1627
Arka plan
  • Kuramlar ve sosyoloji
  • Tarih yazıcılığı
  • Sözdebilim
  • Felsefe
Çağlara göre
  • Erken kültürler
  • Klasik antik dönem
  • İslâm'ın Altın Çağı
  • Orta Çağ Avrupası
  • Rönesans
  • Bilimsel devrim
  • Aydınlanma Çağı
  • Romantizm
  • 19. yüzyılda bilim
  • 20. yüzyılda bilim
Kültürlere göre
  • Afrika
  • Arjantin
  • Bizans
  • Brezilya
  • Çin
  • Fransa
  • Hint
  • İspanya
  • Japonya
  • Kore
  • Meksika
  • Orta Çağ İslâm dünyası
  • Rusya
  • Türkiye
Doğa bilimleri
  • Astronomi
  • Biyoloji
  • Botanik
  • Kimya
  • Ekoloji
  • Evrim
  • Fizik
  • Jeoloji
  • Jeofizik
  • Paleontoloji
Matematik
  • Cebir
  • Geometri
  • Kalkülüs
  • Kombinatorik
  • İstatistik
  • Mantık
  • Olasılık
  • Trigonometri
Sosyal bilimler
  • Antropoloji
  • Arkeoloji
  • Coğrafya
  • Dilbilim
  • Ekonomi
  • Psikoloji
  • Siyaset bilimi
  • Sosyoloji
  • Sürdürülebilirlik
  • Tarih
Teknoloji
  • Bilgisayar bilimi
  • Malzeme bilimi
  • Mühendislik
  • Tarım bilimi
Tıp
  • Anatomi
  • Beslenme
  • Beşerî tıp
  • Eczacılık
  • Nöroloji ve nöroşirürji
  • Patoloji
  • Sinirbilim
  • Veteriner tıp
  • Liste Kronoloji
  • Kategori Kategori
  • g
  • t
  • d
"Duria Antiquior" - Mary Anning tarafından bulunan fosiller üzerine, 1830 yılında jeolog Henry De la Beche tarafından yapıldı. 18. yüzyıl sonları ve 19. yüzyıl başları, dünyadaki yaşamın tarihiyle ilgili fikirlerde büyük değişikliklerin yaşandığı bir dönemdir.

Paleontoloji tarihi; yaşayan organizmaların geride bıraktıkları fosilleri inceleyerek dünyadaki yaşamın geçmişini anlamaya yönelik yapılan çalışmaların izini sürer. Yaşayan organizmaları anlamayla ilişkili olduğundan dolayı bir biyoloji alanı olarak düşünülebilir; ancak tarihsel gelişimi jeoloji ve dünyanın kendi tarihini anlama çabasıyla yakından ilişkilidir.

Antik zamanlarda Ksenofanes (M.Ö. 570-480), yaşadığı coğrafyanın bir zamanlar sular altında olduğunu göstererek fosil deniz kabukları hakkında yazdı. Fosiller, Orta Çağ'da İranlı doğabilimci İbn-i Sina tarafından “Şifa Kitabı“'nda (1027), 14. yüzyılda Frederick Augustus Albert'nin detaylandıracağı taşlaşan sıvılar teorisiyle konu edildi. Çinli doğabilimci Shen Kuo (1031-1095), taşlaşan bir bambu ağacını kanıt göstererek iklim değişikliği teorisini ortaya koydu.

Günümüz Avrupa'sının ilk zamanlarında fosiller üzerine yapılan sistematik araştırmalar, 17. yüzyıl felsefesi ile doğa felsefesinde meydana gelen değişikliklerin bir parçasıdır. Fosillerin doğası ve geçmişteki yaşam ile ilişkileri, 17. ve 18. yüzyıllarda daha iyi anlaşıldı. 18. yüzyılın sonlarında Georges Cuvier, uzun zamandır soy tükenmesi gerçeği hakkında devam eden tartışmalara bir son verdi ve paleontolojinin, karşılaştırmalı anatomi ile birlik içerisinde bilimsel bir disiplin olmasına öncü oldu. Fosiller hakkında edinilen bilgilerin artması da jeolojinin ve kısmen stratigrafinin gelişimine katkıda bulundu.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Yaşamın evrimsel tarihi
  • g
  • t
  • d
Biyoloji tarihi
Alanlar,
disiplinler
  • Zirai bilim
  • Anatomi
  • Biyokimya
  • Biyoteknoloji
  • Botanik
  • Ekoloji
  • Evrim düşüncesi
  • Genetik
  • Jeoloji
  • İmmünoloji
  • Tıp
  • Model organizmalar
  • Moleküler biyoloji
  • Moleküler evrim
  • Paleontoloji
  • Pikoloji
  • Bitki sistematiği
  • RNA biyolojisi
  • Zooloji (1859-günümüz)
  • Zooloji (1859 öncesi)
The homunculus
Enstitüler
  • Cold Spring Harbor Laboratory
  • Laboratory of Molecular Biology
  • Marine Biological Laboratory
  • Max Planck Topluluğu
  • Pasteur Enstitüsü
  • Rockefeller Üniversitesi
  • Rothamsted Research
  • Stazione Zoologica Anton Dohrn
  • Woods Hole Oceanographic Institute
Teoriler,
kavramlar
  • Hastalık yapıcı mikrop teorisi
  • Santral dogma
  • Darwinizm
  • Büyük varlık zinciri
  • Yaşam hiyerarşisi
  • Lamarkizm
  • Bir gen bir enzim hipotezi
  • Eobiont
  • RNA dünyası hipotezi
  • Dizi hipotezi
  • Kendiliğinden oluşum
  • Miazma teorisi
Tarihî
Klasik
Antik Çağ
  • Aristoteles
    • Aristoteles'in biyolojisi
    • Üretim ve Yolsuzluk Üzerine
    • Historia animalium
  • Teofrastus
    • Historia Plantarum
  • Dioskorides Pedanius
    • De materia medica
  • Galen
Rönesans,
Yeni Çağ
  • Conrad Gessner
    • Historia animalium
  • Andreas Vesalius
    • De Humani Corporis Fabrica Libri Septem
  • William Harvey
    • De Motu Cordis
  • Frederik Ruysch
  • Jan Swammerdam
  • Antonie van Leeuwenhoek
  • Regnier de Graaf
  • Marcello Malpighi
  • Robert Hooke
    • Micrographia
  • Francesco Redi
Evrim
19.
yüzyıl
  • Linnaeus
    • Systema Naturae
  • Georges-Louis Leclerc
    • Histoire Naturelle
  • Lamarck
    • Philosophie Zoologique
  • Humboldt
  • Charles Lyell
    • Principles of Geology
  • Charles Darwin
    • Türlerin Kökeni
    • İnsanın Türeyişi
  • Gregor Mendel
  • Alfred Russel Wallace
  • Henry Walter Bates
Modern
sentez
  • William Bateson
  • Theodosius Dobzhansky
    • Genetics and the Origin of Species
  • R. A. Fisher
  • E.B. Ford
  • J. B. S. Haldane
  • Ernst Mayr
  • Thomas Hunt Morgan
  • George Gaylord Simpson
  • Hugo de Vries
  • Sewall Wright
Günümüz
  • Stephen Jay Gould
  • William Donald Hamilton
  • Lynn Margulis
  • Aleksandr Oparin
  • George C. Williams
  • Carl Woese
Mikrobiyoloji
  • Ferdinand Cohn
  • Alexander Fleming
  • Felix d'Herelle
  • Robert Koch
  • Louis Pasteur
  • Martinus Beijerinck
  • Lazzaro Spallanzani
  • Sergei Winogradsky
Gelişim biyolojisi,
evrimsel gelişim
  • Karl Ernst von Baer
  • Gavin de Beer
  • Sean B. Carroll
  • Scott F. Gilbert
  • Walter Gehring
  • Ernst Haeckel
  • François Jacob
  • Edward B. Lewis
  • Jacques Monod
  • Christiane Nüsslein-Volhard
  • Eric F. Wieschaus
  • E. B. Wilson
Genetik,
Moleküler
biyoloji
Deneyler
  • Griffith (1928)
  • Luria-Delbrück (1943)
  • Avery-MacLeod-McCarty (1944)
  • Miller-Urey (1952)
  • Hershey-Chase (1952)
  • Meselson-Stahl (1958)
  • Crick, Brenner et al. (1961)
  • Nirenberg-Matthaei (1961)
  • Nirenberg-Leder (1964)
Kişiler
  • Barbara McClintock
  • George Beadle
  • Seymour Benzer
  • Rosalind Franklin
    • Photo 51
  • James Dewey Watson ve Francis Crick
    • "Molecular structure of Nucleic Acids"
  • Linus Pauling
    • "Sickle Cell Anemia, a Molecular Disease"
  • Fred Sanger
  • Max Perutz
  • John Kendrew
  • Sydney Brenner
  • Joshua Lederberg
  • Walter Gilbert
  • Kary Mullis
  • Emmanuelle Charpentier
  • Jennifer Doudna
Ekoloji
  • Rachel Carson
  • Frederic Clements
  • Charles Elton
  • Henry Gleason
  • Arthur Tansley
  • Eugenius Warming
Etoloji
  • Nikolaas Tinbergen
  • Karl von Frisch
  • Konrad Lorenz
  • Frans de Waal
  • Jane Goodall
  • İvan Pavlov
İlgili konular
  • Bilim tarihi
  • Biyoloji felsefesi
    • Teleoloji
  • Etnobotanik
  • Öjenik
  • Yaratılış-evrim tartışmasının tarihi
  • İnsan Genom Projesi
  • Humboldtçu bilim
  • Doğa tarihi
  • Doğa felsefesi
  • Doğal teoloji
  • Din ve bilim arasındaki ilişki
  • Biyoloji ve organik kimyanın zaman çizelgesi
  • Kategori Kategori
  • g
  • t
  • d
Evrimsel biyoloji
  • Giriş
  • Ana hatlar
  • Evrimsel tarih kronolojisi
  • Yaşamın evrimsel tarihi
  • Dizin
Evrim
  • Abiyogenez
  • Adaptasyon
  • Adaptif radyasyon
  • Diğerkâmlık
    • Hile yapmak
    • Karşılıklı
  • Baldwin etkisi
  • Kladistik
  • Birlikte evrim
    • Mutualizm
  • Ortak ata
  • Yakınsak evrim
  • Iraksak evrim
  • Yeryüzündeki ilk yaşam
  • Evrimin kanıtları
  • Evrimsel silahlanma yarışı
  • Evrimsel baskı
  • Eksaptasyon
  • Soy tükenmesi
    • Yok oluş
  • Homoloji
  • Son evrensel ortak ata
  • Makro evrim
  • Mikro evrim
  • Uyumsuzluk
  • Adaptif olmayan radyasyon
  • Panspermia
  • Paralel evrim
  • Sinyalizasyon teorisi
    • Handikap ilkesi
  • Türleşme
    • Tür
    • Tür kompleksi
    • Türler sorunu
  • Taksonomi
  • Seçilim birimleri
    • Gen merkezli evrim görüşü
  • Varoluş mücadelesi
Popülasyon
genetiği
  • Yapay seçilim
  • Biyoçeşitlilik
  • Evrimsel olarak istikrarlı strateji
  • Fisher prensibi
  • Uyum başarısı
    • Kapsayıcı
  • Gen akışı
  • Genetik sürüklenme
  • Akraba seçilimi
    • Ebeveyn yatırımı
    • Ebeveyn-yavru çatışması
  • Mutasyon
  • Popülasyon
  • Doğal seçilim
  • Eşeysel dimorfizm
  • Cinsel seçilim
    • Eş seçimi
  • Sosyal seçilim
  • Trivers-Willard hipotezi
  • Varyasyon
Gelişim
  • Kanalizasyon
  • Evrimsel gelişim biyolojisi
  • Genetik asimilasyon
  • İnversiyon
  • Modülerlik
  • Fenotipik plastisite
Taksonlara
göre evrim
  • Bakteriler
  • Kuşlar
    • köken
  • Brachiopodalar
  • Yumuşakçalar
    • Kafadan bacaklılar
  • Dinozorlar
  • Balıklar
  • Mantarlar
  • Böcekler
    • Kelebekler
  • Memeliler
    • kediler
    • köpekgiller
      • kurtlar
      • köpekler
    • sırtlangiller
    • yunuslar ve balinalar
    • atlar
    • kangurugiller
    • primatlar
      • insanlar
      • lemurlar
    • deniz inekleri
  • Bitkiler
    • tozlayıcı aracılı
  • Sürüngenler
  • Örümcekler
  • Dört üyeliler
  • Virüsler
Organlara
göre evrim
  • Hücreler
  • DNA
  • Kamçı
  • Ökaryotlar
    • simbiyogenez
    • kromozom
    • endomembran sistemi
    • mitokondri
    • çekirdek
    • plastitler
  • Hayvanlarda
    • göz
    • kıl
    • kulak kemikleri
    • sinir sistemleri
    • beyin
Sürece
göre evrim
  • Yaşlanma
    • ölüm
    • programlanmış hücre ölümü
  • Kuşların uçuşu
  • Biyolojik karmaşıklık
  • Karşılıklı yardımlaşma
  • Renkli görme
    • primatlarda
  • Duygular
  • Empati
  • Etik
  • Gerçek sosyal yaşam
  • Bağışıklık sistemi
  • Metabolizma
  • Tek eşlilik
  • Ahlak
  • Mozaik evrim
  • Çok hücrelilik
  • Eşeyli üreme
    • Gamet farklılaşması/cinsiyetler
    • Yaşam döngüleri/nükleer evreler
    • Çiftleşme tipleri
    • Mayoz
    • Biyolojik cinsiyet belirleme
  • Yılan zehri
Tempo ve biçimler
  • Tedricilik/Sıçramalı evrim/Sıçramacılık
  • Mikromutasyon/Makromutasyon
  • Üniformitaryanizm/Katastrofizm
Türleşme
  • Allopatrik
  • Anagenez
  • Katagenez
  • Kladogenez
  • Ortak türleşme
  • Ekolojik
  • Hibrit
  • Ekolojik olmayan
  • Parapatrik
  • Peripatrik
  • Takviye
  • Simpatrik
Tarih
  • Rönesans ve Aydınlanma Çağı
  • Türlerin transmutasyonu
  • David Hume
    • Tabiî Din Üzerine Diyaloglar
  • Charles Darwin
    • Türlerin Kökeni
  • Paleontoloji tarihi
  • Geçiş fosili
  • Karışmalı kalıtım
  • Mendel genetiği
  • Darwinizmin tutulması
  • Modern evrimsel sentez
  • Moleküler evrimin tarihçesi
  • Genişletilmiş evrimsel sentez
Felsefe
  • Darwinizm
  • Alternatifler
    • Katastrofizm
    • Lamarkizm
    • Ortogenez
    • Mutasyonizm
    • Sıçramacılık
    • Yapısalcılık
      • Spandrel
    • Teistik
    • Vitalizm
  • Biyolojide teleoloji
Alakalı
  • Biyocoğrafya
  • Ekolojik genetik
  • Grup seçilimi
    • Kültürel evrim
    • Kültürel grup seçimi
    • İkili kalıtım teorisi
  • Hologenom evrimi teorisi
  • Kayıp kalıtım problemi
  • Moleküler evrim
  • Astrobiyoloji
  • Filogenetik
    • Ağaç
  • Polimorfizm
  • Eobiont
  • Sistematik
  • Transgenerasyonel epigenetik kalıtım
  • Kategori Kategori
  • Commons sayfası Commons
  • VikiProje Vikiproje
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • NKC: ph484347
Taslak simgesiTarih ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
Taslak simgesiPaleontoloji ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Paleontoloji_tarihi&oldid=33016969" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Tarih taslakları
  • Paleontoloji taslakları
  • Paleontoloji tarihi
Gizli kategoriler:
  • Kaynakları olmayan maddeler Mart 2022
  • NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • Tüm taslak maddeler
  • Sayfa en son 22.35, 4 Haziran 2024 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Paleontoloji tarihi
Konu ekle