TUSAŞ Şimşek
| TUSAŞ Şimşek | |
|---|---|
| Türü | İnsansız hava aracı Hedef insansız hava aracı Karadan-karaya füze |
| Ulusal köken | |
| Üretici | TUSAŞ (TAI) |
| İlk uçuş | 4 Ağustos 2012 |
| Ana kullanıcı | Türk Silahlı Kuvvetleri |
TUSAŞ Şimşek, Türk Havacılık ve Uzay Sanayi (TUSAŞ) tarafından 2009-2012 yılları arasında Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları için tasarlanan, geliştirilen ve inşa edilen, turbojet ile çalışan radyo kontrollü yüksek hızlı hedef insansız hava aracı, kamikaze dron ve havadan-karaya füzedir. Şimşek, havadan havaya, karadan havaya, uçaksavar topçu ve füze sistemlerinin izleme ve atış eğitimleri için, düşman uçak ve füzelerini simüle etmektedir ve Ekim 2021 yılında kamuoyuna sunulan varyantı ile karadan kalkarak karadan-karaya, karadan-satıha hedefleri vurabilme yeteneği kazandırılmıştır.[1][2]
TUSAŞ Şimşek, adını bir doğa olayı olan "şimşek"ten almıştır.
Gelişim
[değiştir | kaynağı değiştir]Şimşek, 2009 yılında geliştirilmeye başlandı ve prototipi aynı yıl Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'nda (IDEF '09) kamuoyuna sunuldu.[3] İHA ilk uçuşunu 4 Ağustos 2012'de yaptı.[4]
22 Ekim 2021'de hedef insansız hava aracı olan Şimşek, katapult sistemi ile fırlatılabilen karadan-karaya füzeye dönüştürüldü ve ilk karadan-karaya testini hedefi başarıyla vurarak gerçekleştirdi.[1][5] Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Vurulmaktan sıkılan hedef uçağımız ŞİMŞEK, artık vurmaya karar verdi! ŞİMŞEK, GPS güdümlü otonom uçarak, uzun mesafelerdeki hedefleri vuran füze haline geldi. Mesafesini söylemiyormuş. Tebrikler Tusaş. Tebrikler Roketsan." ifadelerine yer vererek projeyi test videosu ile duyurdu.[6][7] Şimşek füzesinin havadan-karaya varyantı daha önce TUSAŞ Anka'ya entegre edilmiş biçimde görüntülenmişti. Füzenin havadan-karaya varyantının da geliştirilmesi beklenilmektedir.[6]
Özellikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) verileri[8]
Teknik özellikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Mürettebat: İnsansız
- Kanat açıklığı: 1.50 m (4 ft 11 in)
Performans
[değiştir | kaynağı değiştir]- Azami sürat: 740 km/h (460 mph, 400 kn)
- Azami havada kalış: 45 dakika
- Menzil: 120 km
- Servis tavanı: 20.000 ft (6100 metre)
Şimşek-K
[değiştir | kaynağı değiştir]Şimşek-K, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen yeni nesil yüksek hızlı hedef uçak ve kamikaze insansız hava aracı sistemidir. 2012 yılında ilk kez tanıtılan Şimşek programının devamı niteliğinde geliştirilen bu model, 2025 yılında düzenlenen IDEF fuarında kamuoyuna sunulmuştur. Platformun temel amacı, bir yandan hava savunma sistemleri için hızlı ve çevik bir hedef uçağı simüle etmek, diğer yandan da kamikaze olarak taarruzi görevlerde kullanılabilmektir.[9]
Sistem, 22 Ağustos 2025 tarihinde gerçekleştirilen testte, roket destekli kalkış (RATO) yöntemiyle ilk yerden fırlatmasını başarıyla yapmış ve harp başlığıyla donatılmış halde bir yer hedefini vurmuştur. Bu test, Şimşek-K’nin sadece eğitim amaçlı değil, aynı zamanda operasyonel harp ortamlarında da kullanılabileceğini göstermiştir. Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, bu başarıyı millî mühendislik kabiliyetlerinin geldiği noktayı gösteren kritik bir gelişme olarak değerlendirmiştir.[9][10][11]
Teknik özellikler bakımından Şimşek-K, 2,4 metre uzunluğa ve 1,5 metre kanat açıklığına sahiptir. Azami kalkış ağırlığı yaklaşık 83 kilogram, faydalı yük kapasitesi ise 18 kilogram olarak belirtilmektedir. Sistem Mach 0,63 hıza ulaşabilmekte, 25.000 feet irtifaya çıkabilmekte ve 150 kilometre görüş hattı datalink menzili ile 500 kilometreden fazla operasyonel menzil sunmaktadır. Tam otonom uçuş kabiliyeti, paraşütle kurtarma sistemi, kriptolu veri aktarımı ve acil durum modları gibi gelişmiş kontrol yetenekleri de platformun öne çıkan nitelikleridir.[12][13]
Şimşek-K’nin RATO entegrasyonu, kalkış altyapısına olan bağımlılığı ortadan kaldırarak, sistemin süratle farklı bölgelerde konuşlandırılmasına olanak sağlamıştır. Bu durum, hedef İHA konseptinden taarruzi kullanım alanına evrilen platformun esnekliğini artırmış, Türk savunma sanayiine hem eğitim hem operasyonel kullanımda çift işlevli bir araç kazandırmıştır. Böylece Şimşek-K, hem hava savunma birliklerinin eğitiminde kullanılan bir hedef uçak hem de caydırıcı bir kamikaze İHA olarak Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde önemli bir yer edinmiştir.[12]
Süper Şimşek
[değiştir | kaynağı değiştir]Süper Şimşek, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen yüksek süratli taktik insansız hava aracı sistemidir. Şimşek hedef uçak programının ileri aşaması niteliğindeki bu platform, 0,85 Mach hıza ulaşabilmekte, 35.000 feet irtifaya çıkabilmekte ve yaklaşık 80 dakika havada kalabilmektedir. Bu kabiliyetleri sayesinde yalnızca hedef İHA olarak değil, aynı zamanda taktik görevlerde de kullanılabilecek çok yönlü bir sistem olarak öne çıkmaktadır.[14]
Yaklaşık 4 metre uzunluğa ve 1,75 metre kanat açıklığına sahip olan platformun azami kalkış ağırlığı 200 kilogram, faydalı yük kapasitesi ise 50 kilogramdır. Görüş hattı veri bağı (LOS) menzili 150 kilometre, operasyon menzili ise 900 kilometre olarak açıklanmıştır. Modüler faydalı yük yapısı sayesinde elektronik harp sistemleri, hava savunma aldatma donanımları veya farklı tipte harp başlıkları entegre edilebilmektedir.[14]
Sistem, ANKA III insansız hava aracı üzerinden kanat altı bırakma yöntemiyle test edilmiştir. Bu denemelerde Süper Şimşek’in bırakıldıktan sonra otonom kontrolle uçuş gerçekleştirdiği ve paraşütle güvenli iniş yaptığı rapor edilmiştir. Test süreci, TUSAŞ tarafından yürütülen milli İHA programlarının birbirleriyle entegrasyon kabiliyetini de ortaya koymuştur.[15]
Süper Şimşek, ayrıca sürü İHA (swarm) konsepti kapsamında çoklu hedefe eş zamanlı operasyon imkânı sunacak şekilde tasarlanmıştır. Bu özellik, hava savunma sistemlerinin doygunluk altında test edilmesi, elektronik harp senaryoları ve taktik saldırı konseptleri açısından platforma stratejik değer kazandırmaktadır. Böylece Süper Şimşek, yalnızca eğitim ve hedefleme amacıyla değil, aynı zamanda harp ortamında da etkin rol üstlenebilecek niteliktedir.[14]
İç bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Şimşek bu kez hedef vurdu". tolgaozbek.com. 25 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2021.
- ^ "Programs-UAV Systems-Target Drone Systems-Şimşek". TAI. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2013.
- ^ "TAI Şimşek İnsansız Hava Aracı". Daily Motion. 14 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2013.
- ^ "Şimşek İlk Kez Havalandı". TRT Haber. 9 Ağustos 2012. 11 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2013.
- ^ "'ŞİMŞEK' füze haline geldi, tam isabet vurdu". trthaber.com. 24 Ekim 2021. 24 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2021.
- ^ a b "'ŞİMŞEK Füzesi' Hedefini Başarıyla Vurdu". savunmasanayist.com. 24 Ekim 2021. 24 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2021.
- ^ "Hedef uçak ŞİMŞEK füzeye dünüştürüldü". m5dergi.com. 4 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2021.
- ^ "Şimşek". tusas.com. 11 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2021.
- ^ a b Işık, Yusuf Emir (23 Ağustos 2025). "ŞİMŞEK K roket ile havalandı". DefenceTurk. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2025.
- ^ "Yüksek Hızlı Hedef Uçak Sistemi ŞİMŞEK, yeni yetenekleriyle test edildi". www.aa.com.tr. 25 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2025.
- ^ DHA (22 Ağustos 2025). "TUSAŞ'ın geliştirdiği Şimşek K, roket destekli ilk yerden kalkışını başarıyla tamamladı". www.hurriyet.com.tr. 22 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2025.
- ^ a b Nicanci. "Breaking News: Türkiye's TAI Şimşek-K Drone Makes First Rocket Ground Launch With Dual Target And Kamikaze Role". armyrecognition.com (İngilizce). 27 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2025.
- ^ "ŞİMŞEK-K with RATO Capability Hits Target with Warhead". TurDef. 23 Ağustos 2025. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2025.
- ^ a b c "Süper Şimşek - Tusas". www.tusas.com (İngilizce). 18 Mayıs 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2025.
- ^ "Türk Havacılık Ve Uzay Sanayii Tarafından Millî İmkanlarla Geliştirilen Süper Şimşek Yüksek Subsonik İha Sistemi'nin, Anka Iii Üzerinden Bırakma Testi Gerçekleştirildi. - TUSAŞ". www.tusas.com (İngilizce). 18 Mayıs 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2025.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ŞİMŞEK'in resmî TUSAŞ sayfası 11 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- TUSAŞ 14 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.